Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Yali орта мектебі (Yali High School), Яли (雅礼) деп те аталады, Қытай Халық Республикасының Хунань провинциясының Чанша қаласында орналасқан орта мектеп. Бұл Хунань мемлекеттік мектеп жүйесіндегі бірінші деңгейлі негізгі мектеп және елдегі ең таңдаулы мектептердің бірі. Қабылдау бәсекеге қабілетті, негізінен қала немесе провинция бойынша емтихандардағы баллға, сондай-ақ ғылым, музыка, спорт және өнер саласындағы талантқа негізделген. Мектеп және Чаншадағы басқа үш беделді жоғары мектеп (Чаншаның бірінші орта мектебі, Чанжун орта мектебі және Хунань университетіне қосылған орта мектеп) "Танымал төртеу" деп танылған. 2007 жылы Яли Қытайдағы ең үздік жүз мектеп веб-сайты жариялаған "Жоғары 100 мектеп" тізіміне енгізілді. Ол Хунань провинциясының үздік 100 мектептерінің тізіміне кірді (Бұл тізім провинция бойынша мектептерді жариялады және оларды ұлттық деңгейде бағаламайды).
Yali High School , also known as Yali (雅礼) is a junior/senior high school located in Changsha, Hunan Province in the People's Republic of China, or a group of secondary schools containing Yali School itself and several branches. It is a first tier key school in Hunan's public school system and is one of the most selective schools in the nation. Admission is competitive, based mainly on the score in city wide or province wide examinations as well as talent in science, music, sports, and the arts. The school and other three prestigious high schools in Changsha (including First High School of Changsha, Changjun High School and High School Attached to Hunan Normal University), are recognized "the Famous Four". In 2007, Yali was included in the "Top 100 Schools" list published by the Top One Hundred Schools website in China. It topped the list of the five schools that made to the top 100 from Hunan Province (This list published the schools by province and does not rank them nationally.)
Тарих
1906 жылы Қытайдағы Йель (雅礼协会) университетімен құрылған Яли мектебі (雅礼大学堂) ХХ ғасырдың бірінші жартысында америкалық жеке меншік мектеп болған және содан бері мемлекеттік мектеп болып табылады. Yali 雅礼 (пиньин: Yǎ Lǐ) атауы Конфуцийдің (论语 述而 7.18) "子所雅言,诗书执礼,皆雅言也" деген сөзінен алынған. Бұл сөз "Yǎ 雅" және "Lǐ 礼" деген мағынаны білдіреді. Ялидің мектеп түстері көк, ақ (Ял түстері) және қызыл (Қытай).
Founded in 1906 by Yale in China (雅礼协会), the Yali School (雅礼大学堂) was an American owned private school during the first half of the 20th century and has been a public school since then. The name Yali 雅礼 (pinyin: Yǎ Lǐ) comes from a quote in the Analects of Confucius (论语 述而 7.18)"子所雅言,诗书执礼,皆雅言也" , meaning refined (Yǎ 雅) and propriety (Lǐ 礼), and is a transliteration of Yale in the early 20th century. Yali's school colors are blue, white (Yale colors) and red (China).
Құрылтай жылы
Браунелл Гейдж, Уоррен Сибери, Лоуренс Турстон және Артур Уильямс, барлығы 1890 жылдары Йель колледжінің түлектері, Қытайда Йельді құрды және 1901 және 1905 жылдар аралығында Чаншаға миссияны әкелді. 1906 жылы миссионерлік дайындық мектебі, яғни Яли мектебі, ашылды. Сол жылы Эдвард Хьюм Чаншада медициналық жұмысты бастады. Оның тәжірибелері 1946 жылы жазған "Doctors East, Doctors West: An American Physician's Life in China" (W. W. Norton & Company, Inc.) деген кітабында баяндалған. 1912 жылы Ялидің алғашқы түлектері диплом алды.
Brownell Gage, Warren Seabury, Lawrence Thurston, and Arthur Williams, all graduates of Yale College in the 1890s, founded Yale in China, and brought the mission to Changsha between 1901 and 1905. In 1906, the mission's preparatory school, or the Yali School, began operations. During the same year, Edward H. Hume, M. D., commenced the medical work in Changsha. His experiences are described in his 1946 book Doctors East, Doctors West: An American Physician's Life in China, (W. W. Norton & Company, Inc.). In 1912 Yali's first graduates received degrees.
