Кіріспе

Мемориал Слоан Кеттеринг онкологиялық орталығы болып қалыптасқан Нью-Йорк қатерлі ісіктер ауруханасы

Нью-Йорк қаласының Манхэттеннің Үстіңгі Батыс жағында орналасқан Нью-Йорк қатерлі ісіктер ауруханасы (NYCH) 1884 жылы құрылған қатерлі ісіктерді емдеу және зерттеу мекемесі болды. Ғимарат 455 Орталық парк батысында, Батыс 105-ші және 106-шы көшелер арасында орналасқан, 1884 және 1886 жылдар аралығында салынды, ал 1889 және 1890 жылдар аралығында қосымшалар салынды; оны Чарльз Кулидж Хайт Луара алқабындағы шатолардан шабыттанған кеш готикалық және француз шато стильдерінде жобалады. Бұл АҚШ-та қатерлі ісіктерді емдеуге арналған алғашқы аурухана және Лондон қатерлі ісіктер ауруханасынан кейін әлемдегі екінші аурухана болды. Бастапқы ғимараттан үлкен болып, басқа жерге көшіп кеткеннен кейін, ол бүгінгі күні Мемориал Слоан Кеттеринг қатерлі ісіктер орталығы деп аталады. 1955 жылға таман аурухана «Тайрс» зейнеткерлер үйіне айналды, ал ғимарат құлдырауын бастады. Ол 1976 жылы Нью-Йорк қаласының тарихи ескерткіші деп жарияланды және 1977 жылы Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілді. 1884 жылдың жазында бұрынғы президент Улисс С. Грант жұтқыншақ қатерлі ісігімен ауырады. Ол 3 East 66th Street мекенжайында тұрды, және оның денсаулығының нашарлауы бүкіл елдің назарын аударды. Дертімді, жұқпалы және ұятты деп есептелген Гранттың келесі жылы қайтыс болуы ауру туралы хабардарлықты арттырды. Оның қатерлі ісігін операция жасау мүмкін болмаса да, басқалары сәтті болды, себебі 19-ғасырдың ортасында анестезияның пайда болуы дәрігерлерге қатерлі ісіктерді хирургиялық жолмен емдеуге мүмкіндік берді. Грантқа диагноз қойылған жылы Джон Джейкоб Астор III, Элизабет Х. Каллум, Джон Э. Парсонс, Томас А. Эммет, Джозеф В. Дрексель және басқа да көрнекті Нью-Йорктіктер Нью-Йорк қатерлі ісіктер ауруханасының іргетасын қалады, бұл елде қатерлі ісікпен ауыратын науқастарға арналған алғашқы мекеме болды. Чарльз С. Хейт жобалаған және 1887 жылы аяқталған аурухананың бірінші бөлігі, тек әйелдерге арналған, 106-шы көше мен Орталық парк батысының оңтүстік-батыс бұрышында орналасқан. Салтанатты ашылуда Гранттың дәрігері Фордайс Баркер қатерлі ісіктің себебі - қайырсыздық, кедейлік, нашар санитарлық жағдай, білімсіздік немесе жаман әдеттер емес, мәдениетті, бай және денсаулығы жақсы жерлерде тұратын адамдарға тән ауру екенін айтты. ХХ ғасырда қатерлі ісіктерді емдеудің жаңа әдістері пайда болды, соның ішінде сәулемен емдеу. 1921 жылы Мари Кюри Нью-Йорк қатерлі ісіктер ауруханасына барды, ол кезде қатерлі ісіктерді емдеудің жалпы мемориалдық ауруханасы деп аталды, ауруханадағы төрт грамм радийді сақтаған кірпіштен және болаттан жасалған бөлмені көру үшін - сол кезде әлемдегі ең ірі жиын. Оның жанында болған доктор Эдвард Роджерс «Таймс» газетіне радийдің денсаулығына зиян келтіргені туралы ешқандай дерек жоқ екенін мәлімдеді. Ол Кюридің радиоактивті материалдан зардап шеккенін жоққа шығарып, оның жақында тек анемиядан ғана ауырғанын айтты. Осы кезеңде радийдің қауіптілігі анық бола бастады, бұл оның жақтаушыларының қорғаныс талаптарын тудырды. Ол 1934 жылы радиймен уланудан қайтыс болды. Керісінше, алғашқы сәулемен емдеу әдістері көбінесе емдеуге арналған аурудан да нашар болды. Сәулемен күйіктерге және кейбір жағдайларда қосымша қатерлі ісіктерге әкелді. Нью-Йорк қатерлі ісіктер ауруханасы жақсы ниетпен ашылған болса да, оның ішіндегілердің азаптары аяқталған жоқ. Өлім-жітімнің өсуінен NYCH-тің жертөлесінде жеке крематорий салынды, готикалық терезелер арқылы басты ғимараттың батысындағы биік түтіндіктің көрінісі одан да қорқынышты болды. Көп ұзамай аурухана қаржылық қиындыққа тап болды, себебі қатерлі ісік ауруы өлімге алып келді. Ол «Бастилия» деп аталды, науқастар мен демеушілер қорқатын және қашуға тиіс орын. Ғасырдың басында аурухананың әкімшілері оның атын Жалпы мемориалдық ауруханаға, ал 1920 жылдардың басында қайтадан қатерлі ісіктерді емдеудің жалпы мемориалдық ауруханасына өзгертті. Онжылдықтар бойы аурухана қатерлі ісікке ем табуға деген басты мақсаты үшін жан сала еңбек етті. 1955 жылы қатерлі ісік пен оған байланысты ауруларды емдеу жөніндегі жалпы мемориалдық аурухана ескірген Central Park West ғимаратынан шығыс жағындағы жаңа орнына көшірілді. Ол жерде ол қазіргі Мемориал Слоан Кеттеринг қатерлі ісіктер орталығы болып қалыптасты. Осы кезде бұрынғы Нью-Йорк қатерлі ісіктер ауруханасының ғимараты құлдырауын бастады. Жаңа иелері - зейнеткерлер үйінің магнаты Бернард Бергман оны «Тайрс» зейнеткерлер үйі деп атаған мекемеге айналдырды. Кейіннен бұл үй бейқамдық пен талаптардың жоқтығымен атақты болды. Зейнеткер науқастар «қасіретке толы жағдайларға», соның ішінде...

