Кіріспе

Мозамбик бұғазындағы француз атолы

Бассас да Индия (баса да энджа;) – Мозамбик пен Мадагаскар арасында, шамамен шығысқа қарай және Еуропа аралының солтүстік-батысында орналасқан, Мозамбик бұғазының оңтүстігіндегі, дөңгелек пішіндес, адам тұрмайтын атолл. Мадагаскар да оған талапкер болғанымен, Франция Оңтүстік және Антарктика аймақтарының бөлігі ретінде Франция басқарады. Атоллдың шеті шамамен метр енді және тереңдігі метрден аспайтын саяз лагунаны қоршап тұрады. Жалпы, атоллтың диаметрі шамамен метрге жетеді және теңіз түбінен тік көтеріліп, метрлік аумақты (лагунаны қоса) қамтиды. Оның эксклюзивті экономикалық аймағы, метрлік көлемде, Еуропа аралының аймағымен біріктірілген. Атолл он құнарсыз, өсімдіксіз тас аралдардан тұрады, олардың жалпы ауданы метрді құрайды. Солтүстік және шығыс жағындағы аралдардың биіктігі метрге жетеді, ал батыс және оңтүстік жағындағылары 1 метр биіктікте. Жағалау сызығының ұзындығы метр болатын риф, жосық судың үш сағат бұрын және үш сағаттан кейін толығымен жауып тұрады. Аймақ сонымен қатар циклонға да ұшырайды, бұл атоллды ұзақ жылдар бойы теңіз қауіптілігіне айналдырып, көптеген кемелердің құлауына себеп болды. Ягуар теңіз тауы мен Холл таулары тиісінше оңтүстік-батысқа қарай орналасқан.

Тарих

Бассас да Индия алғаш рет португалдық теңізшілердің XVI ғасырдың басында "Байксо да Джудия" ("Жудит аралдары") деп тіркелген. "Жудит" ("Жудит", иесі Фернао де Лоронханың тегінен) 1506 жылы осы жерге келіп, сайға батып, осы аймақты ашқан португалдық кеме болды. Картографтардың жазбаларындағы қателіктер салдарынан атауы "Бассас да Индия" деп өзгерді. "Сантьяго" кемесі 1585 жылы осы аралдарға шағылып қирады. 1774 жылы "Еуропа" кемесі оны қайта ашты, содан бері "Еуропа тасты шолақтары" деп аталады. "Малай" кемесі 1842 жылдың 27 шілдесінде "Еуропа тасты шолақтарында" жоғалып кетті. 1897 жылы бұл арал француздың иелігіне өтті, ал 1968 жылы Реюньонда тұратын комиссардың басқаруына берілді. Мадагаскар 1960 жылы тәуелсіздік алды және 1972 жылдан бері осы аралдың құқығына таластап келеді.

Жабайы табиғат

Галапагос акулаларының 2003 жылы Мозамбик бұғазында табылғаны туралы хабарланды, бұл алғашқы рет.

Туризм

Бассас-да-Индияға тоқтау үшін Франция үкіметінен рұқсат алу қажет. Мұндай рұқсатсыз балық аулау кеменің қуылдырылуына немесе тіпті тәркіленуіне алып келуі мүмкін. 2013 жылдан бері Мозамбик немесе Оңтүстік Африкадан шыққан бірнеше заңсыз туристік чартерлік кемелер француз әскери-теңіз күштері тарапынан ұсталды.