Кіріспе

Филип Дрюри Доусон (23 қаңтар 1975 жылы туған) – американдық бұрынғы кәсіби футболшы, National Football League (NFL) лигасында допты қақпаға тигізуші (плейскикер) болған. Ол 1999-2012 жылдар аралығында негізінен «Кливленд Браунс» командасы үшін ойнады және 2010 жылы құрмет залына енген Лу Грозаны басып өтіп, команда тарихында екінші орынды иеленді. Колледж кезеңінде «Техас Лонгхорнс» командасы үшін футбол ойнады. Сонымен қатар, 2013-2016 жылдары «Сан-Франциско 49ers» және 2017-2018 жылдары «Аризона Кардиналс» командаларында NFL-де ойнады. 2019 жылы «Браунс» командасының құрамында зейнетке шығуға келісімшарт жасасты.

Жоғары мектеп мансабы

Доусон Даластағы Лейк Хайлендс орта мектебінде оқыды және футболдан үздік оқушы болды. 1992 жылы Техас стадионында Накогдочес орта мектебімен өткен плей-офф ойынында, уақыт біткенде Даусон 52 ярдтық гол соқты, бұл Накогдоческе қарсы 31–28 есебімен жеңіс әкелді. Ол 1993 жылы мектепті бітірді; Балтимор Рейвенс командасының гол соққышы Мэтт Стовер 1986 жылы сол орта мектепті бітірген. Соңғы курста ол бастапқы құрамда гол соққышы және шабуылдаушы қорғаушы болып ойнады, бірақ маусымға дейінгі жаттығуда тізесін жарақаттады. Маусымды аяқтайтын операция жасатуға тура келеді деп ойлады, бірақ шыдап, тек гол соғуға бел буды, нәтижесінде SuperPrep бойынша All American және Оңтүстік-Батыс аймағының Жылдың үздік шабуылдаушысы атанды.

Колледж мансабы

Доусон Техас университетінің Остин қаласындағы футбол командасында төрт жыл ойнады. Бірінші курста жаттығудан кейін, алғашқы ойын жылында 80 ұпай жинады. Сондай-ақ, ол 54 рет қатарынан қосымша ұпай соғып, университет рекордын теңестірді. Келесі маусымда ол "Лонгхорнз" командасының ең көп ұпай жинаған ойыншысы атанды және All-America құрамасына ілікті. Ол үшінші және төртінші курстарында All-America бірінші командасының құрамына енді, сонымен қатар All-Big 12 құрамасына да ілікті. Саясаттану бакалаврі дәрежесін алды. Доусон 1995 жылы Вирджиния университетіне қарсы өткен матчта соңғы секундта гол соғып жеңіске жеткенімен танымал. 30 миль/сағат жылдамдықпен соғатын желге қарсы 50 ярдтық тепкіш соғып, Техас командасына драматикалық 17-16 есебімен жеңіс сыйлады.

Кәсіби мансап

Доусонды «Оукленд Рейдерс» командасы драфтталмаған бос агент ретінде шартқа алды, бірақ кейіннен одан бас тартты. Оны «Нью-Ингланд Патриотс» қабылдап, жаттығу құрамына қосты, алайда ол олар үшін ешқашан ойынға түспеді.

Кливленд Браунс

1999 жылы наурыз айында «Кливленд Браунс» оны еркін агент ретінде шартқа алды, ол 2013 жылы «Сан-Франциско 49ers» командасына өткенге дейін 14 жыл командада ойнады. (Ол 1999 жылғы «Браунс» құрамынан қалған жалғыз ойыншы еді). Доусон «Браунс» командасының қатарынан соққан ең көп гол (29) және бір ойында соққан ең көп гол (6) бойынша рекордын ұстап тұр. Доусон қазіргі уақытта НФЛ-дегі ең дәл 7-ші гол соққышы. 2010 жылдың 10 қазанында Доусон Лу Грозамен теңесіп, «Браунс» командасының барлық кезде соққан голдары бойынша рекордты – 234 голды жаңартты. Доусон 1999 жылы «жаңа» «Кливленд Браунс» тарихындағы алғашқы ұпайларды соқты. Сол жылдың 10 қазанында «Бенгалс» командасына қарсы жалған гол соққанда өзінің мансабындағы жалғыз тачдаунын жасады, бұл ойын 18:17 есебімен аяқталды. 2008 жылдың 17 қарашасында Доусон «Буффало Биллс» командасына қарсы өткен «Monday Night Football» ойынында 56 ярдтық гол соғып, жеңіске жеткізді. Доусон 2010 жылғы маусым соңында еркін агент болар еді, бірақ 22 ақпанда оған франшиза тағы беріліп, 2011 жылғы маусымда командада қалды.

