Кіріспе

1992 жылдан бері Хезболланың бас хатшысы, ливандық Хессан Насралла (حسن نصر الله; 31 тамыз 1960 жылы туған) – ливандық дін ғалымы және шиит исламшыл саяси партиясы мен әскери ұйымның бас хатшысы. 1960 жылы Бейрут маңындағы шиит отбасында дүниеге келген Насралла білімін Тирде аяқтаған. Кейін ол қысқа мерзімге «Амаль» қозғалысына қосылып, Баалбектегі шиит семинариясында оқыды. Содан кейін «Амаль» мектебінде оқыды және сабақ берді. 1982 жылы Ливанға Израильдің басып кіруінен кейін Насралла Хезболлаға қосылды. Иранда қысқа мерзім діни білім алғаннан соң, ол Ливанға оралып, 1992 жылы Израильдің әуе шабуылынан қаза тапқан алдыңғы басшысынан кейін Хезболланың басшысы болды. Насралла басшылығымен Хезболла Израильдің солтүстігіне шабуыл жасауға мүмкіндік беретін ұзын қашықтықты ракеталарға ие болды. Израиль 18 жылдық Ливанның оңтүстігін оккупациялау кезінде ауыр шығындарға ұшырағаннан кейін, 2000 жылы күштерін шығарды, бұл Хезболланың аймақтағы беделін арттырып, Ливан ішіндегі позициясын нығайтты. Дегенмен, 2006 жылғы Ливан соғысына дейін Израильдің шекаралық күзет бөліміне шабуыл жасаудағы Хезболланың рөлі жергілікті және аймақтық сынға түсті. Сириядағы азаматтық соғыс кезінде Насралланың айтуынша, «исламшы экстремистерге» қарсы Сирия армиясының тарапында Сирияның стратегиялық маңызды Кусаир қаласында Хезболла шайқасты.

Ерте өмір және білім

Хасан Насралла 1960 жылғы 31 тамызда Матан ауданындағы Бурж Хаммуд қаласында шиит отбасында он баланың тоғызыншысы болып дүниеге келді. Оның әкесі, Абдул Карим Насралла, Тир қаласының жанындағы Джабал Амель (Ливанның оңтүстік республикасы) ауылы Базуриеде туды және жеміс-көкөніс сатушы болып жұмыс істеді. Оның отбасы аса діндар болмаса да, Хасан діни білімді игеруге қызығушылық танытты. Ол «Аль-Наджах» мектебінде, содан кейін Бейрут қаласының христиандық ауданы Синель-Фильдегі мемлекеттік мектепте оқыды. 1975 жылы Ливан азамат соғысы отбасын, сол кезде 15 жастағы Насралланы қоса, Базуриедегі ата-бабаларының үйіне көшіруге мәжбүр етті. Ол онда орта білім алды және қысқа мерзімге ливандық шиит саяси тобы – «Амаль» қозғалысына қосылды. 1976 жылы он алты жасында Насралла Иракқа сапар шекті, онда ол Наджафтағы аятолла әл-Садр медресесіне қабылданды. Әл-Садр Насралланың қабілеттерін танып, «Мен сенде басшылықтың иісін сезінемін, сен Махдидің ізбасарларының бірісің» деген сөздерін айтқан. 1978 жылы Насралла басқа ондаған ливандық студенттермен бірге Ирактан қуылды. Әл-Садр тұтқындалып, азапталды және қатыгездікпен өлтірілді. 1979 жылы Насралла Ливанға қайта оралуға мәжбүр болды, ол оқуының бірінші бөлігін аяқтаған болатын, өйткені Саддам Хусейн көптеген шииттерді, соның ішінде Рухолла Хомейниді (Аятолла Хомейни) және Аббас Мусауиді елден қуды. Ливанға оралғаннан кейін ол «Амаль» көшбасшысы Аббас әл-Мусавидің мектебінде оқыды және сабақ берді, кейін Бекадағы «Амаль» саяси өкілі болып тағайындалды және орталық саяси кеңес мүшесі болды. Шамамен сол кезде, 1980 жылы Саддам Хусейн Садрды өлімге кесті.

