Кіріспе

Шетел тілдерін оқытудағы ұғым

Білім алушы автономиясы соңғы онжылдықтарда шетел тілдерін оқытуда, әсіресе өмір бойы білім алу дағдыларымен байланысты кең таралған ұғым болып табылады. Ол тіл сабақтарындағы бұрынғы тәжірибелерді өзгертіп, бүкіл әлемде өздігінен тіл үйрену орталықтарының ашылуына себеп болды, мысалы, Жапониядағы Канда халықаралық зерттеулер университетіндегі SALC, Гонконгтағы Білім беру университетіндегі ASLLC, Гонконгтағы ғылым және технология университетіндегі SAC және Окленд университетіндегі ELSAC. Осындай тәжірибелердің нәтижесінде тіл оқыту кейде тіл үйренумен теңестіріледі, ал білім алушы кейбір елдерде тіл біліміндегі басты назарға алынады. Білім алушы автономиясы туралы толық әдебиеттер тізімі бар.

Білім беруді бағалау

Автономиялық оқытумен байланысты танымдық факторларға қатысты көптеген зерттеулер жүргізілді. Автономиялық оқытудың маңызды ерекшеліктері (тапқырлық, бастамашылық және жабырқаушылық) жоғары сынып оқушылары үшін аса маңызды. Қазіргі уақытта АҚШ-тағы мектеп жүйесі академиялық үлгерімге ғана негізделген сатылы білім беру жүйесінен тұрады. Оқушылар сатыларды жоғалырақ көтеріле келе, өздік білім алу қажеттілігі күшейе түседі. Бірақ, оқушылардың дербестігі 13 сынып бойы (балабақшадан 12-ші сыныпқа дейін) біркелкі түрде арта қоймайды, орта (немесе жасөспірімдер) мектебінен жоғары мектепке өту кезеңінде күрт өседі. Зерттеулер көрсеткендей, автономды оқыту әдістерімен танысқан оқушылардың жоғары мектепте сәтті оқуға мүмкіндігі жоғары. Сонымен қатар, өздігінен білім алу деңгейі тексерілген оқушылар, тек академиялық үлгеріміне сүйенген оқушылардан жақсы нәтижелер көрсетеді.

Оқушының дербестігін бағалайтын құрал жоғары мектепке дайындығын анықтауда маңызды рөл атқара алады. Мұндай құрал қазіргі таңда жасөспірімдерге арналған нұсқада бар. Бұл құрал оқушының дербес білім алуға дайындығын бағауға мүмкіндік береді, ал бұл сапа жоғары мектеп оқушыларында болуы тиіс.