Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Италия королі (1002 – 1014 жж.)
King of Italy (r. 1002 to 1014)
Ардуин (; шамамен 955 – 14 желтоқсан 1015) – 1002 жылдан 1014 жылға дейін Италия королі болған итальяндық ақсүйек. 990 жылы Ардуин Иврея маргравы, ал 991 жылы Римдегі Латеран қасиетті сарайының графы атанды. 1002 жылы император Отто III қайтыс болғаннан кейін итальяндық ақсүйектер оны Павиядағы Сан-Микеле-Маджоре базиликасында Италия королі етіп сайлады, осылайша ол 41 жылдан кейін итальян тағына отырған алғашқы неміс емес билеуші болды. Ардуин ақсүйектердің таңдауы ретінде қарастырылды, ал епископат оған қарсы болды, бірақ бастапқыда Милан архиепискобы оны қолдады. Алайда Германияда Генрих II Оттоның орнын басу үшін сайланды және Италияда Ардуиннің сайлануына қарсы шықты. 1004 жылы Генрих Италияға шапқындап кірді, Ардуинды жеңіп, Павияда патша болып таж киді. Бірақ ол көп ұзамай Германияға қайтып оралды, ал Ардуин келесі он жыл бойына Италияның солтүстік-батысындағы билігін қайта орната алды. Генрих II 1014 жылы Италияға қайтадан шапқындап кірді және Римде император деп жарияланды, сол кезде Ардуин ақыры тәжін тастауға мәжбүр болды. Ол көп ұзамай Фруттуария аббаттығында қайтыс болды, бұл Германиядан Италия Корольдігінің тәуелсіздігінің аяқталуын білдірді. Ардуиннің билік ету кезеңін зерттеу оның атынан жасалған көптеген жалған дипломдармен қиындыққа тап болды. Бұл Генрихтің 1004 жылғы алғашқы жорылынан кейін оның маңыздылығын асыра бағалауға әкелді, бірақ қазір Ардуиннің ықпалы Италияның шағын бөлігімен ғана шектелгені анық. Дегенмен, Павияда оған қолдау көрсетілді.
Arduin (; c. 955 – 14 December 1015) was an Italian nobleman who was King of Italy from 1002 until 1014. In 990 Arduin became Margrave of Ivrea and in 991 Count of the Sacred Palace of the Lateran in Rome. In 1002, after the death of Emperor Otto III, the Italian nobles elected him King of Italy in the Basilica of San Michele Maggiore in Pavia, making him the first non German on the Italian throne in 41 years. Arduin was considered the choice of the nobility and opposed by the episcopate, but he was initially supported by the Archbishop of Milan. In Germany, however, Henry II was elected to succeed Otto, and he contested Arduin's election in Italy. In 1004, Henry invaded Italy, defeated Arduin and was crowned king in Pavia. He soon withdrew back to Germany, and Arduin was able to reassert his authority at least in the northwest of Italy for the next decade. Henry II invaded Italy again in 1014 and was proclaimed Emperor in Rome, at which point Arduin was finally forced to relinquish his crown. He died soon after at the Abbey of Fruttuaria, ending the independence of the Kingdom of Italy from Germany. The study of Arduin's reign has been bedeviled by the many forged diplomas in his name. These caused older scholarship to overrate his importance after Henry's first expedition in 1004, but it is now clear that Arduin's sphere of influence was restricted to a small part of Italy after that. He did, however, have continuing support in Pavia.