Алғашқы іс-әрекеттері

1982 жылы Ливанға Израильдің басқыншылығынан кейін Насралла Хезболлаға қосылды. Насралла исламның кез келген қоғамның мәселелерін шешу жолы бар екеніне сендіреді. Ол бірде былай деді: "Біздің ойымызша, ислам – тек қана дұға мен мадақтаудан тұратын қарапайым дін емес, ол адамзатқа арналған құдайлық хабар, және ол адамның жеке және қоғамдық өміріне қатысты кез келген сұрағына жауап бере алады. Ислам – көтеріліске қабілетті және қоғам құра алатын қоғамға арналған дін."

"Хезболла" басшылығы

1992 жылы Израиль бұрынғы басшысы Мұсауиді өлтіргеннен кейін Насралла Хезболланың басшысы болды. 2004 жылы Израиль мен Хезболла арасындағы күрделі тұтқын алмасу келісімінде Насралла маңызды рөл атқарды, нәтижесінде жүздеген палестиналық және ливандық тұтқындар босатылды, көптеген адамның дене қалдықтары, соның ішінде оның ұлының денесі Ливанға қайтарылды. Бұл келісім Араб әлемінде Хезболланың ұлы жеңісі деп бағаланды, ал Насралла осы жетістіктерге жеткені үшін жеке бағаланды. Лондондық "Ашарқ әл-Аусат" газетінің желтоқсан айындағы мақаласында 2007 жылдың тамызында ұйымның әскери қанатын басқару Насралладан оның орынбасары Наим Касимге берілгені айтылды. Хезболла бұл мәлімдемені жоққа шығарып, оны қозғалыстың "халық арасындағы беделін төмендету" әрекеті деп мәлімдеді. 2008 жылдың қазанында оның туысы Хашим Сафи әл-Дин, Насралланың орнын басып, Хезболланың бас хатшысы болып тағайындалды. 2019 жылдың қазан айында Ливандағы қаржы және экономикалық дағдарыстың күшеюіне байланысты болған кең ауқымды наразылықтар үкімет басшыларын, соның ішінде Насралланы отставкаға кетуге мәжбүр етті. Оның басшылығымен Хезболла АҚШ және басқа елдер, сондай-ақ Еуропалық Одақ тарапынан толығымен немесе ішінара террористік ұйым деп танылды. Ресей Хезболланың террористік ұйым екенін жоққа шығарып, оны заңды әлеуметтік-саяси ұйым деп санайды. Қытай бейтараптығын сақтап, Хезболламен байланысын жалғастырып келеді.

" Еркін патриоттық қозғалыс " ұйымымен өзара түсіністік туралы меморандум

Насралла бұрынғы премьер-министр және маронит христиан Мишель Аун басқарған «Еркін патриоттық қозғалысымен» өзара түсіністік туралы меморандум жасасты. Аун он тармақты меморандумды 2006 жылдың шілдесінде жарияланған «The Wall Street Journal» газетіндегі мақаласында сипаттады. «Хезболла» өз тұтқындары қайтарылғаннан және басылып алынған Шаба фермалары босатылғаннан кейін қарусыздануға келісті. Сондай-ақ, ол Оңтүстік Ливан армиясының (SLA) қашқан мүшелеріне кешірім беруге және оларды елге қайтаруға келісті. «Еркін патриоттық қозғалысы» Ливан Парламентінің конфессиялық сайлау жүйесін реформалау және оны «бір адам – бір дауыс» принципіне көшіру үшін жұмыс істеуге келісті. Аун саяси процестің «Хезболланың» қарусыздануына бағытталғанын, сонымен қатар қажетсіз соғыстарда адам өміріне залал келтірмейтінін айтты. Бұл келісімді сынға алғандар қарусыздану мәселесі бұлыңғыр екенін және ол «Хезболланың» ішкі күшін нығайтып, оған шиит емес топтардың қолдауын бергенін айтады.