Қайта дамыту

Медициналық аурухана ондаған жылдар бойы ескереілмей, көбейіп, тозуға ұшырады. Маңайдағы тұрғындар ғимаратты готикалық дөңгелек мұнаралары болғандықтан "сарай" деп атады. Жылдар өте келе, көптеген перспективалы құрылысшылар бұл құлдырап бара жатқан мүлікке қызығушылық танытты. Олардың арасында белгілі студия 54-тің тең иесі, қонақ үй және жылжымайтын мүліктерді дамытушы Иан Шрагер де болды, оның ескерткішті сәнді пәтерлерге жаңарту әрекеті сәтсіз аяқталды. Ескі аурухана 2000 жылдың наурызына дейін, Чикаголық MCL компаниясы іске қосылғанға дейін, үш онжылдыққа жуық уақыт бойы тастамалданды. МКЛ компаниясының президенті және бас директоры Дэниел Маклин, жан-жақты қаржыландырумен, мүлікті 21 миллион долларға сатып алып, құрылыс жұмыстарын бастады. Бірақ, көптеген алдыңғылары сияқты, ол 11 қыркүйек шабуылынан кейін қаржылық қиындықтарға байланысты жұмысты тоқтатуға мәжбүр болды. Маклин ескі аурухананың қалдықтарын заманауи сәнді пәтерлерге, сондай-ақ ескерткіш ғимаратқа іргелес жаңа 26 қабатты мұнараға айналдыру жоспарын көздеді. Жаңа тұрғындардың арасында Колумбия университеті де болды, ол бірнеше қабатты профессорлар мен қонақтарға арналған жатақ ретінде пайдалану үшін сатып алды. Колумбия университетінің сатып алуы және жаңа құрылыс несиесі Маклиннің жобасын 9/11 оқиғасынан кейін қаржы жетіспеуінен тоқтатылғаннан кейін қайтадан іске қосуға мүмкіндік берді. 2005 жылдың басында ескі ескерткіш аурухана 455 Central Park West деп аталған пәтерлерге айналдырылды. Әлі де ғимаратта әруақтар бар деген қауесет тарады.