Кіріспе
Құстың түрі Көкқұйрықты зөбәржәт (Chlorostilbon mellisugus) – зөбәржәттер тобының (Trochilini) зөбәржәттер кіші тұқымдасының (Trochilinae) бір түрі. Ол тропикалық және субтропикалық Оңтүстік Америкада, Анд тауларының шығысында Колумбиядан бастап Гвиана және Тринидадқа дейін, оңтүстікке қарай Боливияның солтүстігі мен Бразилияның орталық бөлігіне дейін таралған.
The blue tailed emerald (Chlorostilbon mellisugus) is a hummingbird in the "emeralds", tribe Trochilini of subfamily Trochilinae. It is found in tropical and subtropical South America east of the Andes from Colombia east to the Guianas and Trinidad, and south to northern Bolivia and central Brazil.
Таксономия және жүйелеу
Көк құйрықты зөбәржәтті швед натуралисі Карл Линней 1758 жылы өзінің "Systema Naturae" кітабының оныншы басылымында Trochilus mellisugus деген екілік атауымен ресми түрде сипаттады. Бұл атау латын тіліндегі mel – "бал" және sugere – "сору" деген мағынаны білдіреді. Линнейдің сипаттамасы әдетте қысқа болды және ол қандай түрді сипаттап отырғаны нақты болмады. 1766 жылы он екінші басылым үшін "Systema Naturae" еңбегін жаңартқанда Линней, ағылшын натуралисі Джордж Эдвардстың "Табиғи тарихтың жинағында" сипаттап, суретін салған "толық жасыл колибри" туралы сілтемелер қосты. Түрінің анықталмауы сақталды, бірақ 1950 жылы американдық орнитолог Джон Т. Циммер Линней сипаттаған Trochilus mellisugus түрінің көк құйрықты зөбәржәттен басқа болуы мүмкін емес деп мәлімдеді. Бұл көбінесе қабылданды. Көк құйрықты зөбәржәт кейде 17 қосалқы түріне жатқызылды. Олардың көпшілігі жеке түрлер, басқа түрлердің қосалқы түрлері немесе мүлдем ажыратылмау ретінде қайта қарастырылды. Әлемдегі үш ірі таксономиялық жүйе түрлерді қарау тұрғысынан өзгешеліктерді көрсетеді. Халықаралық орнитологиялық комитет (ХОК) жеті қосалқы түрін мойындайды. Клементс таксономиясы алты, ал BirdLife International's Handbook of the Birds of the World (HBW) сегіз қосалқы түрді таниды. Дегенмен, ХОК, Клементс және HBW осы қарастыруды толық қабылдамаған сияқты, өйткені түрлердің сызықтық тізбектері (қатынастарды көрсетеді) екеуінің арасына Чирибикете зөбәржәтін (C. olivaresi) енгізеді.
Өсіру
Көк құйрықты зөбәржәттің ең солтүстік түрі C. m. caribaeus жылдың кез келген уақытында ұялайды. Басқа түрлердің көбейтілу маусымдары туралы деректер жоқ. Бұл түр құс жұмсақ өсімдік материалдарынан жасалған, арапаның торымен байланыстырылған және қабық пен лишайниктің кішкентай бөліктерімен жабылған тостаған тәрізді ұя салады. Ол әдетте оны тығыз екінші өсімдік жамылғысындағы жерге қарай еңкейген бұтаққа орналастырады. Аналық 13-19 күн бойы екі жұмыртқаны күтіп жатыр, ал балапандар шайқағаннан кейін 18-20 күннен соң ұядан шығады.
Дауыстау
Көк құйрықты зөбәржәттің әні "қайталама 'тсип' немесе 'шеп' дыбыстары, кейде дөңгелектеу немесе шырқыраулар" деп сипатталған. Оның шақыруларына "жақсы естілетін, кескір 'шырррт' дыбысы" және "жұмсақ 'тсип', 'пит' және 'шеп'" дыбыстары кіреді.
Мәртебе
IUCN HBW таксономиясын ұстанады, сондықтан IOC және Клементс батыс жасыл құстың түрі деп атаған нұсқасын да қамтиды. Көк құйрықты зөбәржәт құсының жағдайы "Төменгі қауіптілік" деп бағаланған. Оның өте кең таралған ареалы бар, және оның популяциясының мөлшері белгісіз болғанымен, тұрақты деп есептеледі. Тринидад және шығыс Эквадорда сирек болса да, ареалының көп бөлігінде кең таралған. Ол бірнеше қорғаулы аумақтарда кездеседі және адамдар жасаған ландшафттарға бейімделген.