Дамыған табыстар
1914 жылы кампус кеңейтілді. 1928 жылы Яли өзінің әкімшілік және басшылық рөлдерін қытайлық педагогтарға аша бастады. Яли студенттері оқудағы жетістіктерімен танылса да, олар спортшылар да болды. Мектептің спорттық командалары футбол, волейбол, жарыс, мысалы, провинциялық және ұлттық турнирлерде жеңіске жетті.
The campus was expanded in 1914. By 1928, Yali started opening up its administrative and leadership roles to Chinese educators. While Yali students were known for their academic performance, they were also athletes, with the school's athletic teams soccer, volleyball, track, for example winning provincial and national tournaments.
Екінші дүниежүзілік соғыс жылдары
1938 жылы Яли студенттері мен оқытушылары Қытайға жапондық шабуыл кезінде Чаншада бомбалаудан қашу үшін Батыс Хунаньдағы Юанлингке көшіп барды. 1946 жылы мектеп Чаншаға қайтып оралғанға дейін жеті жыл бойы Юаньлинда сабақ берді.
In 1938, Yali students and faculty moved to Yuanling in western Hunan to avoid bombing in Changsha during the Japanese invasion of China. Teaching continued in Yuanling for seven years before the school returned to Changsha in 1946.
ҚХР-дың алғашқы жылдары
1948 жылдың қарашасында АҚШ үкіметі Қытайдағы американдықтарды эвакуациялауды бастады. Доктор Дуайт Рю Қытайдағы соңғы Йель Қытай өкілі болды. 1951 жылы доктор Рю "Америкалық капиталистік басқыншыларды" айыптау үшін мектепте өткен кездесуде Яли кампусындағы жаңа спорт залына әкелінді; ол көп ұзамай Гонконг арқылы Америкаға оралды. Сол жылы Чаншаның муниципалды үкіметі Яли мектебінің әкімшілігін өз қолына алып, оның атын Чаншаның No5 орта мектебіне өзгертті. Мектептің Йель Қытаймен байланысы бұзылып қалды. Кейінгі онжылдықтарда Яли Қытайдың көп бөлігін қамтыған саяси ахуалға тап болды. Дуайт Рю - Бетти Джин Рюның (қазіргі Б.Ж. Эльдер) әкесі. Бетти Чаншада өсіп, кейіннен ата-анасымен бірге АҚШ-қа қоныс аударды. Б.Ж. Эльдер 2003 жылы "Ориолдың әні" атты кітабын шығарды. Ол өзінің балалық шағын Чаншада Яли кампусында және отбасының мәжбүрлі кетуінен кейінгі онжылдықтарда Қытайға жасаған түрлі сапарларын сипаттайды.
In November 1948, the US government started evacuating Americans in China. Dr. Dwight Rugh became the last Yale China representative in China. In 1951, Dr. Rugh was brought to the new gym on the Yali campus in a school wide meeting to condemn "American Capitalist Invaders"; he returned to America via Hong Kong soon after. During the same year, the municipal government of Changsha took over the administration of the Yali School and changed its name to Changsha Number Five Middle School to be integrated into the city's public school system. The School's tie with Yale China was cut off. During the next few decades, Yali experienced political turbulence that swept much of China. Dwight Rugh is the father of Betty Jean Rugh (now BJ Elder), who grew up in Changsha and later moved to the United States with her parents. BJ Elder published a book in 2003 titled The Oriole's Song An American Girlhood in Wartime China (see cited sources below), describing her childhood in Changsha on the Yali campus and the various trips she made back to China in the decades following the family's forced departure.
Мәдени төңкерістен кейін
1980 жылы, сол кездегі No5 Чанша орта мектебі ретінде белгілі болған Яли, онжылдықтай хаостан кейін қайтадан жұмыс істеді. Дэн Сяопиннің "реформа және ашылу" саясаты арқылы сыртқы әлеммен байланыс орнату еркіндігі артты. 20-ғасырдың бірінші жартысындағы Яли түлектері Чанша мен Нью-Хейвен арасында жұмыс істей бастады, Яле Қытай байланысын қайта орнатуға тырысты. 1985 жылы мектеп Йель Қытай қауымдастығымен қарым-қатынасын қайта жаңғыртты және тағы да Яли деп аталды. Келесі жылы Йель Қытай бакалаврлары, қазір ағылшын тілі мұғалімдері ("ELI", Ялиелердің лақап аты) ретінде белгілі, кампусқа келіп, ағылшын кафедрасында оқытушылық міндеттерді қайтадан бастады.
