Кіріспе

АҚШ Әскери-теңіз күштерінің канонерлік кемесі

USS Albatross – Америка Азамат соғысының басында Одақ Әскери-теңіз күштеріне қосылған, үш мачталы шкунер ретінде жабдықталған бұрандалы бу кеме. Ол ауыр қарулары бар канонерлік кеме ретінде қайта жабдықталды және Америка Конфедерациясының су жолдарына блокада салуда қолданылды.

Коннектикут штатының Мистик қаласында салынған

Альбатрос 1858 жылы Коннектикут штатының Мистик қаласында салынды. Ол 23 мамыр 1861 жылы Бруклин, Нью-Йорк қаласында Теңіз күштеріне сатып алынып, 25 маусымда Нью-Йорк теңіз базасында командир Джордж А. Прентисс басқаруымен қызметке кірісті.

Атлантика блокадасына тағайындалды

Азаматтық соғыстың басында Одақ теңіз флотының флотын кеңейту мақсатында, АҚШ президенті Абрахам Линкольннің 19 сәуірде жариялаған блокадасы бойынша Конфедерация жағалауын блокадалауға қатысу үшін сатып алынған "Альбатрос" Атлантикалық блокадалау эскадрильясына бекітілді. Ол жақын арада Вирджиния мүйістеріне бағытталды және 1861 жылдың 1 шілдесінде Вирджиния штатының Хэмптон-Роудс портында эскадрилья командирі, флаг-офицер Силас Стрингемге есеп берді. Чесапик шығанағының шығыс жағалауында және Раппаханок өзенінің сағасынан бір апталық қызметтен кейін, 10 шілдеде бу кемесі Кейп Генриді айналып өтіп, Солтүстік Каролина жағалауын толығымен жабуға көмектесу үшін оңтүстікке қарай, Хаттерас шығанағының барынан тысқары суларға бет алды. Кеменің алғашқы әрекеті 11 шілдеде Орегон шығанасының жанында Конфедерацияның жағалаудағы артиллериялық батареясы оқ ашуымен басталды. "Альбатрос" барлық қаруларымен жауап беріп, Конфедерацияның бір зеңбірегін бұзды және оңтүстік әскерін аймақтан ығыстырды. 18 шілдеде "Альбатрос" алғаш рет тұтқынға алды, кемеден шыққан топ Галвестоннан келген "Velasco" шхунасына мінді және оны тұтқынға алды. Шхуна Кубаның Матанзас портынан "Жалғыз жұлдыз" туымен жүзіп келе жатып, жалған құжаттармен және қанттан тұратын жүкпен ұсталды. "Альбатрос" тұтқынды Хэмптон-Роудсқа жеткізіп, 20 шілдеде флаг-офицер Стрингемге тапсырды. Келесі күні, өз бекетіне қайтып бара жатқанда, "Альбатрос" Боди аралынан алшақ орналасқан Солтүстік Каролинаның "Beaufort" бу кемесімен атысты, нәтижесінде оңтүстік кемесі Орегон шығанасы арқылы Пэмлико шығанасына қауіпсіздікке шегінуге мәжбүр болды.

Құқық бұзушыларды ұстау

1861 жылғы 22 шілдеде «Альбатрос» Хэттерс шығанағының жанындағы бір желкенді кемені қуалап бара жатқанда, қара терілі бір ер адам қайықтан секіріп, «Маған көмектесіңіз, капитан, ол Чарльстонға бет алған!» деп айғайлады. Оны құтқару үшін қайық түсіріліп жатқанда, «Альбатрос» өз қаруларын сол шхунаға бұрып, тоқтауға бұйрық берді. Бұл кеме, «Энчантрес», Массачусетс штатының Ньюберипорт қаласынан шыққан шхуна, 6 шілдеде Конфедерацияның капері Джефферсон Дэвис тарапынан басылып алынып, дереу капитуляциялады. Командир Прентисс, шхунамен бірге ұсталған бес адамды қарақшылар деп есептеп, оларды екі есе тізбекке бұғауды бұйырды. Ол, «Энчантрес» капитуляциялағанда кемеде болған құтқарылған адам мен бес одақтас теңізшіден тұратын экипажға Мастер-матрос Тюнис Д. Венделлді жауапкер етіп тағайындады. «Альбатрос» шхунаны 24 шілдеде Хэмптон-Роудсқа жеткізді. «Юнион» пароходы жөндеуге жарамсыз болғандықтан, Стрингэм екі кемені Филадельфияға (Пенсильвания штаты) жіберді. 1 тамызда солтүстікке қарай бет алған «Альбатрос» экипажы Вирджиния штатының Акоммак қаласындағы «Элизабет Энн» кемесіне мінді, ол Нью-Джерси штатының Пеннс-Гроув қаласынан Вирджиния штатының Чинкотейг қаласына бағыт алған еді. Оның құжаттары дұрыс емес екені анықталған соң, кеме тәркіленіп, буксирленді. 2 тамызда үш кеме Филадельфияға жетті, онда шхуналар жүлде сотына тапсырылды, ал «Альбатрос» жөндеуге кірісті. Айдың соңында машина жұмыстары аяқталғаннан кейін, 31 тамыз кешкісін бу кеме Хэмптон-Роудсқа оралды және Чесапик шығанағында круиздеуге кірісті, 14 қыркүйекте Потомак өзенінің аузынан «Алабама» шхунасын ұстады. Содан кейін Солтүстік Каролинаның жағалау суларына қайтаруға бұйрық берілді. «Альбатрос», отын мен азық-түлік алу үшін Хэмптон-Роудсқа жасаған мерзімді сапарларынан және жөндеу үшін Мэриленд штатының Балтимор қаласына барған сапарынан басқа, 1862 жылдың сәуіріне дейін Солтүстік Каролинаның Бофорт маңында жұмыс істеді, содан кейін Оңтүстік Атлант мұхитының блокадалық эскадрильясына жіберілді.