Сан-Франциско 49ерс

Доусон 2013 жылдың 19 наурызында «Сан-Франциско 49ers» командасымен келісімшартқа отырды. 2013 жылдың 26 қыркүйегінде «Сент-Луис Рамс» командасына қарсы өткен ойынның екінші ширегінің соңғы секундтарында ол 71 ярдтық бос соққы жасауға тырысты, бірақ сәтті болмады. 2013 жылғы маусымда ол қатарынан 27 гол соқты, бірақ 17-ші аптада «Аризона Кардиналс» командасына қарсы өткен ойында 24 ярдтық гол соғудан қағылды. Доусон «Сан-Франциско» командасындағы алғашқы жылын 140 ұпаймен және 36-дан 32 гол соғу арқылы команда тарихындағы екінші орында аяқтады. 2014 жылдың 5 қаңтарында «49ers» командасы «Грин-Бэй Пакерс» командасына қарсы өткен плей-офф ойынында жеңіске жеткізген голды соқты, нәтижесінде «49ers» 23:20 есебімен жеңіске ие болды. 2014 жылдың 11 наурызында Доусон «49ers» командасымен екі жылдық жаңа келісімшартқа қол қойды. Доусон 2016 жылдың 12 наурызында «49ers» командасымен бір жылдық келісімшартты жаңартты. 2016 жылдың 20 қарашасында «Патриотс» командасына қарсы өткен ойында өзінің мансабындағы 400-ші голын соқты.

Аризона Кардиналс

2017 жылдың 10 наурызында Доусон «Аризона Кардиналс» командасымен екі жылдық келісімшартқа қол қойды. 2017 жылдың 10 қыркүйегінде, маусымның ашылу ойынында «Детройт Лайонс» командасына 35:23 есебімен жеңіліс тапқанда, Доусон «Кардинал» сапында тұңғыш рет өнер танытты. Ол бұл ойында екі қосымша ұпай және бір алаңнан гол соқты. 2017 жылдың 17 қыркүйегінде Доусон үш алаңнан гол соқты, оның ішінде 40 ярдтық голы қосымша уақытты талап етуге, ал 30 ярдтық голы қосымша уақытта жеңіске жеткізуге мүмкіндік берді. «Индианаполис Колтс» командасымен өткен бұл ойында «Кардиналс» 16:13 есебімен жеңіске жетті. 2017 жылдың 26 қарашасында Доусон соңғы секундта 57 ярдтық алаңнан гол соғып, фаворит саналған «Джексонвилл Джагуарс» командасын жеңді. Бұл Доусонның мансабындағы ең ұзақ қашықтықтан соғылған голы болды (дегенмен ол 2010 жылы «Браунс» командасымен маусым алдындағы ойында 59 ярдтық гол соққан болатын). Ол бұл ойында төрт алаңнан гол соқты, оның ішінде 57 ярдтық жеңіс голын да соқты, соның арқасында аптаның үздік арнайы команда ойыншысы (NFC) атағын иеленді. Доусон НФЛ тарихында 300 ойынға қатысқан 11-ші ойыншы болды. 2018 жылдың 26 қарашасында Доусон жамбас жарақатына байланысты жарақат алған ойыншылар тізіміне енгізілді.

Зейнеткерлік

Доусон 2019 жылдың 1 тамызында 21 маусымнан кейін команда құрамында зейнетке шығу үшін «Браунс» командасымен бір күндік рәсімдік келісімшартқа қол қойып, зейнетке шығуын жариялады. Доусон зейнетке шыққаннан кейін Адам Винатьери 1990-жылдардан бастап белсенді ойыннан қалып қойған жалғыз ойыншы болды.

НФЛ мансабының статистикасы

Жыл Команда Ойын Салалық Голдар Қосымша Ұпайлар Ұпайлар Талқылау Сәтті Талқылау Ұзындығы Пайыздық Көрсеткіш Қосымша Талқылау Сәтті Қосымша Талқылау Пайыздық Көрсеткіш 1999 CLE 15 15 8 49 66.7 24 23 95.8 47 2000 CLE 16 17 14 45 82.4 17 17 100.0 59 2001 CLE 16 25 22 48 88.0 30 29 96.7 95 2002 CLE 16 28 22 52 78.6 35 34 97.1 100 2003 CLE 13 21 18 52 85.7 21 20 95.2 74 2004 CLE 16 29 24 50 82.8 28 28 100.0 100 2005 CLE 16 29 27 44 93.1 21 19 90.5 100 2006 CLE 16 29 21 51 72.4 25 25 100.0 88 2007 CLE 16 30 26 51 86.7 43 42 97.7 120 2008 CLE 16 36 30 56 83.3 18 18 100.0 108 2009 CLE 11 19 17 49 89.5 19 18 94.7 69 2010 CLE 16 28 23 48 82.1 28 28 100.0 97 2011 CLE 16 29 24 54 82.8 20 20 100.0 92 2012 CLE 16 31 29 53 93.5 29 29 100.0 116 2013 SF 16 36 32 56 88.9 44 44 100.0 140 2014 SF 16 31 25 55 80.6 33 33 100.0 108 2015 SF 16 27 24 54 88.9 21 20 95.2 92 2016 SF 16 21 18 53 85.7 34 33 97.1 87 2017 ARI 16 40 32 57 80.0 26 23 88.5 119 2018 ARI 10 8 5 43 62.5 15 15 100.0 30 Мансап 305 526 441 57 83.8 531 518 97.6 1,841