In 1980, Yali, known at the time still as Changsha Number Five middle School, returned to operations from a whole decade of chaos. With the new "reform and opening up" policy instituted by Deng Xiaoping, more freedom to connect with the outside world was realized. Yali alumni from the first half of the 20th century started working between Changsha and New Haven, seeking to re establish the Yale China connection. In 1985, the school revived its relationship with the Yale China Association and was once again known as Yali. The next year, Yale China bachelors, now known as English Language Instructors ("ELI", also a nickname for Yalies), arrived on campus and resumed teaching responsibilities in the English Department.
Бүгін
1986 жылдан бастап Яли Қытайдағы орта білім беру мекемесі ретінде қайта құрылды. Білім министрлігі белгілеген стандартты оқу бағдарламасын ұстанған кезде, ол өзінің білім беру философиясын сабақтан тыс және арнайы білім беруді қамтиды. Мектеп жас саналарға сапалы білім беруі үшін провинциялық және ұлттық марапаттарға ие болды. 1992 жылы ол Чаншадағы алғашқы провинциялық негізгі мектептердің бірі болып танылды, бұл оны Қытайдың мемлекеттік мектеп жүйесіндегі ең үздік мекеме ретінде қалыптастырды. Яли көптеген басқа елдердің оқу орындарына барып, халықаралық деңгейде мектептермен қарым-қатынас орнатқан. 2001 жылы мектеп Йель университетінің президенті Ричард Левин бастаған Йель университетінің делегациясын Йель Қытай қауымдастығының жүз жылдығын және Йель университетінің үш жүз жылдығын атап өту үшін қабылдады. 2006 жылы Яли өзінің жүз жылдық мерейтойын атап өтіп, әлемнің барлық бөліктерінен бұрынғы оқушылар мен бұрынғы мұғалімдерді әкелді. 1999 жылдан бастап Яли мектебінде бірнеше филиал құрылды, олардың кейбіреулері толық орта мектептер, ал кейбіреулерінде тек орта мектептер бар. 2006 жылы Ялидің кіші бөлімінде белгілі бір білім беру саясатына байланысты оқу тоқтатылды. Мұғалімдер мен басқа да қызметкерлер Ялидің әр түрлі филиалдарына көшірілді.
Since 1986, Yali has reinvented itself again as an institution of secondary education in China. While following a standard curriculum prescribed by the Ministry of Education, it expanded its education philosophy to include extracurriculars and specialty education. The school has received provincial and national recognitions for its high quality education to young minds. In 1992, it was recognized as one of the first Provincial Key Schools in Changsha, establishing it as a premier institution in China's public school system. Yali has reached out to institutions in many other countries and established sister school relationships internationally. In 2001, the school received a delegation from Yale University led by Yale's president, Richard Levin, in celebration of both the Centennial of Yale China Association as well as the Tercentennial of Yale University. In 2006, Yali celebrated its own Centennial, bringing back alumni and former teachers from all parts of the world. Since 1999,Yali School have established several branches, some are complete secondary schools and some only contain junior high school. In 2006, the junior department of Yali stopped enrollment owing to certain education policy. The teachers and other staffs were moved to different Yali branches.
Яли мектебі
Яли мектебі, немесе "Яли штаб-пәтері" деп аталады, ол қала орталығынан жақын жерде орналасқан күндізгі мектеп (Фуронг даңғылы мен Шаошан даңғылының арасындағы Лаодонг жолында). Негізгі оқу ғимараты 2012 жылы қайта салынған. 2018 жылы 3000-нан астам студент оқыды. 2011 жылы құрылған Халықаралық кафедра да Яли мектебінде орналасқан.
Yali School, or called the "Yali Headquarters", is a day school located near the city center (on Laodong Road between Furong Ave and Shaoshan Ave). The main teaching building was rebuilt in 2012. In 2018, over 3000 students studied there. The International Department, which was founded in 2011, is also located at Yali School.
