Кіріспе
1969 жылы швед драмалық фильмі Адален 31 (; АҚШ-та Адален төңкерісі ретінде шығарылды) - Бо Видерберг режиссерлік жасаған 1969 жылы швед драмалық фильмі. Онда 1931 жылы швед әскери күштері шведтің Адален ауданындағы жұмысшы демонстрацияларына қарсы атыс бастаған, оның ішінде жас қыз бар бес адам қаза тапқан Адален атыстары бейнеленген. Фильм АҚШ-та Х рейтингімен шығарылды. Ол Канн кинофестивалінде қазылар алқасының бас сыйлығын жеңіп алды және "Ең үздік шетел тілі фильм" номинациясы бойынша Оскар сыйлығына ұсынылды.
Ådalen 31 (; released in the United States as Adalen Riots) is a 1969 Swedish drama film directed by Bo Widerberg. It depicts the 1931 Ådalen shootings, in which Swedish military forces opened fire against labour demonstrators in the Swedish sawmill district of Ådalen killing five people, including a young girl. The film was X rated in the United States. It won the Grand Prize of the Jury at the Cannes Film Festival and was nominated for the Academy Award for Best Foreign Language Film.
Сюжет
1931 жылы Адалендегі жұмысшы класының Андерсон отбасы Марма қаласындағы жұмысшыларға деген үлкен жанашырлық ереуіліне қатысады. Отбасының әкесі Харальд балық аулап, отбасын асырайды, әрі көңіл-күйін жақсы ұстайды. Кьелл, үлкен ұлы, жергілікті пилораманың басқарушысының кеңсесінде жұмыс істейді және басқарушының әйелі оған классикалық музыка, импрессионизм және француз тілінің айтылуын үйретеді. Ол өзінің досы Нисспен бірге джаз тобында ойнайды, олармен қыздар, эрогендік аймақтар және гипноз сияқты тақырыптарды талқылайды. Көктемнің басында директордың қызы Анна мектеп демалысына келеді. Ол Кьеллге ғашық болады, ал ол оның баласына жүкті болады. Америкаға үлкен тапсырыс тапсыратын кезде, шабуылшыларды басқа қалалардан шақырады. Жергілікті ереуілшілер ашуланып, ереуілшілерді қорғау үшін полиция шақырылады. Алайда, олар Крамфорс қаласының сыртындағы Сандвикен кемежайсында жұмыс істеп жатқанда ашулы топ оларға шабуыл жасайды. Кейбіреулері суға лақтырылып, басқалары қанға батқанша ұрып-соғылады. Харальд жарақат алған шабуылшыны күтеді, бірақ ашуланған жұмысшылар тобымен бетпе-бет келеді. Ол оларды сабырлы болуға және зорлық-зомбылық орнына талқылауға сүйенуге тырысады, бірақ олар оның ұстанымымен келіспейді. Түрбұланталықтан кейін қауіпсіздікті қамтамасыз ету үшін әскерилер келеді. Сонымен қатар, округтік әкімшілік кеңес ереуіл бұзушыларға жұмыс істеуге тыйым салу туралы шешім қабылдады, бірақ бұл ақпарат ашуланған жергілікті тұрғындарға жетпейді, олар ереуіл бұзушылар тұрған жерге оларды жою үшін жүріп баруды шешеді. Әскерилер қатысушылардың тоқтауына көндіре алмаған соң, олар оқ ашты. Бес адам қаза тауып, тағы бесеуі жарақат алады. Өлгендердің арасында Харальд Андерсон, Ниссе және тек көрші болған жас қыз бар. Сол уақытта Анна Стокгольмнен анасы ұйымдастырған аборттан қайтып келеді. Кьельге Аннаның әкесі аборт туралы айтса, ол оны буржуазиялық идиллияға кірмегендей түсіндіреді. Жалпы ереуіл жарияланды. Кьелл шабуылшы ретінде жұмыс істеп жатқанда, ол бұрын әкесімен айтысқан адаммен кездеседі. Ол жұмысшыларды бөлгендіктен, әкесі кінәсіз емес деп айтады. Қазір олар бірікті. Кьелл бұған келіспейді, керісінше білім беру - жақсы қоғамның кілті. Андерссондар отбасы жоғалтудан кейін баяу қалпына келеді, ақыр соңында зауыттар қайта ашылады.
Сыни қабылдау
"Көркем, бірақ әсерсіз" деп бағалады Паулин Каел. "Бұл әдебиеттің көркемдігі мен лирикасы, бірақ оның басты мәні - әлеуметтік реалистік кейіпкерлер. Видербергтің ең жақсы жұмыс істегені виньетталар болып көрінеді және осындай үлкен масштабта жұмыс істегенде архитектуралық проблемалары бар, сондықтан оның аргументі анық емес; ол кішкентай ұғымдарды айтады, бірақ үлкендерін емес. Сондықтан зорлық-зомбылық орын алғанда, біз оның саяси мәнін түсінбейміз, біз оны "бағалаймыз", бірақ оның бейнелі құндылықтары үшін ұятқа қалдырамыз".
Марапаттар мен ұсыныстар
Видерберг үздік режиссерлік, ал актер Роланд Хедлунд алтыншы Гулдбагге сыйлығының үздік актерлік жүлдесін жеңіп алды. Халықаралық деңгейде фильм 1969 жылғы Канн кинофестивалінде қазылар алқасының арнайы гран-приін жеңіп алды және "Оскар" сыйлығының "Ең үздік шетел тілі фильм" және "Алтын глобус" сыйлығының "Ең үздік шетел тілі фильм" номинацияларына ұсынылды. Ол Бельгия кино сыншылары қауымдастығының беделді Гран-при сыйлығын жеңіп алды.