2006 Израиль-Ливан қақтығысы

2006 жылы Ливан соғысы басталды. Соғыс барысында Хезболла нысаналарын іздеген Израильдің бомбалаулары Бейруттің көптеген аудандарына, әсіресе кедей және басым көпшілігі шииттерден тұратын Оңтүстік Бейрутке, Хезболла бақылауындағы аймаққа зиян келтірді. 3 тамыз күні Хасан Насралла Израильдің Ливан астанасын бомбалауына жауап ретінде Тель-Авивке шабуыл жасауға уәде берді. "Егер сіз Бейрутке шабуыл жасасаңыз, Ислам қарсыласы Тель-Авивке шабуыл жасайды және Алланың көмегімен оны іске асыра алады", - деді Насралла телеарнадағы сөйлеген сөзінде. Ол Хезболла күштерінің Израильдің жердегі әскерлеріне ауыр зиян келтіргенін де мәлімдеді. Қақтығыс кезінде Насралла Иордания, Египет және Сауд Арабиясы сияқты араб елдерінен күшті сынға ұшырады. 14 шілдеде Иордания королі Абдулла II және Египет президенті Хосни Мубарак "аймақтың араб мүдделеріне қызмет етпейтін авантюризмге тартылу қаупі бар" екені жөнінде ескертті, ал Сауд Арабиясының Сыртқы істер министрі принц Сауд әл-Фейсал Хезболла шабуылдарын "күтпеген, орынсыз және жауапсыз әрекеттер" деп сипаттады. Ол одан әрі: "Бұл әрекеттер бүкіл аймақты жылдарға кері тартады, біз оларды жай ғана қабылдай алмаймыз", - деді. Насралла Ливандағы кейбір саясаткерлерден де қатты сын естіді. Ливан Республикасының Прогрессивтік Социалистік партиясының басшысы және друздар қауымының ең белгілі өкілі Валид Жумблат өте кескілесе сөйледі: "Жарайды, онда ол батыр. Бірақ мен оның батырлығына күмәндануға құқылымын. Менің елім оттан жанып жатыр, сондықтан мен оған қарсы шығуға хақым бар. Бұдан бөлек, біз келіспедік". Жумблат сондай-ақ: "Ол Ливан астанасының өртелуіне дайын, ал одан кейін капитуляция шарттарын талқылауға кіріседі", - деген пікірді білдірді. Соғыстан кейін, ирандық журналист Әмір Тахери айтқандай, "Жасыл су тасқыны" (әл-сайл әл-ахдар) деп аталатын құбылыс пайда болды. "Бұл Хезболланың Бейрут пен Оңтүстікте соғыстан зардап шеккен барлық азаматтарға таратып жатқан АҚШ долларының көп көлеміне қатысты. Ираннан келген долларлар Сирия арқылы Бейрутке жеткізіліп, жауынгерлер желісі арқылы таратылады. Үйі зардап шеккенін дәлелдей алатын әркімге 12 000 доллар беріледі, бұл соғыс зардап шеккен Ливан үшін елеулі сома". 27 тамыз күні Ливанның New TV телеарнасында сұхбат берген Насралла егер бұл соғысқа әкелетінін білген болса, екі ізраилдік сарбазды тұтқындауға бұйрық бермес еді: "Біз тұтқындау осы уақытта және осы ауқымда соғысқа әкеледі деп бір пайыз да ойлаған жоқпыз. Мен бұл соғыстың жоспарланғанына және тұтқындарды ұстау олардың алдын ала жоспарланған соғысты бастау үшін сылтау болғанына сенімдімін. Бірақ егер мен 11 шілдеде операция соғысқа әкелетінін білген болсам, мен оны іске асырар ма едім? Жоқ, мүлдем олай емес".