Оңтүстік Атлантика блокадасына қайта тағайындалды

Бофорт маңындағы қызметінің ең жарқын сәті – 1862 жылдың 16 қаңтарында Богу шығанағының жанында құлаған 800 тонналық британдық «Йорк оф Даблин» кемесін тауып, жойғаны болды. Флаг-офицер Сэмюэл Фрэнсис дуПонтқа есеп бергеннен кейін, кеме мамыр және маусым айларын Оңтүстік Каролина штатындағы Винья шығанағында блокада жасаумен өткізіп, Оңтүстік Каролина штатының Джорджтаун қаласын қоршады. 20 маусымда «Альбатрос» кемесінен шыққан екі қайық «Трити» бу кәмпірі мен «Луиза» шхунасын жаулап алды.

Батыс шығанақтың блокадасына қайта тағайындалды

1862 жылдың шілде айының басында кеме Бостон, Массачусетс қаласына бағытталды, онда 10 шілдеде жөндеуге келді. 1 тамыздан бастап командир Генри Френч басқаратын "Альбатрос" қайтадан теңізге дайын болғаннан кейін, Батыс Шығанағын блокадалау эскадрильясына қайта тағайындалды. Ол 7 тамызда кешке теңізге шығып, контр-адмирал Дэвид Фаррагутқа есеп бергеннен кейін, Техас штатының Браунсвилл қаласының жанында Рио-Гранде өзенінің сағасында орналасты. 21 қыркүйекте ол Галвестон, Техас қаласынан шығып, Мексиканың Сисал қаласына бағытталған, Оңтүстік штатының мақта фабрикалары үшін 87 дорба жұқа мата және әйелдерге арналған бір қорап кринолин тасымалдаған "Екі қарындас" атты шлюпті тұтқындады, ол конфедерация туын көтеріп жүрген.

Сары қызылшаның таралуы

1862 жылдың қыркүйек айының соңында «Альбатрос» кемесінде сары қызба індеті басталып кетті. Кеме дәрігерінің кеңесімен командир Френч Флорида штатының Пенсакола қаласына бағыт алды, ол 4 қазан күні жетті. Фаррагут кемені карантинге алып, эскадрильяның қалған бөлігімен байланысқа тыйым салды. Бірақ, адмирал Френчті кемесі толықтай алмастырылмастан өзінің орнынан кеткені үшін сөкпек етті және 29 қазанда оны Род-Айлендке, солтүстікке, АҚШ Әскери-теңіз министрі Гидеон Уэллсқа есеп беруге жіберді. Коммодор-лейтенант Джон Э. Харт «Альбатрос» кемесінің басқаруын өз қолына алды. Кеме экипажының денсаулығы жақсарғаннан кейін, қараша айының ортасында кеме Мексика шығанағының жағалауында күзетуге кірісті. 1862 жылдың 24 қарашасынан 8 желтоқсанына дейін «Альбатрос» және қарулы бриг «Бохио» кемелерінің экипаждары Сент-Эндрюс шығанағы мен Пенсакола аралығындағы Флорида жағалауындағы тұз өндіріс орындарына бірнеше шабуылдар жасады, олардың барысында 300-ден астам тұзды алаптарды жойды.