Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ұлыбританиялық теңізші опасыздық үшін атқыланды (1921–1942)
British sailor executed for treachery (1921–1942)
Дункан Александр Кроалл Скотт Форд (4 қыркүйек 1921 – 3 қараша 1942) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жау тышқысына ақпарат бергені үшін опасыздық жасады деген айыппен асылған британдық сауда флотының теңізшісі.
Duncan Alexander Croall Scott Ford (4 September 1921 – 3 November 1942) was a British merchant seaman who was hanged for treachery after giving information to an enemy agent during the Second World War.
Ерте өмір
Скотт Форд Девон қаласындағы Плимут қаласында Дукан Александр Кроалл Смит деген атпен дүниеге келді. Оның әкесі, Корольдік теңіз флотында медициналық қызметкер болып жұмыс істеген Дукан Скотт Смит, 1933 жылдың 23 наурызында морфиннен артық доза алғаннан кейін тудырған пневмониядан қайтыс болды. Бұл оқиғадан кейін Смит әлеуметтік жағдайын жақсарту үшін тегін Скотт Форд деп өзгертті. Ол 1933 жылдан 1937 жылға дейін Холбруктегі Корольдік аурухана мектебінде оқыды, содан кейін 16 жасқа толғанда Корольдік теңіз флотына қабылданып, 1937 жылдың желтоқсанында Девонпорттағы HMS Impregnable жағалау мекемесіне қосылды.
Scott Ford was born in Plymouth, Devon, with the name Duncan Alexander Croall Smith, the son of Duncan Scott Smith who worked as a sick berth orderly in the Royal Navy. His father died on 23 March 1933 after catching pneumonia from the effects of taking an overdose of morphine in a suicide attempt, and Smith changed his surname to Scott Ford in an attempt to improve his social status. He was educated at the Royal Hospital School, Holbrook from 1933 to 1937, and then on turning 16, enlisted in the Royal Navy and joined the shore establishment HMS Impregnable in Devonport in December 1937.
Корольдік теңіз флоты
1939 жылы маусымда Скотт Форд «Глостер» кемесінде қызмет етіп жатқанда, кеме ізгі ниет сапарымен Дар-эс-Саламға тоқтады. Ол неміс қызымен танысып, оған ғашық болды; кейіннен қауіпсіздік қызметі оның оған құпия теңіз кодтарын айтқан болуы мүмкін деген күдікке келді. 1940 жылы кемесі Мысырға орналасқанда, Скотт Форд жиі баратын бір әйелге (проституткаға) әуестенді. Оның Пошталық жинақ шотының кітабын өзгертіп жібергені анықталды және ол әскери сотқа берілді. Сот оны екі жылға бас бостандығынан айырды және қызметтен ар-ұятсыздықпен босатылды, бірақ анасының сәтті шағымынан кейін жазасы алты айға қысқартылып, құрметті түрде босатылды.
In June 1939 Scott Ford was serving on HMS Gloucester, which had called at Dar es Salaam on a goodwill visit. He met and became infatuated by a German girl; the Security Service later came to believe that he may have told her secret naval codes. Later in 1940 his ship was stationed in Egypt, and Scott Ford became obsessed with a prostitute whom he often visited. He was discovered to have altered the book of his Post Office Savings account and sent to a court martial which convicted him. He was sentenced to two years' imprisonment and dismissed from the service with ignominy but, after a successful appeal by his mother, the sentence was remitted to six months' imprisonment and an honourable discharge.
Сауда флоты
Шотт Форд 1941 жылдың шілдесінде Британияға қайтарылып, жазасын өтегеннен кейін босатылды және қысқа уақыт анасымен бірге тұрды. Олар анасының оның Корольдік теңіз флотынан жіберген жалақысынан түскен қаражатты қалай жұмсағаны туралы дауласты, Скотт Форд анасын оны тері пальто сатып алуға пайдаланғаны үшін кінәлады. Одан кейін көп ұзамай ол сауда флотына қосылды. Ол 10 мамыр күні Лиссабонға келген "Финляндия" кемесінде болды.
Repatriated to Britain to serve his sentence, Scott Ford was released in July 1941 and stayed briefly with his mother. They quarrelled over his mother's use of the allowance from his Royal Navy pay which he sent home, with Scott Ford accusing his mother of using it to buy a fur coat. Shortly afterwards he joined the Merchant Navy. He was on board the SS Finland, which arrived in Lisbon on 10 May 1942.
