Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Амхара аймағындағы қала, Эфиопия
Town in Amhara Region, Ethiopia
Комболча – Эфиопияның солтүстік-орталық бөлігінде орналасқан қала және аудан. Амхара аймағының Дебуб Воло аймағында орналасқан, теңіз деңгейінен 1842 және 1915 метр биіктікте жатыр. Кейбір нұсқаулықтар Комболчаны Десси қаласымен байланыстырып, оның солтүстік-батысында орналасқан егіз қала деп сипаттайды.
Kombolcha is a town and district in north central Ethiopia. Located in the Debub Wollo Zone of the Amhara Region, it has a latitude and longitude of with an elevation between 1842 and 1915 meters above sea level. Some guide books describe Kombolcha as the twin town of Dessie which lies some to the northwest.
Шығу тегі
Тадесе Тамрат археологтардың қазіргі заманның бірінші мыңжылдығының соңына жатқан "христиандық елді мекендердің қалдықтарын" тапқанын тіркеген.
Tadesse Tamrat records that archeologists discovered "some remains of Christian settlements", dated to the late first millennium of the current era.
19 ғасыр
1843 жылы сәуір айында миссионер Иоганн Людвиг Крапф Адар Бильдің астанасынан Тельдере үйіне тұтқын ретінде қамалдағанда, ол Боркана өзенінің бастауына жақын орналасқан Комболча ауылынан өтті, оны осылай сипаттады.
When the missionary Johann Ludwig Krapf was led as a prisoner from Adare Bille's capital to the Teledere House in April 1843 he had passed through Kombolcha, which he described as a village near the source of the Borkana River.
20 ғасыр
Италиялық оккупация кезінде Комболчада пошта және телефон қызметі, емхана, дүкен, А. А. С. С. казармасы, сондай-ақ итальяндықтарға арналған басқа да жақсартулар болған. 1984 жылғы аштық кезінде қала Біріккен Ұлттар Ұйымының көмек көрсету ұйымы және басқа да гуманитарлық топтар үшін база ретінде пайдаланылды. 1989 жылдың 19 қарашасында Тиграй Халықтық Азаттық фронты (ТХАФ) Комболчаны басып алғанын мәлімдеді. Алайда, Комболчадан Ассабқа дейінгі тас жол сол жылдың соңында Дерг Тиграйдан қуылғанға дейін ТХАФ-тың толық бақылауына өткен жоқ. Тиграй соғысы кезінде тиграй күштері 2021 жылдың 31 қазанында қаланы басып алғанын хабарлады. Эфиопия үкіметі 2021 жылдың 1 қарашасында тиграй күштерін қалада 100 жасты өлтірген деп айыптады, бірақ тиграй күштері бұл мәлімдемені жоққа шығарды. Эфиопия үкіметі ТХАФ қаланы басып алғаннан кейін «Комболчаның инфрақұрылымын тонап, қиратқан» деп мәлімдеді. Al Jazeera және BBC хабарлағандай, Дүниежүзілік азық-түлік бағдарламасы (ДАТБ) Десси мен Комболчадағы азық-түлік таратуды осы үлкен қарақшылық салдарынан тоқтатты. Аваш-Велдия темір жолы жобасының көптеген құрылыс жабдықтары тоналып немесе жойылды, ал аяқталуға жақын темір жолдың инфрақұрылымының бір бөлігі, мысалы туннельдер мен көпірлер зақымдалды. Бұл оқиға нәтижесінде бірнеше мың теміржол қызметкері жұмыссыз қалды. 2021 жылдың 6 желтоқсанына дейін Эфиопия үкіметі Десси мен Комболча ТХАФ-қа байланысты жауынгерлерден азат етілгенін жариялады. Ал темір жол құрылыс алаңы ішкі орын аударылған адамдарға арналған лагерь ретінде пайдаланылды.
Kombolcha was described during the Italian occupation as having postal and telephone service, a clinic, a general store, a barrack village of the A. A. S. S., as well as other improvements intended for Italians. The city was used as a base by the United Nations relief organization and other humanitarian groups during the 1984 famine. On 19 November 1989 the Tigrayan People's Liberation Front (TPLF) claimed to have captured Kombolcha. However, the highway from Kombolcha to Assab was not fully brought under TPLF control until the Derg was expelled from Tigray later that year. During the Tigray War, Tigrayan forces said they had captured the town on 31 October 2021. The Ethiopian government accused the Tigrayan forces of killing 100 youth in the town on 1 November 2021, Tigrayan forces denied the claim. The Ethiopian Government claimed that the TPLF had "ransacked and destroyed Kombolcha's infrastructure" after its capture. Al Jazeera and BBC reported that WFP suspended food distribution in Dessie and Kombolcha due this mass looting of the supplies. Most of the construction equipment of the Awash–Weldiya Railway project was looted or destroyed, and part of the infrastructure of the almost finished railway, such as tunnels and bridges, was damaged. The disruption has thrown several thousand railway workers out of work. By 6 December 2021, the Ethiopian government announced that Dessie and Kombolcha had been liberated from the TPLF aligned fighters. the railway construction site was used instead as a camp for internally displaced persons.
