Кіріспе
I СС Панцер корпусы (I. SS Panzerkorps) – Вафен-СС-тің неміс танк корпусы. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Батыс және Шығыс майдандарында қатысты.
The I SS Panzer Corps (I. SS Panzerkorps) was a German armoured corps of the Waffen SS. It saw action on both the Western and Eastern Fronts during World War II.
Білім беру және оқыту
Корпус 1943 жылғы 26 шілдеде Берлин Лихтерфельдте құрылды. Алғашқы әскер жиналысы оккупацияланған Бельгиядағы Беверлудегі Truppenübungsplatz-те өтті. SS Obergruppenführer Сепп Дитрих, бұрын SS Leibstandarte (LSSAH) дивизиясының командирі, корпустың алғашқы командирі болды. 1943 жылдың тамызында корпус Италияның Меран қаласына ауыстырылды, онда итальян әскерлерін қарусыздандыру операцияларына қатысты. Содан кейін корпус жаттығуларын жалғастырып, Солтүстік Италияда партизанға қарсы операцияларға эпизодты түрде қатысты. 1943 жылдың желтоқсанына қарай корпус толық құрылып, әрекетке дайын деп есептелді, ал оның штабы 1944 жылдың басында Брюссельде орналастырылды.
Батыс майдан: Нормандия
1944 жылдың сәуірінде корпус Париждің батысына қарай Септейльге көшірілді, онда оған СС дивизиясы «Лейбштандарте», СС дивизиясы «Гитлерюгенд», «Панцер Лер» дивизиясы және СС дивизиясы «Готц фон Берлихинген» бекітілді. Корпус Батыс майданының броньдық резервіндегі 5-ші танк армиясына қосылды. 1944 жылдың 6 маусымында Францияға одақтас әскерлердің басып кіруі – «Оверлорд» операциясы басталғанда, корпус Фалаиз қаласына жіберілді. 8 маусымда «Гитлерюгенд» дивизиясы Каеннің солтүстігінде британдық және канадалық әскерлермен шайқасты. Корпусқа Каен аймағын қорғау міндеті жүктелді және Аути, Бурон ауылдары мен Карпике әуежайы маңында ауыр шайқастар болды. «Кобра» операциясы басталғаннан кейін, «Панцер Лер» дивизиясының қалдықтары жойылған соң, корпус «Люттих» операциясына қатысуға бұйрық берілді – Абраншқа жасалған сәтсіз қарсы шабуыл. Корпус Фалаиз қапталына түсіп, қоршауда қалған неміс әскерлеріне дәлізді сақтап тұру үшін күресті, осы процесте барлық бронетехникасы мен жабдығын жоғалтты. Фронттың құлауынан кейін корпус франко-неміс шекарасына шегінді.
Армения шайқасы
1944 жылдың қазан айының басында корпус Вестфаленде тынығу және қайта жарақтандыру үшін майдан желісінен алынып қайтарылды. Қайта жарақтандыру жұмыстары желтоқсан айының басына қарай аяқталып, «Вакхт ам Райн» кодолық атымен белгіленген шабуылға дайындалу үшін және одан кейін болған «Арденн шабуылы» үшін Сепп Дитрихтің 6-шы танк армиясына Арденн аймағына қосылуға бұйрық берілді. Корпус шайқаста маңызды рөл атқарды, Лейбштандартенің «Kampfgruppe Peiper» тобы шабуылдың алғы шебі болды. Бірнеше апта бойы ауыр шайқастардан кейін жанармай қоры қатты шектелді, сондай-ақ одақтастардың қарқынды әуе шабуылдарынан корпус шаршады. Шабуыл тоқтатылуға тиіс болды. «Kampfgruppe Peiper» «Малмеди қырғыны» деп танылған шайқаста АҚШ әскерлерін тұтқын ретінде өлтіргені үшін жаман атымен белгілі болды. Жеңіліске ұшырағаннан кейін корпус, Дитрих армиясының қалған бөлігімен бірге, Венгрияға ауыстырылды.
Венгрия мен Австрия
LSSAH және Гитлерюгенд СС дивизияларынан құралған корпус 1945 жылғы ақпанда Гарамның батысындағы совет плацдармын жою арқылы, "Оңтүстік жел" операциясындағы соңғы сәтті неміс шабуылдарының бірінде шешуші рөл атқарды. 1945 жылғы 6 наурызда немістер "Көктемді ояту" операциясы аясында Балатон көлінің солтүстігі мен оңтүстігін қоршауға тырысты. Бұл аймақта Остік державалардың қолда бар соңғы мұнай қоры орналасқан еді. Шабуылды 6-шы СС танк армиясы бастады, және құрамында LSSAH және Гитлерюгенд дивизиялары сияқты элиталық бөлімшелерден тұратын корпус қатысты. Дитрих армиясы бастапқыда "жақсы үлгерім" көрсетті, бірақ Дунайға жақындағанда, лайлы жер және күшті совет қарсылығының салдарынан олардың жолы тоқталды. 16 наурызда совет әскерлері күшті қарсы шабуылға көшті, бұл оңтүстік майданның барлығын Венаға қарай шегінуге мәжбүр етті. Неміс күштері, оның ішінде LSSAH және Гитлерюгенд дивизиялары Венаны ұстап тұра алмады, қала 13 сәуірде совет әскерлерінің бақылауына өтті. Содан кейін неміс бөлімдері Венгрияға шегінді. Кейіннен LSSAH-ның көп бөлігі Штайр маңында АҚШ күштеріне, ал SS дивизиясы Гитлерюгенд 1945 жылғы 8 мамырда Австрияның Эннс қаласының жанында АҚШ әскерлеріне тәслим болды.