Кіріспе

Мексикалық генерал, дипломат және регент Хуан Непомучено Альмонте Рамирес (15 мамыр 1803 – 21 наурыз 1869) – мексикалық әскер қызметкері, қолбасшы, соғыс министрі, конгрессмен, дипломат, президенттікке үміткер және регент. Мексиканың тәуелсіздік соғысы кезіндегі жетекші қолбасшы Хосе Мария Морелостың заңды емес ұлы, Альмонте Мексика Республикасында консерваторлық идеологияны қолдаушы маңызды тұлға болды. Ол бірнеше үкіметте соғыс министрі қызметін атқарды, сондай-ақ АҚШ және Еуропадағы түрлі дипломатиялық лауазымдарда жұмыс істеді. 1840 жылы ол президентті құтқару мақсатымен үкіметтік күштерді басқарды, осыған дейін президент Анастасио Бустаманте көтерілісшілер тарапынан Ұлттық сарайда тұтқынға алынған болатын. Альмонте Мексика-Америка соғысына дейінгі жылдары АҚШ-қа министр болып тағайындалды және Мексиканың көтерілісші провинция деп санайтын Техасқа араласуға қарсы лоббилік жұмыс жүргізді. Альмонте Мексикада монархияны қайта орнатуға бағытталған консервативтік күштердің жетекшісі болды, Мексикадағы екінші француз интервенциясы кезінде француз императорлық күштерін қолдады және Мексиканың Максимилиан I басқаруымен Екінші Мексика империясын құруға атсалысты. Франция империяға әскери қолдауын кері тартып алған кезде Альмонте Францияда дипломат болып жұмыс істеп жатқан еді, нәтижесінде империя 1867 жылы құлап кетті. Ол екі жылдан кейін, 1869 жылы қайтыс болды.

Ерте өмір

Алмонте Мичоакан штатындағы Нокупетаро қаласында, 1811-1815 жылдардағы Мексика Тәуелсіздік соғысында көтерілісшілерді басқарған католик діни қызметкері Хосе Мария Морелос пен Бригида Алмонтенің некеден тыс ұлы ретінде дүниеге келді. Оның анасы Бригида Альмонте, таза үндістер тегінен шыққан деп есептеледі. 1815 жылы Морелос Альмонтені Луизиана штатының Нью-Орлеан қаласына білім алуға жіберді, онда ол ағылшын тілін жетік меңгерді. Нью-Орлеанда ол Puech & Bein аппараттық тауар саудагерінің кеңсесінде кызметкер болып жұмыс істеді. Оның АҚШ-тағы уақыты 1815 жылғы 22 желтоқсанда Сан-Кристобаль-Экатепек ауылында әкесі өлімге кесілген кезде аяқталды. 1822-1824 жылдар аралығында Альмонте Техастағы көтерілісшілердің басшысы Хосе Феликс Треспаласиостың штабында қызмет етті, содан кейін Мексика делегациясының құрамында Лондонға жіберілді. Альмонте елші Хосе Мариано Мичеленаға Англиямен сауда және достық шартын келіссөз жүргізуге көмектесті. Бұл Мексиканың жаңа мемлекет ретінде жасаған алғашқы шарты болды. Мексика Тәуелсіздік соғысы кезінде Альмонте Висенте Геррероның жақтасы болды, бұл оны 1830 жылы, 1828 жылы президенттікке жеткен либерал Герреро құлатылғаннан кейін және Анастасио Бустамантетің консервативті үкіметі оның ізбасарларын қуғанда жасырынуға мәжбүр етті. Бустаманте президенттігі кезінде Альмонте либералдар Исидро Рафаэль Гондра, Анастасио Зересеро және Хосе Мария Альпушемен де байланыста болды. Ол прогрессивті "Атлета" газетін шығарды, бірақ газет үкіметтік айыптарға байланысты жабылуға мәжбүр болды. Олардың Мария де Гваделупа Анастасия Алея Бригида Сатурнина есімді қызы болды.