Демография
Эфиопияның Орталық Статистикалық Агенттігі (CSA) жүргізген 2007 жылғы ұлттық санақтың нәтижесінде Комболча уедасының жалпы саны 85 367 адамды құрады, оның ішінде 41 968 еркек және 43 399 әйел болды; 58 667 немесе 68,72% Комболча қаласында тұратын қалалық тұрғындар еді, ал қалған бөлігі Комболча төңірегіндегі ауылдық кебелдерде тұрды. Тұрғындардың көп бөлігі мұсылман, олардың 73,92% діні мұсылмандық екенін, 23,44% эфиопиялық православие христиан дінін ұстанатынын, ал 2,32% протестант екенін көрсетті. 1994 жылғы ұлттық санақтың мәліметтері бойынша Комболчаның жалпы саны 39 466 адамды құрады, оның ішінде 18 995 еркек және 20 471 әйел болды. Бұл қаладағы ең ірі үш этникалық топ – амхаралар (91,34%), тиграйлар (5,85%) және оромолар (1,29%) еді; қалған этникалық топтар халықтың 1,52% құрады. Халықтың 93,02% амхар тілінде, 5,2% тигринья тілінде, ал 1,11% оромиффа тілінде сөйлейді; қалған 0,67% басқа негізгі тілдерде сөйлейді. Тұрғындардың көп бөлігі мұсылман, халықтың 57,42% осы дінді ұстанатынын, ал 41,71% эфиопиялық православие христиандығын ұстанатынын мәлімдеді.
Based on the 2007 national census conducted by the Central Statistical Agency of Ethiopia (CSA), Kombolcha woreda had a total population of 85,367, of whom 41,968 were male and 43,399 female; 58,667 or 68.72% were urban inhabitants living in town of Kombolcha, the rest of population was living in rural kebeles around Kombolcha. The majority of the inhabitants were Muslim, with 73.92% reporting that as their religion, while 23.44% of the population said they practiced Ethiopian Orthodox Christianity and 2.32% were Protestants. The 1994 national census reported a total population for Kombolcha of 39,466 in 8,643 households, of whom 18,995 were male and 20,471 were female. The three largest ethnic groups reported in this town were the Amhara (91.34%), Tigrayan (5.85%), and the Oromo (1.29%); all other ethnic groups made up 1.52% of the population. Amharic was spoken as a first language by 93.02%, 5.2% Tigrinya, and 1.11% spoke Oromiffa; the remaining 0.67% spoke all other primary languages reported. The majority of the inhabitants were Muslim, with 57.42% of the population having reported they practiced that belief, while 41.71% of the population said they professed Ethiopian Orthodox Christianity.
Көлік
Комболча 2-ші Эфиопия тас жолы арқылы Десси қаласымен байланысты. Бұл қала Комболча әуежайын көршілес Дессимен бөліседі. Аваш-Велдия темір жолының станциясы құрылыс кезеңінде. 2013 жылы қаланың жанында бір мезгілде 1888 TEU контейнерді тасымалдауға арналған құрғақ порт ашылды. Бұл құрғақ порт Эфиопия кеме тасымалы және логистикалық қызметтер агенттігіне тиесілі және олардың басқаруында.
Kombolcha is connected with Dessie through Ethiopian Highway 2. This city shares Kombolcha Airport with neighboring Dessie. A station on the Awash–Weldiya Railway is under construction. In 2013 a dry port was established near the city with handling capacity for 1888 TEU containers at a time. The dry port is owned and operated by the Ethiopian Shipping and Logistics Services Authority.
Өнеркәсіп
Комболшада Комболша Steel өнімдері де орналасқан, бұл бизнесмен шейх Мохаммед Аль Амудиге тиесілі MIDROC конгломератының бір бөлігі болып табылатын металл өңдеу зауыты. Осы қаладағы тағы бір өнеркәсіп – Комболча тоқыма фабрикасы (КТФ), ол 2009 жылдың 9 наурызында өнімдерінің сапасын жақсарту мақсатында 190 миллион бирдтік жаңарту жобасын бастағанын хабарлады. Хабарлама жасалған кезде КТФ өнімдерін Италияға, Швецияға, Бельгияға және Қытайға экспорттаған. 90 миллион долларлық Комболша индустриялық паркін премьер-министр Хайлемариам Десаленг ашып, АҚШ, Оңтүстік Корея және Италиядан компанияларды тартты.
Kombolcha is also home to Kombolcha Steel products, a metalworking factory that is part of MIDROC, a conglomerate owned by businessman Sheikh Mohammed Al Amoudi. Another industry in this town is the Kombolcha Textile Factory (KTF), which announced 9 March 2009 that it was beginning a 190 million Birr modernization project to improve the quality of its projects. At the time of the announcement, the KTF exported its goods to Italy, Sweden, Belgium, and China. The $90 million Kombolcha Industrial Park was inaugurated by Prime Minister Hailemariam Desalegn and has attracted companies from the US, South Korea, and Italy.
Білім
Воло университеті мен Комболча технология институты бакалавриат және магистратура деңгейлерінде оқу курстарын ұсынады.
Wollo University and Kombolcha Institute of Technology offer courses at the undergraduate and graduate levels.