Кіріспе
Acropora – Cnidaria тұқымдасына жататын кішкентай полипті тас маржандардың туысы. Оның кейбір түрлері үстел маржаны, елік мүйізді маржаны және қарақұйрық маржаны деп белгілі. 149-дан астам түрі сипатталған. Acropora түрлері – рифтің жұқа тірі қабығын қолдайтын алып кальций карбонаты құрылымын қалыптастыруға жауапты маңызды рифтік маржандардың бірі.
Acropora is a genus of small polyp stony coral in the phylum Cnidaria. Some of its species are known as table coral, elkhorn coral, and staghorn coral. Over 149 species are described. Acropora species are some of the major reef corals responsible for building the immense calcium carbonate substructure that supports the thin living skin of a reef.
Анатомиясы мен таралуы
Акропора түрлерінің түрі мен орналасқан жеріне қарай, олар табақтар түрінде немесе жіңішке немесе кең тармақтар ретінде өседі. Басқа кораллдар сияқты, Акропора кораллдары да жеке полиптердің колониясы болып табылады, олардың диаметрі шамамен 2 мм және олар тінді және жүйке желісін бөліседі. Полиптер потенциалды жыртқыштардың қозғалысына немесе бұзылуына жауап ретінде кораллдың ішіне қайтарылуы мүмкін, бірақ бұзылмағанда олар сәл көтеріңкі болады. Полиптер планктон мен судан органикалық заттарды ұстауға көмектесу үшін әдетте түнде көбірек созылады. Бұл түрлер Үнді-Тынық мұхитында (100-ден астам түрі) және Кариб теңізінде (3 түрі) таралған. Дегенмен, түрлердің нақты саны белгісіз: біріншіден, осы түрлердің көптегенінің дұрыстығы күмәнді, себебі кейбіреулері гибридтер екені анықталды, мысалы, Acropora prolifera; екіншіден, кейбір түрлер жасырын түрлер кешендерін құрайтыны көрсетілді.
Қауіптер
Симбиотикалық балдырлар, Симбиодиний, кораллдардың жасушаларында тіршілік етеді және фотосинтез арқылы жануарларға энергия өндіреді. Қоршаған ортаның жойылғандығы Акропораның және басқа да коралл түрлерінің популяциясының азаюына алып келді. Акропора стресске ұшырағанда әсіресе ағаруға бейім. Ағару – бұл кораллдың алтын қоңыр түсті зооксантеллаларын жоғалту салдарынан болады. Ағарылған кораллдар қатты ақ түсті болады және жаңа Симбиодиний жасушалары сіңірілмесе, өлуі мүмкін. Ағару мен кораллдың өліміне себеп болатын ортақ факторлар: ластану, судың қалыптан тыс жоғары температурасы, мұхиттың қышқылдануы, шөгінділер және эвтрофикация. 2014 жылы АҚШ Балық және жабайы табиғат қызметі он Акропора түрін "қауіпті" деп тізімге енгізді.
Рифтерді сақтау
Акропораның көпшілігі қоңыр немесе жасыл түсті, бірақ кейбіреулері жарқын түсті болады, ал осы сирек кездесетін маржандар аквариум сақтаушылары үшін қымбат. Акропораны жасалма жағдайда көбейту риф аквариумын ұстаушылар қауымдастығында кең таралған. Тиісті жағдайлар болғанда, көптеген акропора түрлері жылдам өседі, ал табиғатта жеке колониялардың диаметрі бір метрден асып кетеді. Дұрыс күтім көрсетілген риф аквариумында, саусақтай шағын бөліктер бір-екі жылдың ішінде медицина шаршайындай үлкейеді. Аквариумдағы жануарлар селекция нәтижесінде үнемі өзгеріске ұшырайды, бұл оларға үй аквариумында жақсы өмір сүруге мүмкіндік береді. Кейде аквариумдағы жануарлардың бөліктері табиғаттағы құнарсызданған рифтерді қайта жаңарту үшін қолданылады. Акропора түрлерін үй аквариумында ұстау қиынға соғады. Оларға күшті жарық, тұрақты температура, кальций мен сілтілік қоспаларын үнемі қосу және таза, қозғалмалы су қажет. Риф аквариумдарындағы колониялардың жиі кездесетін паразиттері – "акропораны жейтін жалпақ құрттар" (Amakusaplana acroporae) және "қызыл жәндіктер" (Tegastes acroporanus).