Өмірбаян
Ардуин 955 жылы Помбияда Италия Корольдігінің Германия Корольдігінің мүдделерінен тәуелсіздігін сақтап қалуға тырысқан дәуірде дүниеге келді. 961 жылы Германия патшасы Отто I Италияны жаулап алды, ал Италия патшасы Беренгар II тақтан түсірілді. Ардуин, Беренгардың шөбересі, осы оқиға болған кезде әлі бала еді. Отон Италия мен Германия тажын біріктіріп, император атанса да, бұл Солтүстік Италиядағы Беренгардың Анскарид әулетінің беделін жойған жоқ, себебі Иврея маркасы Беренгардың үшінші ұлы Конрадқа мұра болып өтті. Келесі жылдары Солтүстік Италиядағы саяси ахуал епископтар (сол кезде императордың өзі ірі феодтарды басқаруға тағайындаған жоғары рулы ақсүйектер еді, сондықтан олардың байлығы императормен жеке қарым-қатынасына байланысты болды) мен кішігірім ақсүйектер арасындағы күреспен сипатталды. Кішігірім ақсүйектердің күнкөріс көзі шағын, ауылдық феодтар еді және олар епископтардың кеңеюінен қорқыныш сезінді.
Arduin was born around 955 in Pombia during a period in which the Kingdom of Italy was struggling to maintain its independence from the ambitions of the Kingdom of Germany. Italy was conquered in 961 by the German king Otto I, and the Italian King Berengar II was deposed. Arduin, Berengar's grand nephew, was only a boy when this happened. Although Otto unified the crowns of Italy and Germany and was crowned Emperor, this did not erase the influence of Berengar's Anscarid dynasty in northern Italy, as the March of Ivrea was inherited by Berengar's third son Conrad. In the subsequent years, the political situation in Northern Italy was marked by the struggle between the bishops (who at the time were high ranking nobles appointed by the Emperor himself to rule the largest fiefs, and who thus owed their fortune to their personal relationship with him) and the minor nobles, whose only source of livelihood were small, rural fiefs, and who were threatened by the expansionism of the bishops.
Ивреяның маркграфы
Ардуин 955 жылы Помбияда дүниеге келді және анасының әкесі Ардуин Глабердің құрметіне осы атпен аталады. Оның әкесі, Помбия графы Дадо, король Беренгар II-нің туысы болды. Ардуин Бертаға үйленді, ол көбінесе Милан марграфы Отберт II-нің қызы деп есептеледі. Олардың үш ұлы болды: Ардуин (кейде Ардичино деп те аталды), Отто және Гиберт. Олардан кейін Иврея графтары, ал одан әрі Агли, Броссо, Кастелламонте, Фронт және Ривароло графтары тарады. 990 жылы Ардуин туысы Конрадтың орнына Иврея маршын басқарды. Конрад Беренгар II-нің ұлы болды және Ардуин Глабердің қызына үйленген еді. Ардуиннің Ивреяға патша-император Отто III тағайындағандығы немесе Конрадтың мұрагері ретінде таққа отырғандығы белгісіз. 950 жылы Беренгар II басқарғаннан бері Иврея маршы Бургария, Иврея, Ломелло, Осола, Помбия, Стаццона және Верчелли графтықтарынан, Иврея, Новара, Верчелли және Вигевано епархияларынан, сондай-ақ Павия және Милан епархияларының бір бөлігінен тұрды. 991 жылы Ардуин Римдегі Латеранның қасиетті сарайының графы болды. Ивреяда билік еткен кезінде Ардуин монастырь ордендері мен кіші дворяндардың мүдделерін қолдады, бұл император тағайындаған епископтармен қақтығысқа әкеп соқты. 997 жылы император Отто III Верчелли епискобы Пьетроға Каресананы иелік ретінде берген кезде ашық жаулыққа ұласты. Ардуин бұл сыйлықты мойындамады. Верчелли қаласында рыцарьлар мен епископтың жақтастары арасында тәртіпсіздіктер болды, оның салдарынан епископ қаза тапты. Ардуин қалаға ресми түрде тәртіп орнату үшін кірді; қақтығыс кезінде епископ жерленген собор өртенді. Иврея епископы граф Вармунд Ардуинды Пьетроны өлтіргені үшін айыптап, қауымнан шығарды және императордан Иврея қаласын, қабырғалардан үш шақырым жерге дейін, Ардуиннің билігінен босату туралы жарлық шығарды. 1000 жылы Ардуин жаңа тағайындалған папа Сильвестр II-ге өз позициясын түсіндіру үшін Римге келді. Отто III де қалада болды, сонымен қатар Пьетроның орнына Верчелли епископы болған Вармунд пен Леоне де болған болуы мүмкін, ал папа Ардуиннің қауымнан шығарылуын бекітті және оның ұлының пайдасына тақтан бас тартуын талап етті. Ардуин бұл үкімді қабылдамады. Ол өз жеріне оралды және тақтан бас тартудың орнына Вармундты Ивреядан қуды, содан кейін Верчелли мен Новара қалаларын басып алды, ал оның жақтастары Комо мен Пьемонттың бірнеше қалаларын бақылауға алды.