Сириядағы азаматтық соғыс

2013 жылдың 25 мамырында Насралла «Хезболла» Сирия азаматтық соғысында «исламист экстремистерге» қарсы күресіп жатқанын мәлімдеді және «өзінің тобы Сириялық милитанттардың Ливанмен шектес аймақтарды бақылауына жол бермейтінін» айтты. Ол «Хезболла» Сирияның стратегиялық маңызы бар Кусаир қаласында Сирия армиясымен бірге соғысып жатқанын растады.

Жеке өмір

Насралла Оңтүстік Бейрутта Ливанның Әл-Аббасия ауылынан шыққан әйелі Фатима Ясинмен және төрт баласы: Мұхаммед Джавед, Зейнаб, Мұхаммед Әли және Мұхаммед Махдимен бірге тұрады. 1997 жылдың 12 қыркүйегінде Млих маңындағы израильдік тықсыру шабуылында төрт Хезболла жауынгері қаза тапты. Қаза тапқандардың бірі – Насралланың үлкен ұлы, он сегіз жасар Мұхаммед Хади болды. Сол уақытта қауіпсіздік аймағының солтүстігінде болған әуе шабуылынан бес ливандық әскери қызметкер мен бір әйел қаза тапты. Бұл шабуылдар бір апта бұрын 12 израильдік коммандостың қаза болуына жауап ретінде қарастырылды. Насралла ұлының қазасы туралы хабар алғаннан кейін: «Мен шейіт болғандардың бірінің әкесі болғанымды мақтан тұтамын» деді. Сириялық оппозициялық ақпарат құралдарының хабарлауынша, Насралла 2024 жылдың қаңтарында израильдік әуе шабуылында қаза тапқан Хезболла командирі Виссам әл-Тавилдің жекжаттысы.

Ливанның 2000 жылға дейінгі Израильдік оккупациясы

Егер біз Израиль оккупациясын елден қуып шығаруды қаласақ, қалай істейміз? Палестинада, Батыс жағалауда, Газа секторында, Голан даласында, Синайда болған оқиғаларды көрдік. Араб лигасына да, Біріккен Ұлттар Ұйымына да сенуге болмайтынымызды түсіндік. Біздің жалғыз жолымыз – қару алып, оккупациялық күштермен күресу.

Израиль және араб-израиль қақтығысы туралы

2000 жылы The Washington Post газетіне берген сұхбатында Насралла былай деді: "Мен Израильмен кез келген келісімге келуге қарсымын. Мен тіпті "Израиль" деп аталатын мемлекеттің бар екенін де мойындамаймын. Мен оның бар болуын әділетсіз және заңсыз деп санаймын. Сондықтан, егер Ливан Израильмен бейбіт келісім жасаса және оны Парламентке ұсынса, біздің депутаттарымыз оны қабылдамайды. Хезболла Израильмен кез келген келісімге принципиалды түрде қарсы." 2000 жылдың 26 мамырында Израильдің Ливанның оңтүстігінен шығуыннан кейін Хасан Насралла былай деді: "Сендерге айтам, ядролық қаруға ие және осы аймақтағы ең күшті әуе күштеріне ие бұл "Израиль" өрмек торынан да әлсіз." 2006 жылы Насралла: "Израильдің жойылуынан басқа осы аймақтағы қақтығыстың шешімі жоқ" деді. Көпшілік алдында "Израильге өлім" және "Америкаға өлім" деп жариялағанына қарамастан, Насралла 2003 жылы The New Yorker журналына берген сұхбатында: "Соңында ешкім палестиналықтар үшін соғысқа бара алмайды, тіпті ол палестиналықтардың келісіміне келіспесе де." 2004 жылы Израиль мен Палестина арасындағы екі мемлекеттік шешіммен өмір сүруге дайын екендігі туралы сұрағанда, ол "палестиналық мәселені" саботажға салуға болмайтынын, бірақ мұндай шешімге қол жеткізілгенше палестиналықтардың қарсылығын қолдауды жалғастыратынын айтты. 2009 жылдың 30 қарашасында партияның жаңа саяси манифестін оқығанда Хасан Насралла: "Біздің [израильдіктермен] мәселеміз олардың еврей болғаны емес, олар біздің жеріміз бен қасиетті орындарымызды басып алып, зорлап жатқан жаулап алушылар" деді. 2013 жылдың 2 тамызында Аль-Кудс күніне арналған сөйлесінде Насралла Израильдің "жою керек қатерлі ісік" екенін айтты.

