Кіріспе

Глориоз аралдары немесе Глориоз архипелагы (немесе ресми түрде Архипель де Глориоз) – Индия мұхитындағы шашыраңқы аралдардың құрамындағы аралдар мен тау жыныстарының тобы. Олар Францияның бақылауында, Француз Оңтүстік және Антарктика аймақтарындағы Индия мұхитындағы шашыраңқы аралдардың бөлігі ретінде, Францияның теңізден тыс аумағы болып табылады, бірақ сонымен қатар Комор, Мадагаскар және бұрын Сейшель аралдары да оларға талап қояды. Географиялық тұрғыдан олар Комор аралдарының құрамына жатады, Францияның теңізден тыс Майота аймағы мен Мадагаскар мемлекетінің арасында орналасқан.

Аралдар

Архипелаг екі аралдан – Гранде Глориус және Иль-дю-Лис аралдарынан, сондай-ақ сегіз тау аралдарынан (Рошес-Вертес): Wreck Rock, South Rock және Verte Rocks, және үш атаусыз тау жынысынан тұрады. Олар қалың маржан рифтері мен лагунаның бөлігін құрайды. Гранде Глориус шамамен дөңгелек пішіндес және шамамен өлшемде. Ол көбінесе кокос плантациясының қалдықтарымен және казуарина ағаштарымен қалың өсімдік жамылғысына ие. Иль-дю-Лис аралы Гранде Глориустан шамамен солтүстік-шығысқа қарай орналасқан, ұзындығы шамамен және құмды төбелер мен бұталы өсімдіктерден, сондай-ақ мангрлардан тұрады. Бұрын ол фосфат (гуано) өндіру үшін қазылған. Глориус аралдарының Эксклюзивтік Экономикалық Аймағы (ЭЭА) бар. Жағалауда тіреуге қолайлы жерлер бар, ал Гранде Глориуста ұзын ұшу-қону жолағы бар.

Климат

Климаты тропикалық, жер бедері көтеріңкі емес, тегіс, биіктігі теңіз деңгейінен бастап, әсіресе Лиз аралында қоныс аударатын теңіз құстары ұялайды, ал жартастар жағажайларда жұмыртқа салады. Мұхитта, мысалы, кәмшат киттер мен кит акулалары сияқты көшіп-қонушы түрлер кездесуі мүмкін.

Тарих

Араб (әлдебасе Йемен) кемешілеріне бұрыннан белгілі болған Глориус аралдарын 1880 жылы француз Гипполит Кальто атады, ол Гранде Глориус аралында кокос плантациясын құрды. 1892 жылы Примаугеттің капитаны Ричард ресми түрде талап еткенде архипелаг француз иелігіне айналды. 1895 жылы Глориосо аралы Майот колониясының және оның тәуелділіктерінің бір бөлігіне кірді. Тарихи тұрғыдан аралдардағы флора көбінесе роза ағашы, порция, банян және басқа да ірі жергілікті ағаштардан тұрды, олардың көпшілігі француз қоныстануы мен плантациялар құрылғаннан кейін кесілді. 1914 жылдан 1958 жылға дейін аралдарды пайдалануға байланысты концессиялар Сейшель компанияларына берілді. Бүгінде аралдар табиғи қорықтар болып табылады, онда француз Шетелдік легионының гарнизоны орналасқан метеорологиялық станция бар. Глориосо аралдары ешқашан Мадагаскар протекторатының бөлігі болған жоқ, бірақ Майот колониясының және оның тәуелділіктерінің, содан кейін Француз Комор аралдарының бір бөлігі болды. Мадагаскар 1972 жылдан бері аралдарға егемендік құқығын талап етіп келеді. Комор аралдары Майот және Глориосо аралдарына да талап қояды. Сейшель аралдары да 2001 жылғы Франция-Сейшель теңіз шекарасы туралы келісімге дейін аралдарға құқық талап еткен. 2012 жылы Франция аралдардың жойылып бара жатқан флорасы мен фаунасын сақтау мақсатында Глориосо аралдарының теңіз табиғи паркін құрды, ол теңізді қорғау аймағы болып табылады.