Шымкенттік шұғыл
Лиссабонға келгеннен кейін, ол бірде барда бір ер адаммен кездесті, ол өзін Ритман деп таныстырды және Дар-эс-Саламда танысқан қызына хат жіберуге көмектесе алатынын айтты. Ритман Скотт Фордқа 28 маусымда барлық британдық кемелерге портына кіру бұйрығы берілген деген қауесетті растаса, 1000 португал эскудосы ұсынды. Скотт Форд ақпаратты табуға тырысып, келесі күні қайта кездесуге уәде берді. Растау таба алмаса да, Скотт Форд Ритманмен және өзін капитан Хенли деп таныстырған, Ритманның жоғары лауазымды адамы сияқты көрінген адаммен кездесті. Қажетті ақпаратты ұсынбағанын мойындаған топ, Британиядағы моральдық жағдай, Уинстон Черчилльге қоғамның қатысы және әуе шабуылынан келген зиянның мөлшері сияқты мәселелерді талқылады. Хенли оған 1000 эскудолық банкнот беріп, бірнеше күннен кейін тағы кездесуді ұйымдастырды. Сол кездесуде Скотт Фордты оны шатастыру үшін машинамен жүргізіп, содан кейін оны бір бөлмеге алып кірді, онда британдық миналық далалардың орналасқан жері, британдық әскерилердің келуі және "Джейннің соғыс кемелері" мен "Джейннің әлемдегі барлық ұшақтары" кітаптарының жаңағы көшірмелері туралы қосымша ақпарат беруді сұрады. Хенли Скотт Фордтан 1000 эскудо алғаны туралы қолхатқа қол қоюын өтінді, ол өзінің нақты атын қолданып қол қойды. Кеме келесі күні жолға шықты; Ливерпульге келгеннен кейін барлық экипаж неміс агенттерімен байланысқа түскен-түспегенін анықтау үшін тексерілді. Скотт Форд олармен байланысқа түскенін, бірақ ынтымақтаспағанын мәлімдеді.
Soon after his arrival in Lisbon, he was met in a bar by a man who told him that his name was Rithman and that he could get a letter to the girl he had known in Dar es Salaam. Rithman offered Scott Ford 1,000 Portuguese escudos if he would confirm the rumour that all British ships had been ordered to be in port on 28 June. Scott Ford undertook to try to find out and to meet again the following day. Although unable to find confirmation, Scott Ford met with Rithman and a man who called himself Captain Henley and appeared to be Rithman's superior. Confessing to not having supplied the information wanted, the group nevertheless discussed issues such as the state of morale in Britain, public opinion of Winston Churchill, and the extent of air raid damage. Henley gave him a 1,000 escudo note and arranged another meeting a few days later. At this meeting, Scott Ford was driven around in a car to disorient him and then taken to a room where he was asked to obtain more information about the location of British minefields, the arrival of American servicemen in Britain, and up to date copies of Jane's Fighting Ships and Jane's All the World's Aircraft. Henley asked Scott Ford to sign a receipt for the 1,000 escudos, which Scott Ford did, using his real name. His ship sailed the next day; all the crew were interrogated on arrival at Liverpool to ask if they had been approached by German agents. Scott Ford stated that he had been approached but had not cooperated.
Шантаж
"Финляндия" шілде айында тағы да Лиссабонға бағыт алды, 26 шілдеде жетті. Скотт Форд немістермен тағы кездесіп, олар сұраған кітаптарды әкеле алмағанына қарамастан, шығындарға тағы 500 эскудо алды (қайта қолхатқа қол қойды). Немістер британ елшілігіне есептемелерді берумен қорқытты. Скотт Форд өзі келіп өткен конвой туралы, оның күзеті, ұшақ зауыдының орналасқан жері және Еуропаға шабуыл үшін әскерлерді дайындау туралы мәлімет берді. Кездесудің соңында конвойдың қозғалысын және жылдамдығын тіркеуді тапсырды және тағы 100 эскудо берді. Тағы бір кездесу белгіленді, бірақ "Финляндия" Манчестерге жөнелгендіктен Скотт Форд оған қатыса алмады.
The Finland sailed for Lisbon again in July, arriving on 26 July. Scott Ford again met up with the Germans, receiving another 500 escudos for expenses (again signing a receipt) although he had been unable to get the books which they had requested. The Germans threatened to give the receipts to the British Embassy. Scott Ford did give details of the convoy he had sailed in and its protection, the location of an aircraft factory, and the training of troops for an invasion of Europe. At the end of the meeting, he was told to keep a record of the movement and speed of the convoy and given another 100 escudos. Another meeting was arranged, but Scott Ford was unable to keep it as the Finland sailed for Manchester.
Өкініш
18 тамызда Салфорд доктарына келген Скот Фордтан тағы да неміс барлау қызметінің байланысу әрекеттері туралы әдеттегідей сұралып, бұл жолы ол Ұлыбританиядағы коммунизм туралы сұраған бір адамды сипаттады. Лиссабоннан алынған хабарламаға сәйкес, немістер "РУТЕРФОРД" деп атаған агент әңгімелесіп жүргені анықталғандықтан, оны келесі күні тағы да қабылдауға келісті. Скотт Форд 1600 эскудо (1942 жылы шамамен 18 фунт стерлинг) ақпарат үшін алғанын мойындады. Ол қамауға алынып, "Лондон қабылдау орталығына" жіберілді, онда босқындар неміс агенттері бар-жоғын анықтау үшін міндетті түрде тексерілетін. Финляндия кемесіндегі жатақханасын тінткен кезде Скот Форд жасаған конвой туралы жазбалар табылды.
