Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ливандық шиит дінбасы және «Хезболла» ұйымының негізін қалаушы (1952–1992)
Lebanese Shia cleric and co founder of Hezbollah (1952–1992)
Аббас әл-Мұсауи (/ə//'//b//ɑː//s// //əl// //m//uː//s//ɑː//w//iː/; عباس الموسوي; 26 қазан 1952 – 16 ақпан 1992) – Ливанның ықпалды шиит дінбасы, «Хезболла» ұйымының негізін қалаушысы және бас хатшысы. Ол 1992 жылы Израиль қорғаныс күштерінің қолынан қаза тапты.
Abbas al Musawi (/ə//'//b//ɑː//s// //əl// //m//uː//s//ɑː//w//iː/; عباس الموسوي; 26 October 1952 – 16 February 1992) was an influential Lebanese Shia cleric, a co founder and secretary general of Hezbollah. He was killed by the Israel Defense Forces in 1992.
Ерте өмір және білім
Әл-Мусави шамамен 1952 жылы Ливанның Бекаа аңғарындағы Әл-Наби Шайт ауылында шиит отбасында дүниеге келген. Ол Ирактағы Наджаф қаласындағы діни мектепте теологияны сегіз жыл бойы оқыды, онда ирандық Рухолла Хомейнидің көзқарастарына терең ықпал етті.
Al Musawi was born into a Shia family in the village of Al Nabi Shayth in the Beqaa Valley in Lebanon in around 1952. He spent eight years studying theology in a religious school in Najaf, Iraq, where he was deeply influenced by the views of Iranian Ruhollah Khomeini.
Іс-шаралар
Әл-Мусави 1978 жылы Ливанға оралды. Субхи әл-Түфайлимен бірге ол 1982 жылы Ливанның шиит халқының үш негізгі аймағының бірі – Бекаа саясында «Хезболла» қозғалысын құрды. 1983 жылдан 1985 жылға дейін Хезболланың арнайы қауіпсіздік аппаратының жедел басшысы болды. 1985 жылдың соңынан 1988 жылдың сәуіріне дейін Хезболланың әскери қанаты – «Ислам қарсыласының» басшысы болды. Кейбір мәліметтерге сәйкес (ал басқалары бұл әрекетті Субхи әл-Түфайлиге жатқызады), әл-Мусави Хезболланың «Ислам қарсыласы» (әскери қанаты) қолбасшысы болған кезде подполковник Уильям Хиггинстің ұрлануына жауапты болды. 1991 жылы Хезболла Иран-Ирак соғысы мен Ливан азаматтық соғысының аяқталуымен, сондай-ақ Тайф келісімімен және Кувейт 17 бомбалаушыларының босатылуымен жаңа кезеңге енді. Хезболла ұстап алған батыс кешіккендерін босатуды жеңілдету және, одан да маңыздысы, Хезболланың күшін Израильге қарсы қарсылыққа аудару үшін жаңа басшының қажеттігі туды. Әл-Мусави сондай-ақ «бейбіт келіссөздерді күйрету үшін [Хезболланың] әскери, саяси және халықтық әрекеттерін күшейтуге» уәде берді. Ол саяси ағымға енуді қолдамады. Басқа Хезболла қайраткерлерінен өзгеше, ол Ливандағы теократиялық мемлекеттің құрылуын жоққа шығарған Тайф келісімін қабылдауды жақтады.
Al Musawi returned to Lebanon in 1978. Along with Subhi al Tufayli he spearheaded the formation of Hezbollah movement in the Beqaa Valley in 1982, one of the three major areas of Shia population in Lebanon. From 1983 to 1985 he was reported to have served as operational head of the Hezbollah Special Security Apparatus. From late 1985 until April 1988 he was head of Hezbollah's military wing, the Islamic Resistance. According to some reports (while others attribute the act to Subhi al Tufayli), al Musawi was responsible for the abduction of Lt. Col William Higgins while commander of Hezbollah's Islamic Resistance (military wing). In 1991, Hezbollah had entered a new era with the end of both the Iran–Iraq War and Lebanese Civil War as well as the Taif Agreement and the release of the Kuwait 17 bombers. A new leader was thought to be needed to facilitate the release of the Western hostages held by Hezbollah and, more importantly, to shift Hezbollah's focus to resistance activity against Israel. Al Musawi also promised to "intensify [Hezbollah] military, political and popular action in order to undermine the peace talks." He did not support entering mainstream politics. Unlike other Hezbollah figures, he advocated the acceptance of Taif Agreement, which was the rejection of a theocratic state in Lebanon.
Құрлық
1992 жылғы 16 ақпанда Израильдің Apache тікұшақтары Ливанның оңтүстігінде әл-Мусавидің үш көліктен тұратын кортежін зымыранмен атты, нәтижесінде әл-Мусави, оның әйелі, бес жасар ұлы және тағы төрт адам қаза тапты. Израиль бұл шабуылдың 1986 жылы із-жайсыз жоғалып кеткен ізраилдік әскерилердің өліміне, сондай-ақ 1988 жылы АҚШ теңіз жаяу әскерінің және БҰҰ бейбітшілік сақшысы Уильям Р. Хиггинстің ұрлануына жауап ретінде жоспарланғанын мәлімдеді. Қарымет ретінде Исламдық жиһад ұйымы Буэнос-Айрестегі Израиль елшілігіне шабуыл жасады. Шабуылдан кейін Исламдық жиһад ұйымы оның шейіт болған бала Хусейн, әл-Мусавидің бес жасар ұлы үшін, ол әкесімен бірге қаза болғандықтан, кек алу мақсатымен жасалғанын мәлімдеді. Кейін Дитер Беднарц пен Ронен Бергман Израильдің бастапқы жоспары әл-Мусавиді ұрлап, ізраилдік тұтқындардың босатылуын қамтамасыз ету болғанын хабарлады. Әл-Мусавиден кейін Хезболланың Бас хатшысы лауазымына Хасан Насралла келді.
On 16 February 1992, Israeli Apache helicopters fired missiles at the 3 vehicle motorcade of al Musawi in southern Lebanon, killing al Musawi, his wife, his five year old son, and four others. Israel said the attack had been planned as an assassination attempt in retaliation for the kidnapping and death of missing Israeli servicemen in 1986 and the abduction of US Marine and UN peace keeping officer William R. Higgins in 1988. In retaliation, the Islamic Jihad Organization attacked the Israeli Embassy in Buenos Aires. After the attack, the Islamic Jihad Organization declared that it was carried out as revenge for the martyr infant Hussein, al Musawi's five year old son, who had been killed with his father. Later it was revealed by Dieter Bednarz and Ronen Bergman that the original plan of Israel had been just to abduct al Musawi to ensure the release of Israeli prisoners. Al Musawi was succeeded as Secretary General of Hezbollah by Hassan Nasrallah.