Техас революциясы

1834 жылы вице-президент Валентин Гомес Фариас Алмонте мен полковник Хосе Мария Диас Нориегоны Техасқа тексеруге және көргендері туралы есеп беруге тағайындады. 1836 жылдың қаңтар айының соңында Альмонте Антонио Лопес де Санта-Аннаның лагерь көмекшісі болып тағайындалды және оны Техасқа ертіп, ондағы көтерілісті басуға тырысты. Санта-Анна әскерін тікелей Сан-Антонио-де-Бексарға бастап барды, онда бұрынғы Аламо миссиясында азау техастықтардың шағын тобы бекінген еді. Мексика әскері қаланы басып алған кезде, техастықтардың қолбасшысы Джеймс Боуи Грин Б. Джеймсонды Санта-Аннамен сөйлесуге жіберді. Бірақ Джеймсон Альмонтемен кездесті. Альмонте айтуынша, техастықтар құрметті түрде берілуді сұрады, бірақ оларға кез келген берілу шартсыз болуы керек екені жеткізілді. 6 наурыздағы күнделігіне жазған жазбасында мексикалық Альмонте техастықтардың қаза болғандарының санын 250 деп көрсетті, ал аман қалғандардың ішінде бес әйел, бір мексикалық сарбаз және бір құл болды. Альмонте қорғаушылардың немесе аман қалғандардың есімдерін жазбаған, ал оның есебі соңғы шабуыл кезінде болғандарға ғана негізделген. Альмонте Сюзанна Дикинсонды құтқаруға көмектескен деседі. Ол берген кейбір сұхбаттарында, мексикалық офицер оның және қызының өмірін сақтап қалғанын айтқан. Бұл офицер ағылшын жалдамалы әскері Блэк немесе Альмонте болған деп есептелген. Содан кейін ол Санта-Анна алдына апарылды, Альмонте оны тұтқындаудан айнытты. 1836 жылдың 21 сәуірінде Альмонте Герреро батальонының бір бөлігінің басында Техастың Томас Дж. Раск-ке Сан-Хасинто шайқасында берілді. Альмонте үрейленген әскердің соңғы ұйымдасқан қарсылығын басқарды. Келесі күні Санта-Анна да тұтқынға алынды. Альмонте Санта-Аннаның тұтқындалу кезінде аудармашы және келіссөзші ретінде қызмет етті. Альмонте Галвестон аралында Санта-Аннамен бірге тұтқын болды. Содан кейін оларды Бразос өзені бойымен, Веласкодан шамамен 30 шақырым қашықтықтағы Фелпс плантациясына алып барды және 1836 жылдың жазы мен күзі бойы сол жерде ұстады. Сол жерде тұрғанда, тұтқындарды құтқару жоспарлары бар деген қауесет тарады. Кейіннен қашу жоспары ашылғанда, Альмонте мен Санта-Аннаға 52 және 53 күнге ауыр шарлы тізбек тағуға мәжбүр болды. Ақырында Стивен Ф. Остин мен Сэм Хьюстонның күш-жігерімен Альмонте Техас вице-президенті Лоренцо де Завала мен Бейли Хардеманмен бірге Санта-Аннамен бірге Вашингтонға жіберілді, онда олар АҚШ президенті Эндрю Джексонмен бірнеше кездесу өткізді. Олар Вашингтонда сегіз күн болғаннан кейін, 1837 жылдың 31 қаңтарында АҚШ-ты тастап кетті. Топ ақпан айында Мексикаға оралды. Сол кезде Санта-Анна Мексика президенті лауазымынан алынып, зейнеткерлікке шықты. Альмонте дипломатиялық және әскери мансабын жалғастырып, ақырында генерал-майор шеніне жетті. 1837 жылдың соңында география туралы кітап жариялады.