2001 жылғы 11 қыркүйектегі шабуылдар және АҚШ

Әлем сауда орталығының екі мұнарасында жұмыс істеген адамдардың, мыңдаған қызметкерлермен, әйелдер мен еркектердің Таяу Шығыста болып жатқан соғысқа қатысы қандай? Сондықтан біз осы әрекетті және осыған ұқсас кез келген әрекетті айыптадық. Пентагон туралы ештеңе айтпадым, демек біз үнсіздік сақтадық. Біз бұл әрекетті қолдаған да, қарсы болған да емеспіз. Әрине, Осама бен Ладеннің әдістері мен салты бізге ұнамайды. Олардың көптеген операцияларын біз айқын айыптадық. Израильдік CAMERA тобының хабарлауынша, Насралла: «Ливан Ливанда тұратын палестиналықтарға Ливан азаматтығын беруден бас тартады, ал біз Ливанда олардың қоныстандырылуын қабылдамаймыз. Ливандықтардың бұл мәселеде бірлігі бар, Құдайға шүкір, біз барлығымыз бір нақты нәтижеге келістік, атап айтқанда, Ливандағы палестиналықтарды қоныстандыруды қабылдамаймыз». Ливандағы палестиналық босқындар да Ливан азаматтығынан гөрі қайта оралу құқығын бағалайды. Ливандық жазушы Амаль Саад Гураиб Хасан Насралланың сөздерін келтіреді: «Егер біз бүкіл әлемді психология, ақыл-ой, идеология және дін жағынан ең қорқақты, жек көрікті, әлсіз және осал адамды іздесек, біз яһудиге ұқсайтын ешкімді таппаймыз. Назар аударыңыз, мен израильдіктер туралы айтпаймын». Израильдік әскери дереккөз Шаул Шейдің мәлімдемесіне сәйкес, Насралла Израильді мемлекет ретінде ғана емес, сонымен қатар еврей халқын жалпылай қорлайтын антисемиттік мәлімдемелер жасаған, классикалық және мұсылман антисемитизмінен алынған тақырыптарды пайдаланған. Оның айтқан екі сөзі: 1998 жылы Ашура күніне арналған, Хасан Насралланың сол кездегі ресми сайтында жарияланған сөзінде Насралла Израильді «қоңыздар мен шошқалардың ұрпақтары – сионист еврейлердің мемлекеті» деп атап, оларды «пайғамбарларды өлтірушілер» деп айыптады. Америкадағы Таяу Шығыс туралы ақпаратты дұрыс бағалау комитеті (CAMERA), Израильді қолдайтын БАҚ бақылау тобы, MEMRI және Шаул Шай бұл тілді кеңінен антисемиттік деп түсіндіреді. Журналист Бади Чайбан 2002 жылғы 23 қазандағы «Дейли Стар» газетінде жазған мақаласында Насралланың: «Егер олар [еврейлер] барлығы Израильде жиналса, бізді бүкіл әлем бойынша оларды қуалаудан босатады» дегенін келтірді. Чарльз Гласс бұл цитатаның ойлап қойылған болуы мүмкін деп санайды, өйткені ол Насралланың антисемиттік пікірге сілтеме жасамаған басқа жарияланған сөздерін және цитаталарды жариялаған Ливан газетінің бас редакторы деп атаған аты-жөні белгісіз адамның расталмаған мәлімдемелерін келтірді, ол аударма мен «аудармашының мақсатына» күмән келтірді. Г. Чайбан бұл сілтемені Г. Глассқа жіберді, бірақ Гласс өзінің айыптауларын түзген жоқ. Гласс сонымен қатар Хезболланың өкілі Вафа Хотейттің Насралланың осылай айтқанын жоққа шығарғанын жазды. Жақында ғана сөздің арабша транскрипциясы мен ағылшынша аудармасы онлайн жарияланды. АҚШ-тың Израильді қолдайтын MEMRI ұйымының мәліметінше, 2006 жылы Аль-Манар мен Аль-Жазира телеарналарында таратылған сөзінде Насралла Холокостты жоққа шығаратын Роджер Гараудиді қолдап, оны «холокосттың миф екенін дәлелдеген» «үлкен француз философы» деп атады. 2012 жылғы 24 ақпанда Наби Шитте «құрылған шейіттер Аббас әл-Мусави, Рагеб Харб және Имад Мугнияны» еске алуға арналған сөзінде Хасан Насралла: «Мен американдық әкімшілік пен американдық менталитетте шайтандықтан ештеңе жоқ деп айтамын. Бірақ мұндай мінез-құлық пен қасиетті кітаптарға, пайғамбарларға, пайғамбарлардың қасиетті жерлеріне, басқалардың қасиетті жерлеріне қатысты осындай жамандық жасау – бұл Израильдің мінез-құлқы, және еврейлердің мінез-құлқы, цитаталар арасында, енді олар мұны антисемитизм дейді – [бірақ] қасиетті Құран бізге осы халық туралы айтты: олар өз пайғамбарларына қалай шабуыл жасады, өз пайғамбарларын қалай өлтірді, өз пайғамбарларын қалай қорлады, Иса Мәсіхті қалай қорлады, оған амандық пен тыныштық болсын, Мәриямды қалай қорлады, оған амандық пен тыныштық болсын, және Алланың елшісі Мұхаммедті қалай қорлады, Құдай оны және оның отбасын мадақтасын және оған амандық пен тыныштық сыйласын. Бұл қасиетті кітаптарды, пайғамбарларды, хабаршыларды және қасиетті нәрселерді қорлаудың үлгісі; бұл олардың ой-өрісі, және олар әлемдегі діни соғысқа қарай жағдайды күшейтуді қалайды». 2 қыркүйекте, Израиль шекарасына зымыран соққыларынан бір күн өткен соң, Хасан Насралла Ливан әуе кеңістігінде ұшып жүрген Израильдің беспілоттық аппараттарын нысанаға ала бастайтынын айтты және Израильге қарсы күресте «қайта қызыл сызықтар жоқ» екенін мәлімдеді. Егер қайтадан шабуыл жасалса, Хезболла «Израильдің тереңіне» шабуыл жасайтынын айтты.

