Кіріспе
Инженерлік құбылыс
Инженерлікте, бөтелке мойны – жүйенің жалпы өнімділігі немесе сыйымдылығы бір компонент арқылы күрт шектелетін құбылыс. Бұл компонент кейде бөтелке мойны нүктесі деп аталады. Бұл термин, сұйықтың ағыс жылдамдығы бөтелке мойнымен шектелетінін еске түсіретіндей, метафоралық түрде бөтелке мойнынан алынған. Формальды түрде, бөтелке мойны жүйенің сынды жолында жатады және ең төменгі өтімділікті қамтамасыз етеді. Жүйе құрушылар әдетте бөтелке мойнынан сақтануға тырысады, сонымен қатар оларды анықтау және жақсарту үшін көп күш жұмсайды. Бөтелке мойны мысалы, процессор, байланыс арнасы, деректерді өңдеу бағдарламалық құралы сияқты болуы мүмкін.
Бағдарламалық жасақтамадағы кедергілер
Компьютерлік бағдарламалауда түймелі тосқауылдарды (кейде кодтың ең жиі орындалатын бөліктері, яғни орындалу саны ең жоғары болатын "қызыл нүктелер" деп аталатын) анықтау орындалу талдауы деп аталады. Мұндай жағдайларда көбінесе арнайы құралдар, яғни орындалу талдағыштары немесе профильдеушілер көмегімен жақсартуға болады. Алгоритмнің жалпы тиімділігін арттыру үшін кодтың осы бөліктерін мүмкіндігінше жылдам жұмыс істеуіне қол жеткізу мақсатында осы шаралар қолданылады.
Ең жоғарғы және ең төменгі әділеттіліктегі кедергілер
Байланыс желісінде кейде желідегі максималды-минималды әділеттілік қажет болады, бұл көбінесе қарапайым "бірінші келгенге бірінші қызмет" саясатына қарсы қойылады. Максималды-минималды әділеттілік бойынша екі кез келген түйін арасындағы дерек ағыны максимизацияланады, бірақ тек қымбат немесе бірдей қымбат дерек ағындарының есебінен. Басқаша айтқанда, желіде тұңғыр болған жағдайда, кез келген дерек ағынына тек кіші немесе тең ағындар ғана әсер етеді. Осы контексте, берілген дерек ағыны үшін "бөтелке мойны" – толыққанды пайдаланылған (қаныққан) байланыс, және осы байланысты бөлісетін барлық ағындардың ішінде берілген дерек ағыны желі бойынша максималды дерек беру жылдамдығына жетеді. Бұл анықтама, "бөтелке мойны" терминінің жалпы мағынасынан едәуір өзгеше екенін ескеріңіз. Сондай-ақ, бұл анықтама бір байланыстың бірнеше ағын үшін бөтелке мойны болуына тыйым салмайды. Дерек беру жылдамдығының бөлуі максималды-минималды әділетті болады, егер екі кез келген түйін арасындағы дерек ағынында кемінде бір бөтелке мойны болса.