Кіріспе

Германия мен Нидерланды жағалауында су тасқыны

1570 жылғы Барша қасиеттілердің су тасқыны 1570 жылдың 1-2 қарашасында Испаниялық Нидерландыда болды және ол 20 ғасырға дейінгі Солтүстік теңіздегі ең ірі апатты су тасқыны болып саналады. Ол Нидерланды мен Шығыс Фризияның бүкіл жағалауын су басты. Оның салдары Фландриядағы Каледен бастап Ютландияға және тіпті Норвегияға дейін сезілді. Салымдардың нақты саны көбінесе шамамен есептелген және күдіспен қарау керек болғанымен, шамамен 25 000 адам қаза болды деп есептеуге болады.

Оқиғалар барысы

Дауыл алдындағы күні таңертең тарихта алғаш рет өте күшті су тасқыны туралы ескерту жарияланды. Берген-оп-Зумда жергілікті басқару органы – Домен кеңесі ескерту жасады, бірақ ол күтілген нәтижені бермеді, себебі көптеген зардап шеккендерге ескерту жетпеді және олар су тасқынына дайындықсыз ұшырады. Су деңгейі орташа ең жоғары су деңгейінен төрт метрден асып, сол кездегі бөгеттердің биіктігінен жоғары болды, ал бөгеттерге де тиісінше күтім жасалмаған еді. Көптеген жерлерде су бөгеттерді шайып өтіп, зор қиратушылыққа әкелді. Мысалы, Антверпен маңындағы төрт ауыл қалың лайдың астында қалды, ал Зееландтағы шағын Вульпен аралы мұңайып теңізге батып кетті. Сол заманғы жылнамашылар елдің 80 пайызы су астында болғанын хабарлады. Шығыс Фризия және жағалау аралдары да ауыр зардап шекті. Эмденнің солтүстігінде орналасқан Сурхузен шіркеуіндегі жоғары су белгісі +4,40 м NN көрсетті. Көптеген жерлерде бөгеттер жарылып, төрт аптаға дейін су астында қалған кең аумақтарды қиратты. Тұзды судың салдарынан егістіктер мен шабындықтар ұзақ уақытқа дейін пайдаланылмай қалды. Су тасқыны Эльбадағы Альте Ландке, Гамбург маңындағы Виерландке және Эдерштедт ке дейін жетті. Эмс пен Везер өзендері арасында шамамен 10 000 адам қаза тауып, ондаған мың адам үйсіз қалды. Толық ауылдар жойылып, мал мен азық-түлік құрып кетті. Бұл дауылды Құдайдың жазасы деп қарастырды. Нидерландының протестант провинцияларында бұл 1568 жылғы сәтсіз көтерілістен кейін испандықтардың үстемдігіне қарсы күресті күшейтуге шақыру ретінде түсіндірілді. 1572 жылы Гейзендер су тасқынынан ауыр зардап шеккен Зеландия және Голландия провинцияларын бағындыруға қол жеткізді.