2008 жылы қастандыққа ұшыраған

2008 жылдың 15 қазанында Almalaf ирактық жаңалықтар көзі Ливандағы дереккөздерге сүйеніп, Насралла өткен аптада уланғанын, ал оны емдеу үшін Ливанға келген ирандық дәрігерлер құтқарып қалғанын хабарлады. Дереккөздер газетке шииттік милиция жетекшісіне қарсы аса улы химиялық зат қолданылғанын айтты. Оның денсаулығы бірнеше күн бойы ауыр болды, бірақ ирандық дәрігерлер келген соң оның өмірін сақтап қалды. Almalaf мәліметінше, дереккөздер бұл улану Израильдің қастандық әрекеті болуы мүмкін деп санайды. Хезболла Насралланың уланғанын жоққа шығарды. Ливан парламентінің депутаты, Хезболла мүшесі Аль Хадж Хасан: "Бұл жалған және құрастырылған ақпарат. Мен соңғы аптада Насралланы көрмегенім рас, бірақ ол жақсы" деді. Ирандық дәрігерлер жексенбі күні шамамен сағат 23:00-де арнайы әскери рейсте келді. Almalaf хабарлауынша, билік Насралланы Иранға жеткізіп, одан әрі емдеуді қарастырған. 1997 жылдың қыркүйегінде Израильдің Моссад тобы Хамас саяси басшысы Халед Машалды құлағына у тамшытып өлтіруге тырысты. Бұл әрекет сәтсіз аяқталды, екі агент ұсталды, ал қалғандары Амман қаласындағы Израиль елшілігіне сиынып кетті. 2008 жылдың ақпанында Дамаск қаласында болған жарылыста Насралланың оң қол оқушысы Имад Мугния қаза тапты. Хезболла Израильді жарылысқа жауапты деп айыптады, бірақ Израиль бұл әрекетке қатысқан жоқ деп мәлімдеді. 1992 жылы Ливанның оңтүстігінде Израильдің әуе шабуылынан Насралланың алдағы президенті Аббас әл-Мусави қаза тапты.