Нания орта мектебі
Нанья орта мектебі (, әдеби аудармасы "Оңтүстік Яли орта мектебі"), бұрын "Яли мектеп-интернаты" деп аталған, Чаншаның оңтүстігінде (Сянцзян жолында) орналасқан мектеп-интернат кампусы. 2012 жылы 7-ден 12-ге дейінгі сыныптарда 7000-нан астам оқушы оқыды. 2002 жылы жекеменшік мектеп ретінде құрылған, бірақ 2012 жылдан бері мемлекеттік мектепке айналдырылды. Хунань провинциясының үздік мектептерінің бірі болып саналады және Ялиді бағалайтын оқушылар үшін екінші таңдау болып қарастырылады. Оның кіші сыныптары Ялиге студенттердің маңызды көзі болып табылады: 2013 жылы Ялиге қабылданған жаңа оқушылардың үштен бірі Наньядан келген.
Nanya Middle School (, literally "South Yali Middle School" ), or "Yali Boarding Middle School" formerly, is a boarding school campus located in the southern Changsha (on Xiangzhang Road), with over 7000 students through Grade 7 to 12 in 2012. It was a private school at its establishment in 2002, but changed to public since 2012. It is one of the top schools in Hunan and is considered to be a second choice for students who prefer Yali. Its junior department is one of the major student sources of Yali: one third of new students of Yali in 2013 are from Nanya.
Бейя орта мектебі
Бейя орта мектебі (, сөзбе-сөз "Солтүстік Яли орта мектебі") - 2009 жылы құрылған, ол Чаншаның солтүстігінде орналасқан мемлекеттік мектеп-интернаты. 2012 жылы Бейяға 7-9 сыныптар арасындағы 3000-ға жуық оқушы қатысты.
Beiya Middle School (, literally "North Yali Middle School" ), established in 2009, is a public boarding school campus located in northern Changsha. In 2012, about 3000 students between Grades 7 and 9 attended Beiya.
Yali Group-тың басқа мүшелері
Yiya орта мектебі - 2010 жылы Чанша округінің қала маңындағы Yihaixincheng тұрғын үйлерінің тұрғындары үшін құрылған орта мектеп. Yali Tianxin орта мектебі, бұрын Changsha Normal School деп аталатын, 2013 жылы Tianxin аудандық үкіметі қолдаған Yali Group компаниясы қабылдаған мемлекеттік орта мектеп. Yali Yuhua орта мектебі - 2011 жылы құрылған, Нанья қаласының маңында Хуахоу жолында орналасқан мемлекеттік орта мектеп. Яли эксперименталды мектебі - 2012 жылы құрылған мемлекеттік орта мектеп, ол Лаодонг жолында, Ялиден 100 метрдей қашықтықта орналасқан. 2014 жылы мектеп Зуоцзяньға көшірілді. Чанья эксперименталды мектебі - 2013 жылы құрылған, Солтүстік Чаншадағы Бейчен дельтасында орналасқан мемлекеттік орта мектеп. Yali Peicui School - 2016 жылы құрылған, Пейчуи орта мектебімен ынтымақтастық нәтижесінде құрылған, Лаодун жолындағы бұрынғы Yali эксперименталды кампусында орналасқан жеке меншік мектеп. Yali Yanghu орта мектебі - 2017 жылы құрылған, Хунань провинциясының Xiangjiang жаңа ауданында орналасқан мемлекеттік орта мектеп.
Yiya Middle School is a high school set up for the residents of Yihaixincheng, the residences in suburban Changsha County in 2010. Yali Tianxin Middle School, formerly named Changsha Normal School, is a public junior high school which was taken over by Yali Group in 2013 supported by the Tianxin district government. Yali Yuhua Middle School is a public junior high school located on Huahou Road near Nanya, established in 2011. Yali Experimental School is a public junior high school set up in 2012, which was located on Laodong Road, about 100 meters from Yali, which was the temporary "west campus" for senior 2 and 3 students of Yali during the rebuilding of main teaching building from 2010 to 2012. In 2014, the school moved to Zuojiatang. Changya Experimental School is a public junior high school located in Beicheng Delta in Northern Changsha established in 2013. Yali Peicui School is a private school located in the former Yali Experimental campus on Laodong Road established in 2016, which is the fruit of co operation with Peicui Middle School. Yali Yanghu Middle School is a public high school located in the Xiangjiang New Area of Hunan in the west part of Changsha set up in 2017.