Arduin was born around 955 in Pombia and named after his maternal grandfather, Arduin Glaber. His father, Dado, Count of Pombia, was a nephew of King Berengar II. Arduin married Bertha, who is often said to be the daughter of Otbert II, Margrave of Milan. They had three sons: Arduin (sometimes called Ardicino), Otto, and Guibert. From them descended the later counts of Ivrea and in turn those of Agliè, Brosso, Castellamonte, Front and Rivarolo. In 990, Arduin succeeded his kinsman Conrad in the March of Ivrea. Conrad was Berengar II's son and was married to a daughter of Arduin Glaber. It is unclear if Arduin was appointed to Ivrea by the king–emperor Otto III or if he succeeded as Conrad's heir. The March of Ivrea, since its restructuring under Berengar II in 950, consisted of the counties of Burgaria, Ivrea, Lomello, Ossola, Pombia, Stazzona and Vercelli, and the dioceses of Ivrea, Novara, Vercelli, and Vigevano, plus part of the dioceses Pavia and Milan. Arduin became Count of the Sacred Palace of the Lateran in Rome in 991. During his rule in Ivrea, Arduin backed the claims of the monastic orders and of the minor nobles, a policy that inevitably led to clashes with the imperially appointed bishops. The hostility turned into open conflict in the year 997, when the Emperor Otto III granted to Pietro, Bishop of Vercelli, the fief of Caresana. Arduin did not recognise the donation. There were riots in the city of Vercelli between the knights and the bishop's followers, during which the bishop was killed. Arduin intervened in the city, formally to restore order; during the clashes, the cathedral, where the bishop had been interred, was burned. The bishop count Warmund of Ivrea condemned Arduin for the killing of Pietro, excommunicated him, and obtained from the Emperor a proclamation that the city of Ivrea, along with the land for three miles outside the walls, was free from Arduin's rule. In the year 1000 Arduin was in Rome to explain his position to the newly appointed Pope Sylvester II. Otto III was also present in the city, and Warmund and Leone, successor of Pietro as the bishop of Vercelli, probably were as well, and the pope confirmed Arduin's excommunication and demanded he abdicate to his title in favor of his son. Arduin did not accept the sentence. He returned in his lands, and, instead of abdicating, expelled Warmund from Ivrea and rapidly conquered the cities of Vercelli and Novara, while his followers took control of Como and several cities of the Piedmont.