"Фил Доусон ережесі"

Доусонның атымен аталатын ереже төрешілердің қате жіберуінен кейін енгізілді. 2007 жылдың 18 қарашасында Доусон төртінші ширек ойынның соңғы секундтарында «Балтимор Рейвенс» командасына қарсы матчты теңестіру үшін 51 ярдтық алаңға гол соқты. Доп ауада ұшып, сол тікқабырғаға тиді, содан кейін жоғарыдан өтіп (көптеген жақсы алаңға голдар сияқты), допты ұстап тұратын артқы қисайған тіреуге (станк) тиді, сосын кері бұрылып (бірақ бұл жолы кері бағытта) қақпаның алдындағы аймаққа түсті. Бастапқыда гол дұрыс емес деп танылды. НФЛ ережелері бойынша, бұл ойынды қайта қарауға болмайды. Төрешілер ойынды бірнеше минут талқылап, доп қақпаның ішіндегі қиылыстан өткенін анықтады, сондықтан одан кейін допқа не болғаны маңызды емес деп шешті. Төреші Пит Морелли мәлімдеме жасап, гол жақсы деп танылды деді. Алайда, ойын техникалық тұрғыдан қайта қарастырылмағандықтан, Пит Морелли төрешісі ойынды «пікірталас нәтижесінде» кері қайтарылғанын хабарлады, әдетте айтылатын «қайта қараудан кейін» емес. Осы кезде, жеңіске жеткенін тойлап жатқан «Рейвенс» (егер гол соқпаса, 30:27 есебімен жеңіске жетер еді) қосымша уақытқа қатысу үшін алаңға қайта шақырылды. «Браунс» командасы 33:30 есебімен жеңіске жетті, Доусон тағы да көзге түсіп, 33 ярдтық гол соқты. Доусон ФГ-да 5-тен 4 гол соқты, ал «Лейк Хайлендс» орта мектебінің түлегі Мэтт Стовер «Рейвенс» үшін ФГ-да 3-тен 3 гол соқты. Маусымның соңында, 16 желтоқсанда, қатты қар жауып, желдің жылдамдығы сағатына 40 мильге жеткенде, Доусон тағы бір алаңға гол соқты, 49 ярдтық керемет гол сол орталық тіреуге тиді. Бұл гол «Браунс» командасына қатты қар жауғанда «Буффало Биллс» командасын 8:0 есебімен жеңуге көмектесті. Осы маусымда осы құрылымға екі рет тиюі Кливленд баспасөз өкілдерінің кейбіреулерін тіреу бағанын «Доусон бары» деп атауға итерді. 2008 жылғы маусымға дейін ереже өзгертілді, бұл алаңға гол соғу және тікқабырғаларға немесе жоғарыдан өтетін сызыққа тиген қосымша ұпайларға мүмкіндік берді. Бұл жаңа ереже «Фил Доусон ережесі» деп аталды.

Жеке өмір

Доусон Остин қаласында, Техас штатында, әйелі Шаннонмен және үш баласы – Дрю, Бо және Софианмен бірге тұрады. Дрю Остинге жақын орналасқан Вандегрифт орта мектебінің квотербегі болды және 2020 жылы бітірді. 2023 жылдың күзіне қарай ол Бирмингемдегі Алабама университетінде квотербек ретінде тізімде тұрды. Бо 2022 жылы Нэшвиллдегі Липскомб академиялық орта мектебін бітірді, ал Доусон сол команданың арнайы топтар координаторы болды. 2023 жылдың күзіне қарай ол Бомонттағы Ламар университетінде тайт-энд және дип снэппер ретінде тізімде. Липскомбта екі маусым ойнағаннан кейін және штаттық чемпионатты жеңіп алғаннан соң, Доусон Остиндегі Хайд Парк орта мектебінің бас футбол жаттықтырушысы және спорт директоры қызметіне тағайындалды. Доусон оң аяғымен тепкілейді, бірақ сол қолымен лақтырады. Оның әйелі Шаннон – әнші-күйші, және ол 2013 жылы өзінің "Redemption" атты тұңғыш альбомын шығарды.