Басқа сабақ беретін мектептер
Джинсидің Дея орта мектебі - 2010 жылы Батыс Хунаньдағы Шаңша мен Джинсидің арасындағы білім беру ынтымақтастығы үшін құрылған мемлекеттік орта мектеп. 2011 жылы 1800 оқушы оқыды. Чанья орта мектебі 1999 жылы құрылған жеке меншік мектеп, Ялимен кампусты бөліседі, әсіресе Ялидің стандарттарына сай келмеген, бірақ аз ақша төлеуге дайын студенттер үшін. Мектеп бірнеше жылдан кейін тоқтатылды, бірақ арнайы "Чанья сыныптары" 2011 жылға дейін сақталады.
Deya Middle School of Jinshi is a public junior high school set up for the educational cooperation between Changsha and Jinshi, a small city in Western Hunan in 2010, with 1800 students in 2011. Changya Middle School was a private school first set up in 1999, sharing the campus with Yali, specially for the students who haven't reach the standards of Yali's enrollment but are willing to pay a small fortune. The school revoked several years later, but the special "Changya Classes" remains until 2011.
Арнайы білім беру
Ғылым білім берудегі күштілігімен Ялиде ғылым олимпиадаларына баса назар аудару мен қатысудың ұзақ тарихы бар, осы мақсатта әр сыныптың "01" класы студенттерге жаратылыстану ғылымдарында мамандандырылған білім беру үшін құрылған. Соңғы жылдары Яли студенттері барлық бес табиғат ғылымдары пәндерінде, әсіресе информатикада жетістіктерімен танымал болды: Яли студенттері 9 алтын және 1 күміс медальды алды Халықаралық информатика олимпиадасында және ондаған медальдарды алды Ұлттық информатика олимпиадасында, ол бүкіл елде бірінші орынға ие болды, ал басқа пәндердегі медальдар, соның ішінде 1 алтын және 1 күміс медаль ИМО, 1 алтын медаль IChO, 1 алтын медаль IBO және 2 алтын медаль APhO. Мектеп сонымен қатар студенттерге әлеуметтік ғылымдар, өнер және қоғамдастықпен қарым-қатынас жасау бойынша топтық жобаларды жүзеге асыру үшін ғылыми-зерттеуге бағытталған семинарлық бағдарламаны бастады. Мектеп сонымен қатар Қытайдың Орталық музыка консерваториясымен серіктестік орнатты, онда Нанияда орналасқан екі мекеме арасында Өнерлер үшін Яли орталығы құрылды. Серіктестіктің мақсаты - жоғары сапалы музыка білімін беру және жас таланттарды ашу.
With its strength in science education, Yali has a long history of emphasizing and participating in science olympiads, for which purpose the "01" class of each grade is established to give students specialized education in the natural sciences. In recent years, Yali students are noted for their achievements in all five natural science subjects, and in particular informatics: Yali students have won 9 gold medals and 1 silver medal in International Olympiad in Informatics and dozens of medals in National Olympiad in Informatics, which ranked first in the whole country, while the medals in other subjects including 1 gold and 1 silver medal in IMO, 1 gold medal in IChO, 1 gold medal in IBO and 2 gold medals in APhO. The school has also started a research oriented seminar program for students to carry out group projects in the social sciences, the arts, and community engagement. The school also started a partnership with China's Central Conservatory of Music, in which a Yali Center for the Arts was established between the two institutions located in Nanya. The purpose of the partnership is to bring high quality music education and discover young talent.
Спорт
Мектепте жыл сайын "Яли кубогы" футбол ойыны өткізіледі; әр сынып бір сыныпта өз командасын ұйымдастырып, басқа командалармен бәсекелеседі. Футбол мен баскетбол ең танымал спорт түрлері болғандықтан, ерлер футбол командасы мен әйелдер баскетбол командасы бірнеше рет провинциялық турнирлерде жеңіске жетті және ұлттық рейтингте жоғары орында тұр. Дене тәрбиесі барлық сынып оқушыларына міндетті.
The school has an annual Yali Cup soccer game; each class unit in the same grade organizes its own teams and compete with other teams. With soccer and basketball being the most popular sports, the men's soccer team and women's basketball team have repeatedly won provincial tournaments and are placed high in national rankings. Physical education is required for students in all grades.
Клубтар
Яли студенттері түрлі сабақтан тыс іс-шараларға қатысады, соның ішінде студенттік газет, журнал, студенттер одағы, радио станциясы, телестанция, оркестр, оркестр, драма және дәстүрлі би.
Yali students participate in various extracurricular activities, including student newspaper, magazine, student union, radio station, TV station, orchestra, band, drama and traditional dance.