Италия патшасы
Сол кезде императормен қақтығыс болмайтын сияқты еді, бірақ Отто III 1002 жылғы 23 қаңтарда Рим маңында күрт қайтыс болды, тікелей мұрагер қалдырмай, империяны мұрагерлік дағдарысқа ұшыратты. 15 ақпанда Павиядағы феодалдар мен рыцарлардың кеңесі Ардуинды Италия патшасы деп жариялады. Миландық Арнольфтің айтуынша, Ардуин "Ломбардтар Павияда сайлап алды және барлығы оны "кесар" [император] деп атады". Одан кейін ол Милан архиепископымен бірге патшалықты аралап өтті. Ардуин Павиядағы Сан-Микеле-Маджоре базиликасында тәж кигізілді. Дегенмен, Ардуинге кішігірім ақсүйектер адал болса, императорлық билікке байланысы бар үлкен жер иелерінің адалдығы күмәнді болды, ал оның билігіне қарсылықты епископтар, Равенна архиепископы Фредерик бастап шығарды. Германияда Генрих II 1002 жылғы 7 маусымда патша деп жарияланды және ол Ардуиннің тәж киюін мойындамады. Генрих Верона маркасын Каринтия герцогы Оттоға берді, содан кейін Оттоны Ардуинды құлату үшін Италияға жіберді; бірақ 1003 жылдың көктемінде Ардуин Брента өзені жанындағы Фабрикадағы шайқаста Оттоны жеңді. Бұл тек басы ғана еді. Генрих 1004 жылғы наурыз айында Германиядан зор әскермен Италияға жеке басып кірді және 1004 жылғы 9 сәуірде Трентоға жетті. Ол Ардуинмен Веронаның сыртында кездесті, онда Ардуин бұрынғы қолдаушыларының нашар көрсеткеніне көңілі қалды. Генрих Ломбардтардың дәстүрлі астанасы Павияға кірді және 14 мамырда Сан-Микеледе өзін Италия патшасы деп жариялады. Содан кейін ол Ардуинге пана берген қаланы толығымен өртеп жіберді. Бұл оқиғаның салдары: "Барлық Италия осыдан қорқып, үлкен қорқынышқа ұшырады. Осы уақыттан бастап Ардуинге деген сенім әлсіреп, Генрихтің билігі барлық жерде күшті болды".
At that point a clash with the Emperor seemed inevitable, but Otto III suddenly died near Rome on 23 January 1002 without leaving a direct heir, throwing the empire into a succession crisis. On 15 February, a diet of feudal lords and knights in Pavia acclaimed Arduin King of Italy. According to the chronicler Arnulf of Milan, Arduin was "elected by the Lombards in Pavia and was called 'caesar' [emperor] by all". He then made the rounds of the kingdom with the Archbishop of Milan publicly at his side. Arduin was crowned in Pavia, in the Basilica of San Michele Maggiore. However, while Arduin had the loyalty of the minor nobles, that of the bigger landlords, more tied to the imperial power, was much more questionable, and opposition to his rule was instigated by the bishops, led by Frederick, Archbishop of Ravenna. In Germany, Henry II was acclaimed king on 7 June 1002, and he did not recognize Arduin's coronation. Henry granted the March of Verona to Duke Otto I of Carinthia, and then sent Otto to Italy to depose Arduin; but in the spring of 1003, Arduin defeated Otto in a pitched battle at Fabrica near the Brenta River. This was only the beginning. Henry personally invaded Italy with a large force that left Germany in March 1004 and arrived at Trento on 9 April 1004. He met Arduin outside Verona, where Arduin was disappointed by a poor showing from his erstwhile supporters. Henry entered Pavia, the traditional Lombard capital, and had himself crowned King of Italy on 14 May in San Michele in the face of a disapproving crowd. Then he burned the city that had given shelter to Arduin to the ground. This had its effect: "All of Italy was horrified by this and likewise extremely fearful. As confidence in Arduin waned from this time on, Henry's power prevailed everywhere."
Солтүстік-батыс патшасы
Осы кезде Генрих Италияның билеушісі ретінде ресми мойындалғанына қанағаттанды және 1004 жылдың жазының басында Германияға оралды. Ардуин Орко аңғарындағы бекінісіне шегінді, ал Генрих оны әскерінің басты бөлігімен қумай қойды. Кейбір императорлық күштер аңғарды 1004–1005 жылдарының қысына дейін қоршады, бірақ содан кейін қайта шегінді; одан кейін Ардуин өзінің бұрынғы иеліктерінің барлығын қайта иеленді. Ардуиннің билеуі 1014 жылға дейін жалғасты, содан кейін Генрих Италияға тағы оралды, бұл жолы Римде Папа Бенедикт VIII-ге қасиетті Рим императоры болып коронацияланды. Генрихтің әскері мен Ардуиннің жақтастары арасында Римде де, Генрих Германияға қайта шегіне бастағанда да бірнеше шайқастар болды. Бірақ сол сәтте ескі патша, әлдеқандай сырқатқа шалдыққан және шаршаған, Италия тағынан бас тартуға шешім қабылдады. Ол Иврея маркасының басты бөлігін ұлы Ардуин II-ге беруге келісті (марка таратылды, бірақ кіші Ардуин Иврея графы болып тағайындалды), барлық құрметтерінен бас тартып, 1003 жылы өзі құрған Фруттуария бенедикт монастыріна кетіп қалды. Ол 1015 жылдың 14 желтоқсанында онда қайтыс болды.