On arriving at Salford Docks on 18 August, Scott Ford was again routinely asked about approach attempts from German intelligence, and this time described a man who had asked him about communism in Britain. The authorities had already had word from Lisbon that an agent codenamed 'RUTHERFORD' by the Germans had been talking and therefore arranged to see him again the next day. Scott Ford admitted that he had received 1,600 escudos (about £18 in 1942, or £18.0 in 1942 is equivalent to about <calculated amount> in recent years in ) for information. He was taken into custody and sent to the 'London Reception Centre', where refugees were routinely screened for German agents. The notes which Scott Ford had made about the convoy were found in a search of his quarters on the Finland.
Сот және өлім жазасы
Скотт Фордты қамауда ұстау үшін Қорғаныс ережесі 18В бойынша оны ұстауға бұйрық берілді. Ол Оңтүстік-Батыс Лондонындағы Хам-Коммон ауданындағы Латчмир үйінде орналасқан 020-шы лагерьке жіберілді, ол тергеу орталығы болды. Ол билік органдарына мойынсұнып, жағдайын түсінген сайын алаңдаушылығы күшейді. Сотталусыз қамауда ұстау тарихын зерттейтін профессор А. В. Б. Симпсон Скотт Фордқа неміс барлау жүйесі туралы қосымша ақпарат берсе, өмірін сақтап қалу ұсынылғанын, бірақ ол басқа ештеңе айта алмағанын болжайды. Скотт Форд 1940 жылғы Сатқындық актісі бойынша айыпталды және 16 қазанда судья Беркеттің жабық есіктерде өткен сот отырысынан кейін кінәлі деп танылды. Сатқындық актісі бойынша айыптаудың жалғыз жазасы – өлім. Бұл Беркетттің өлім жазасын оқыған алғашқы реті болды. 1959 жылы Джон Фрименмен «Жүз бетке жүзбек» бағдарламасында сұхбаттасқанда, Беркетт: «Мен бұл іске әрқашан қорқынышпен қарадым, бірақ нақты сәт келгенде, ешқандай сезімсіз орындадым» деді. 020-шы лагерьден Скотт Фордты кешіруге бола ма, жоқ па деген кеңес сұралды. Лагерь командирі кешірім беруге негіз жоқ екенін жазды: «Шындығында, мыңдаған кемедегі серіктерінің өліміне немқұрайлы қараған теңізші үшін асылып өлтіру жазасы тым жақсы болар дегенге келісетін көп адам болуы мүмкін». Скотт Форд 1942 жылғы 3 қарашада сағат 09:00-де Уандсворт түрмесінде Альберт Пьерпойнтпен асылды. Оның сот процесінің егжей-тегжейлері Скотт Форд қайтыс болғанға дейін құпия сақталды. Келесі күнгі газеттерде ол өз еліне 18 фунтқа сатқындық жасағаны және басқа сауда флотының теңізшілеріне ескерту ретінде көз жұмғаны жазылды.
In order to keep Scott Ford in custody, an order was issued under Defence Regulation 18B for him to be detained. He was sent to Camp 020, an interrogation centre based at Latchmere House on Ham Common in southwest London where he complied with the authorities, although he became increasingly alarmed as he began to understand the seriousness of his situation. Professor A. W. B. Simpson, a historian of detention without trial, has speculated that Scott Ford was offered his life in return for additional information on the Germans' intelligence system, but had no more to give. Scott Ford was charged under the Treachery Act 1940, and after an in camera trial before Mr Justice Birkett, was convicted on 16 October. The only sentence on conviction under the Treachery Act was death; it was the first occasion on which Birkett had found himself pronouncing a death sentence. Interviewed in 1959 by John Freeman on Face to Face, Birkett said that he "had always rather dreaded it, but when the actual moment came, I did it without the slightest trace of emotion". Camp 020 were asked for their recommendation on whether Scott Ford should be reprieved. The commandant wrote that there were no reasons for a reprieve: "Indeed, there may well be many who will agree that death by hanging is almost too good for a sailor who will encompass the death of thousands of his shipmates without qualm." Scott Ford was hanged by Albert Pierrepoint at 9:00 am on 3 November 1942 at Wandsworth Prison. The details of his trial had been kept secret until Scott Ford was dead. The next day's papers reported that he had betrayed his country for £18, and died in consequence, as a warning to other Merchant Navy sailors who might have been approached.