Кіріспе

Провиденс атолы – Сишель аралдарындағы Фаркхар аралдар тобының бір бөлігі. Ол Маэ аралындағы астанасы Викториядан оңтүстік-батысқа қарай орналасқан. Атолл солтүстіктегі Провиденс аралынан, оңтүстіктегі Банкс Провиденстен және олардың арасындағы шеткі рифтен тұрады. Банкс Провиденс төрт үлкен және шамамен алты кішкентай аралдан құралған, бірақ оның мөлшері мен пішіні өзгеріп отыратын сияқты. 1967 жылы ол төрт кішкентай аралмен бірге бір үлкен арал болған, 1905 жылы жеті кішкентай арал болса, ал 1882 жылы үш кішкентай аралдан тұрған.

Тарих

1763 жылы оның рифтерінде қираған француз фрегаты L’Heureuse экипажы бұл аралды Провиденс деп атады. Оның себебі, экипаж құтқарылғанға дейін осы аралда тіршілік ете алды. 1846 жылы Чарльз Придхам: «Провиденс Маврикий тұрғынына берілді, ол балық шаруашылығын құрып, какао жаңғағын отырғызып, тасбақа панцирін сатудан үлкен пайда табады. Ол шамамен қырық адамды жұмысқа алған. Бұл аралдар бірнеше жыл бойы егістікке жарамды, бірақ какао жаңғағынан басқа ешқандай үміт болмайды. Дегенмен, осы аралдарда кемесі қирағандар су мен өмір сүруге жеткілікті құралдар тауып, өздері құтқарылғанша күте алады» деп жазды. Провиденс 1980 жылдардың басынан 2006 жылға дейін копра өндіретін арал ретінде пайдаланылды, содан кейін «Бондо» циклы ғимараттардың көп бөлігін және кокос ағаштарының шамамен 60 пайызын қиратты. Банк Провиденс ешқашан тұрақты түрде мекенделмеген, бірақ 1882 жылдан бері балықшылардың уақытша шатырлары тіркелген. Банк Провиденс сонымен қатар «Серф» аралы деп те аталады, себебі капитан Николас Морфи басқарған «Ле Серф» кемесі 1756 жылдың 30 шілдесінде осы аралды (немесе аралдарды) көрген.

География

Провиденс атолының аралдары кішкентай, кораллды және жарамсыз. Атоллтың солтүстік-оңтүстік осі бойынша ұзындығы шамамен 6 км, ал ені шамамен 6 км. Атоллдың жалпы аумағы шамамен 2 шаршы километрді құрайды. Бірақ, жалпы құрлық көлемі тек 2 шаршы километр ғана. Атоллдың батысында теңіз түбі сыртқы рифтен бастап 1000 метрдей тік құлдырайды. Провиденс атолының ең жақын көршісі – Серф аралының батысында орналасқан Сент-Пьер аралы.

Аралдар

Провиденс атоллында екі арал бар.

Провиденс аралы

Провиденс аралы атоллдың ең солтүстігінде орналасқан. Оның солтүстіктен оңтүстікке дейінгі ұзындығы шамамен километр, ал ең кең жері шамамен километрге жетеді. Пішіні қағазбалақтай. Жер аумағы шаршы километр, жағалау сызығының ұзындығы шамамен километрді құрайды.

Банкс Провиденс (Серф аралы)

Банкс Провиденс атолдың оңтүстігінде, Провиденс аралының оңтүстігінде орналасқан. Жер ауданы – , жағалау сызығының ұзындығы – .

Демография

Провиденс аралында бір кезде аралдың ортасында шағын елді мекен болған. Онда балық аулау және копра өндірумен айналысатын жұмысшылар кем дегенде 1846 жылдан 2006 жылдың соңына дейін үздіксіз тұрған, сол кезде елді мекенде алты ауыл тұрғыны болған. 2006 жылдың соңында «Бондо» циклоны ғимараттардың көп бөлігін және кокос ағаштарының шамамен 60 пайызын қиратты. Циклоннан кейін арал 2006 жылдың 26 желтоқсанында эвакуацияланды. Серф аралында ешқашан тұрақты түрде адамдар тұрмаған, бірақ 19 ғасырда уақытша балықшылардың қамыстары тіркелген.

Флора мен фауна

Арал жартасының үлкен аумағы Сейшель аралдарындағы ең көп көк шеренді тартып алады. Пойнт-Густавта, Провиденс аралдарының оңтүстік ұшында көптеген краб-плювер, вимбрль және басқа да су құстары толады. Банкс Провиденс аралдарында қара мойынды және үлкен тоқылды терн көбейеді, бұл аралдар 2016 жылы ICS-пен ғана ашылды. Мадагаскар фудисі, әлде кем енгізілген болуы мүмкін, жалғыз тұрақты құс түрі. Жасыл және қызылбас теңіз тасбақалары Провиденс аралдарында ұялайды және жақын маңайғы суларда азықтанады.

Әкімшілік

Провиденс атолы Сейшель аралдарының Сыртқы аралдар ауданына жатады.

Көлік

2006 жылғы 26 желтоқсанда Провиденс аралын эвакуациялаудан кейін, аралдағы тұрғындардың күтілетін оралуына дайындықпен, оларға қызмет көрсету үшін аралда әуе жолағы салуға тырысылды. Бірақ құрылыс тоқтатылып, арал адамсыз қалды. Кейін әуе жолағының құрылысы жаңартылды және 2020 жылы аралда әуе жолағы пайдалануға берілді. Бұл әуе жолағы Сейшель халықтық қорғаныс күштерінің аймақты бақылауын күшейтуге қосымша мүмкіндік береді. Провиденс аралында кеме тоқтауға арналған жағалау жоқ. Аралға аралдарды сақтау қоғамының экспедициялары немесе Маэден Аралдарды дамыту компаниясының (IDC) қайықтарынан басқа кемелер сирек келеді.

Экономика

Провиденс аралында балық аулау және копра өндіру, кемінде 1846 жылдан бастап, Бондо циклоны соққан 2006 жылдың соңына дейін үздіксіз жүргізілген болуы мүмкін. Арал 2006 жылдың 26 желтоқсанында эвакуацияланған кезде экономикалық белсенділік тоқтатылды және содан бері ол адам қоныстанбаған. 2022 жылы әуе жолағы салынды, ал 2024 жылы ұшқыр балық аулау және экологиялық туризмге бағытталған шағын курорт ашу жоспарлануда.

Флора мен фауна

Провиденс атоллы кең, суының тереңдігі аз, балыққа толы кең аумақты алып жатыр. Атоллда сүтқоректі жануарлар жоқ, ал құрлықтағы жалғыз құс – Мадагаскардың қосқұйрықтысы. Провиденс атоллында теңіз құстары ұялайды. Серф аралында үлкен гребнелі және қара мойынды серналардың көп саны көбейеді. Сейшел аралдарындағы ең ірі құстар колониясында сұр қаз құстары да, сонымен қатар жұлдызды серналардың да аз саны көбейеді.

Кеме апаттары

Провиденс атоллында көптеген кеме апаттары бар, соның ішінде 20-шы ғасырдан бері атоллға Малдив теңізшілерінің келгендігі туралы мәліметтер де бар. Оңтүстік Малдивтен келген сауда кемесі апталар бойы мұхитта ағысып, содан кейін Провиденс атоллына жеткен.