At this point, Henry was satisfied by his formal recognition as ruler of Italy and returned to Germany in the early summer of 1004. Arduin had withdrawn to his stronghold in the Orco Valley, and Henry chose not to pursue him with the main body of his army. Some imperial forces besieged the valley until the winter 1004–1005 but then withdrew; afterwards, Arduin rapidly regained control of all of his previous possessions. Arduin's rule lasted until 1014, when Henry descended into Italy again, this time to be crowned Holy Roman Emperor in Rome by Pope Benedict VIII. There were several skirmishes between Henry's army and Arduin's followers, both in Rome and as Henry began to withdraw back into Germany. But at that point the old king, probably sick and tired, chose to abdicate the Italian throne. He secured the possession of the main part of the March of Ivrea for his son Arduin II (the March was dissolved, but the younger Arduin was appointed Count of Ivrea), renounced all of his titles, and retired to the Benedictine Abbey of Fruttuaria, which he had founded in 1003. He died there on 14 December 1015.
Ақша шығару
Ардуиннің монетасы Отон III-тің монетасына мүмкіндігінше ұқсас етіп жасалды. Ерекшелігі, оның атында Оттоның монограммасына ұқсату үшін дөңгелек кішкентай "d" әрпін білдіретін ∂ символы қолданылды. Ардуинге қатысты екі түрлі денарий белгілі, екеуі де Павияда соғылған. Біріншісінің бет жағында AR∂O +HINVS REGEM (Ардуин патша) және арт жағында +IHPERATOR (император) деген жазулар бар. Екіншісінің мәні, Отон III-тің монетасынан қалған нәрсе ме, әлде Ардуиннің болашақ императорлық дәрежеге ие болуын күткендігін көрсете ме, әлі анық емес. Екінші түрінде AR∂O IN GRACIA DI REX (Құдайдың рақымымен Ардуин патша) және PAPIA CIVITAS +GLORIO (Pavia – даңқты қала) деп жазылған. 1004 жылы Генрих Германияға қайтқаннан кейін Ардуин Павияда монета соғуға мүмкіншілік алған болуы мүмкін. 1014 жылға дейінгі Генрих II-нің монеталары белгілі емес, бірақ Отон III-тің монеталары осы уақыттағы жағдайдың салдарынан соғылуын жалғастырған болуы мүмкін.
Arduin's coinage was designed to resemble that of Otto III as closely as possible. Unusually, the character ∂, a rounded minuscule D, was used in his name to make it resemble Otto's monogram. Two types of denarius, both minted at Pavia, are known for Arduin. The first bears the inscription AR∂O +HINVS REGEM (Arduin king) on the obverse and +IHPERATOR (emperor) on the reverse. It is not clear if the latter is simply a holdover from Otto III's coinage or represents Arduin's anticipation of a future imperial coronation. The second type reads AR∂O IN GRACIA DI REX (Arduin in the grace of God king) and PAPIA CIVITAS +GLORIO (Pavia glorious city). Arduin may have been able to mint coins in Pavia after Henry returned to Germany in 1004. There are no known coins of Henry II from the period before 1014, although coins of Otto III may have continued to be struck in the confusion.
Қызықты деректер
Ашық аппараттық Arduino жобасының атауы король Ардуиннің құрметіне аталған итальяндық бардың есімінен шыққан.
The open hardware Arduino project name comes from an Italian bar named after King Arduin.