Соғыс министрі

1839 жылы Альмонте, прогрессивті болғанына қарамастан, Мексиканың орталық республикасы кезінде консервативті үкіметте соғыс министрі қызметін атқарды. Федерализмге деген либералдық нанымын сақтап, Альмонте бүлікшілер Мариано Паредес пен Санта-Анна қолдаған консервативті диктатураға қарсы федералдық жүйені қайта орнатуды жақтады, бірақ бұл әрекеттер сәтсіз аяқталды. Жеңіске жеткен бүлікшілер консервативті және орталықшыл Такубая қағидаларын қолданысқа енгізді. Коммонфорт 1858 жылы консерваторлардың қолынан құлап, Реформа соғысын бастады. Альмонте жаңа үкіметте қалды және Франция министрі ретінде Париже ауыстырылды. 1859 жылдың 27 қыркүйегінде ол Испаниямен Мон-Альмонте шартын жасасып, қол қойды. Шайтқа Мексика аумағындағы испан азаматтарына келтірілген залал үшін Испанияға белгілі бір өтемақы төленуі қарастырылды. Соңынан, Реформа соғысында толық жеңіліске ұшырамаған консервативті мексикалық генералдар да оларға қосылды. 2 мамырда француз армиясы және Антонио Табоада басқаратын мексикалық әскерлер Амозокке жетті, ал 4-і Пуэбланың алдында лагерь құрды. Альмонте Лоренцке Гваделупа мен Лоретоның бекінілген биіктіктеріне қарсы орналасқан Кармен монастырының бағына шабуыл жасауға кеңес берді, бірақ бұл кеңеске құлақ естілмеді. Ол бұрын Лоренцке Пуэбланы айналып өтіп, бірден астанаға қарай жорық жасауды ұсынған еді. Лоренц Пуэбланы бақылап тұрған бекінілген төбелерді басып алуға тырысты, бірақ одан қуылып шықты. Карлос де Лоренцтің шағын экспедициялық күші Пуэбла шайқасында жеңіліске ұшырағаннан кейін, қосымша күштер жіберілді және Эли Форейдің басқаруына берілді. 1863 жылдың маусым айында астана басып алынды, ал француздар енді достық мексикалық үкімет құруға тырысты. Форей отыз бес мексикалықтан тұратын комитет құрды, ол үш мексикалық азаматты үкіметтің атқарушы органына сайлады, олардың қатарында Альмонте де болды. Бұл үштік өз кезегінде екі жүз он бес мексикалық азаматты таңдап, Жоғарғы Кеңеспен бірге Атақтылар Ассамблеясын құрды. Ассамблея 1863 жылдың шілде айында жиналып, Фердинанд Максимилианды Мексика императоры болуға шақырды. Атқарушы үштік ресми түрде Мексика империясының регенттігіне айналды. Мексикадан ресми делегация қазан айында Еуропаға аттанды. Максимилиан тақты 10 сәуірде ресми түрде қабылдады, Мексикаға келіп, 28 мамырда Веракрузға жетіп, 12 маусымда астанаға келді. Франко-мексикалық әскерлер елді толыққанды бейбіттендіруге күш салды, бірақ АҚШ-тағы Азамат соғысы аяқталғаннан кейін қиындықтар күшейді. Американдық үкімет либералдарға көмек көрсетуге және Францияны континенттен кетуге мәжбүрлеу үшін дипломатиялық қысым көрсетуге кірісті. Франция 1866 жылы әскерлерін шығара бастады. Осы уақытта Альмонте Францияда дипломатиялық қызмет атқарды. Ол 1869 жылы, империя құлағаннан кейін екі жыл өткен соң Парижде қайтыс болды.

Құрметтер

Онтарио провинциясындағы Алмонте қаласы Канада және Мексика АҚШ-тың экспансионизмінен қауіптенген кезде генерал Алмонте құрметіне аталған. Мичиган штатындағы Альмонт қаласы да оның атымен аталады.