Насралланың қылмысқа қатысты сөздерін жоққа шығаруы

2008 жылдың 25 қазанында Хезболлаға тиесілі "Аль-Манар" телеарнасына берген сұхбатында Насралла қастандық әрекеті туралы мәлімдемелерді жоққа шығарды, Израиль мен Американы оқиғаны жасауға айыптап, оны Хезболлаға қарсы жүргізіліп жатқан психологиялық соғыстың бір бөлігі деп санайтынын айтты. Бұл соғыстың мақсаты – партия ішінде дау-жанжал мен қастандықтар болып жатыр деген ойды қалыптастыру еді. Ол сондай-ақ, "егер осындай негізсіз ақпаратты жариялаған интернет сайттары зерттелсе, олардың барлығы бір қараңғы орталықтан басқарылатыны және олардың мақсаты американдық-израильдік мүдделерге қызмет ету екені анық болар еді" деп түсіндірді. Бастапқыда ұйым бұл жалған ақпаратты жазбаша түрде жоққа шығаруды жоспарлаған, бірақ жаңалықтар агенттіктері оны таратуды бастаған соң телеарнада сұхбат беруге шешім қабылдадық, – деді ол. "Міне, мен сіздердің алдарыңызда тұрып, мен уланбағанымды айтып отырмын."

Сурет

Израильдік оккупацияны аяқтауға маңызды үлес қосу арқылы Насралла "ұлттық батыр" атанды. "Нью-Йорк Таймс" газеті бір араб саясаткерінің оны "Таяу Шығыстың ең күшті адамы" және "сөздерін іске асыратын жалғыз араб көшбасшысы" деп айтқанын хабарлады. "Әл-Жазира" оны Ясир Арафат пен Гамал Абдель Насер сияқты басқа араб көшбасшыларымен, сондай-ақ Че Гевара мен Фидель Кастро сияқты солшыл революционерлермен салыстырды, ал журналист Анния Цизэдло оны "ислам мен арабтардың мақтанышының символы" деп сипаттады. Профессор Амаль Саад Горайеб оның "көңілді" және "тура сөйлейтін, сонымен қатар тәжірибелі" екенін айтты. Насралланы көбінесе "әл-Сайид Хасан" (السيد حسن) деп атайды, мұндағы "Сайид" деген құрметті атау оның ислам пайғамбары Мұхаммедтің немересі Хусейн ибн Әлиден таратылғанын көрсетеді.

Танымал мәдениетте

2006 жылғы Израиль мен Хезболла соғысы кезінде Насралла туралы екі танымал ән жазылды, олар Хезболла басшысына қатысты мүлдем әртүрлі көзқарастарды білдірді: Батыс жағалаудағы және Газа секторындағы «Ливанның бүркіті» әні, ал Израильде Насраллаға қарсы «Ялла Я Насралла» әні шықты. 2007 жылы ливандық әнші Алаа Залзали «Я Насралла» деген ән шығарды. Оған құрмет ретін білдіре отырып, ливандық христиан әншісі Джулия Бутрос «Ахаббайи» («Менің жақындарым») деген ән жазды, ол 2006 жылғы соғыс кезінде Ливанның оңтүстігіндегі Хезболла жауынгерлеріне Насралланың телеарнада жолдаған сөздерінен шабыттанды.