Кіріспе

Талитай, ресми түрде Талитай муниципалитеті (магуинданаон: Ingud nu Talitay; иранун: Inged a Talitay;), Филиппиннің Магуинданао-дель-Норте провинциясындағы муниципалитет. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 17 463 адамды құрайды, бұл оны провинциядағы ең сирек қоныстанған муниципалитет етеді.

Тарих

1996 жылғы 1 шілдеде Мұсылман Минданаосының Автономдық Аймағының екінші аймақтық жиналысының төртінші кезекті сессиясында аймақтық заң шығарушы орган Мұсылман Минданао Автономиясының 52-заңымен Талитай муниципалитетін құрды, ол 1999 жылғы 26 маусымда өткен плебесцитте бекітілді. Қала Талаян муниципалитетінен бөлінді. Муниципалитет құру туралы АРММ заңында оның әкімшілік орталығы Талитай барангайында орналастырылуы керек екендігі көрсетілген. 2008 жылғы 15 сәуірде аймақтық заң шығарушы биліктің бесінші жиналысының үшінші кезекті сессиясында Мұсылман Минданао Автономиясының 228-заңы қабылдануы арқылы қала Сұлтан Сумагка деп қайта аталды. Алайда, атауды өзгертуді бекіту үшін плебисцит өткізілгені туралы ешқандай жазба жоқ. 2021 жылғы 22 наурызда бұрынғы мэр Монтасир Сабал мен МИЛФ-қа жататын Ватамама Амирил отбасылары арасындағы отбасылық жанжал (ридо) салдарынан қала төтенше жағдай аймағына енгізілді. Екі тарап арасындағы ұзаққа созылған қақтығыс нәтижесінде бұрынғы мэр отставкаға кетті. Қазіргі уақытта Магуинданао облыстық үкіметі муниципалитетке қамқоршы тағайындады, бұл Жергілікті Өзін-Өзі Басқару Кодексінің мұрагерлік туралы заңына сәйкес Монер Сабал мұрагер болуы керек деген пікірге байланысты MILG-мен дау тудырды. 2021 жылғы 17 маусымда бұрынғы мэр Монтасир Сабал Батангас портында тұтқындалғаннан кейін полиция күзетінде қайтыс болды. 2022 жылғы қыркүйекте өткен бөліну плебисцитінен кейін Магуинданао облысы Магуинданао-дель-Сур және Магуинданао-дель-Норте болып бөлінген кезде Талитай соңғы облыстың құрамына кірді.