Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Польшаның омбудсманы
Ombudsman of Poland
Адам құқықтары жөніндегі комиссар (Rzecznik Praw Obywatelskich, RPO) – Польша омбудсманы, Сенаттың келісімімен Сейм тағайындайтын, бес жылдық мерзімге бекітілген лауазым иесі (тиісінше, Польша заң шығарушы органының төменгі және жоғарғы палаталары). Комиссардың міндеті – Польша Конституциясымен және басқа да заңнамалық актілерде көзделген азаматтық және адам құқықтарын қорғау. Бұл лауазым алғаш рет 1987 жылы парламент заңымен құрылды, ал 1997 жылдан бері Конституция күшіне енгендіктен конституциялық органға айналды.
The Commissioner for Human Rights (Rzecznik Praw Obywatelskich, RPO) is a Polish ombudsman, an official appointed for a five year term by the Sejm with an approval of the Senate (respectively lower and upper houses of Polish legislature). Commissioner's responsibility is to protect civil and human rights implied by the Constitution of Poland and other legislative acts. The post was first established in 1987 by the act of parliament and since 1997 Constitution has been in force it has become a constitutional body.
Тағайындау және қайтарып алу
Омбудсмен Сейм актісі арқылы сайланады және Сенаттың мақұлдауы қажет. Қызмет мерзімі бес жылды құрайды, және бір адам осы лауазымды екі реттен астам атқара алмайды. Сейм мерзімі аяқталғанға дейін 3/5 көпшілік дауыспен омбудсменді қызметтен босатуға құқылы.
The ombudsman is elected by an act of Sejm and has to be accepted by the Senate. The term of office is five years long and the same person cannot hold the office more than twice. Sejm has the right to recall the ombudsman with a 3/5 majority before the end of term.
Омбудсмен сайлауы мен мәртебелік қақтығыс 2020-2021
2020 жылдың қыркүйегінде қолданыстағы омбудсменнің (Адам Боднар) өкілеттік мерзімі аяқталуға тиіс еді, бірақ Сейм мен Сенат ізбасар тағайындау мәселесінде келісімге келмеді. Бұл күтпеген қиындық тудырды. Польша заңнамасында мерзімі біткен жағдайда уақытша омбудсмендік лауазымды толтыру ережесі қарастырылмаған. Сондықтан қолданыстағы омбудсмен жаңа омбудсмен тағайындалғанша лауазымында қалды. Дегенмен, бес ай бойы парламенттің екі палатасы бірнеше рет әрекет еткеніне қарамастан, ізбасарға келісе алмады. Сейм (үкіметтік партиялар көпшілікте болғандықтан) екі рет оппозициялық кандидат – заңгерді мақұлдаған жоқ.
In September 2020, the term of office of the incumberent ombudsman (Adam Bodnar) was supposed to expire, but the Sejm and the Senate had not agreed on a successor. This was an unforeseen complication. The Polish law did not provide for an interim office in case the term. The incumbent Ombudsman thus remained in office, awaiting the appointment of a new one. However, for five months, the two parliament chambers did not succeed to agree on a successor, in spite of several tries. Twice the Sejm (where the parties in government were in majority) voted down the opposition candidate, the lawyer
2021 жылдың 15 сәуірінде 2015 жылдан бері биліктегі «Заң және Әділет» партиясының бақылауындағы Польша Конституциялық Трибуналы Боднардың жаңа омбудсмен сайланғанша уақытша омбудсмен ретінде лауазымында қалуына, бірақ бұл тек қысқа мерзімге ғана болатынына және ол ең көп дегенде үш ай ішінде лауазымнан кетуі керектігіне қаулы шығарды. Сол күні Сейм үкіметтік кандидат Бартломей Вроблевскийді жаңа омбудсмен етіп тағайындады, оның мақұлдануы Сенаттың қарауына ұсынылды (240 депутат «жақта», 201 депутат «қарсы» дауыс берді, 11 депутат дауыс беруден бас тартты).
On 15 April 2021 the Polish Constitutional Tribunal which has been controlled by the governing Law and Justice party almost since it took power in 2015, decided that Bodnar could stay in office as a temporary Ombudsman until a new one was elected, but only for a short time, and that he anyhow must vacate the office after at most three further months. The same day, the Sejm appointed government candidate Bartłomiej Wróblewski as new ombudsman, to be considered for approval by the Senate (with 240 MPs voting "for", 201 "against", and 11 abstaining).