Кіріспе

Уильям Блейкке табынушылық білдірген ағылшын суретшілерінің тобы. Ежелгілер (сонымен қатар Шорхэм Ансиенттері деп те аталады) – 1824 жыл шамасында өнердегі архаизмге деген тартымдылықтары мен Уильям Блейкке (1757–1827) деген құрметтері оларды біріктірген жас ағылшын суретшілері мен басқа да адамдардың тобы. Блейк топ мүшелерінен бір-екі буын үлкен болды. Ежелгілердің негізгі мүшелері – Сэмюэл Палмер, Джордж Ричмонд және Эдвард Кальверт. Палмерден басқа, суретшілердің негізгі мүшелерінің барлығы Корольдік өнер академиясының студенттері болды. Олар Блейктің «Түсіндіруші үйі» деп аталған пәтерінде және Кент ауылы Шорхэмдегі Сэмюэл Палмердің үйінде жиналатын. Ежелгілер тобының он жылға жуық ағылшын өнер саласына тигізген әсері шамалы болды, бірақ кейінірек бірнеше мүшесі көрнекті суретшілерге айналды, ал 19 ғасырдың соңынан бастап топқа деген қызығушылық біртіндеп артты. Олар формалдану алған көркемдік «бауырластықтың» алғашқы ағылшын көрінісі болды, оның мақсаттарына ортақ тұрмысқа қатысты элементтер мен қоғамға жалпы көзқарас ұсыну кірді. Осындай континенттік топтардың қатарында неміс назаретшілер қозғалысы және Париждегі Барбус болды, ал ең сәтті ағылшын үлгісі Прерафаэлиттер бауырластығы еді. Осы топтар сияқты, олар академиялық өнер мекемелерінен қарсылық білдіріп, өткеннің идеализацияланған нұсқасына көз жүгірді. Олар мүшелері арасындағы теңдікті дәстүрлі өнер әлемінің иерархиялық құрылымына реакция ретінде қорғады. Назаретшілер мен Барбус сияқты, олар ерекше қайта жаңғырту костюмін киюді насихаттады, бірақ іс жүзінде оны тек Палмер киген сияқты көрінеді; бұл Ричмондтың Палмердің кейбір портреттерінде көрсетілген, мысалы, кеудеге дейінгі миниатюра және пастель суреті (1829, екеуі де Ұлттық портрет галереясында), онда кең жағалы, түймеленген көйлек, бос және ұқыпсыз жағасы мен жағасы бар пальтомен және ұзын шашы мен сақалымен үйлесім тапқан. Ежелгілер, әдетте, назаретшілер туралы білген, бірақ Барбус туралы білмеген болуы мүмкін.

Топтың мақсаты мен қызметі

Блейкке қарағанда олар саясатта көбінесе жоғары тори болды, бірақ айналасында өркендеген қазіргі заманғы коммерциялық қоғамға да сенімсіздікпен қарады және идеалданған ауылдық өткенге құштарлық танытты. Олар ешқашан манифест жарияламады, ал олардың қызметі мен қарым-қатынастары жеткілікті жарияланбаған; Палмердің ұлы кейіннен әкесінің сол кезге қатысты көптеген қағаздарын жойды, олардың "қауіпті психикалық жағдайды, жеткілікті еркектік пен ұятсыздықтан алыс" жыныстық мазмұнға ие екенін сездірді. Топтың қызметі мен динамикасы туралы көптеген ақпараттар бірнеше онжылдықтан кейін олардың өзінің, отбасыларының және достарының естеліктерінен алынды. Олардың аты Палмердің акционерлік брокері, суретші болмаса да, топтағы маңызды тұлға және, Палмердің ұлы болжағандай, бастамашы болған Джон Джайлздан шыққан болуы мүмкін. Ол әңгімелерде кез келген жағдайда "ежелгілердің" басымдығын жиі мадақтаған, бірақ бұл сөз Блейк үшін де маңызды. Сол кезде "ежелгі" термині қазіргі ағылшын тіліндегідей нақты болмаған, көбінесе ортағасырлық немесе тіпті Ренессанс дәуірін білдірген, мысалы, ағылшын заң терминіндегі "Ежелгі ескерткіш" сияқты. Кристиана Пейн "Гров өнер сөздігінде" былай деп жазады: "Олардың тақырыбы Киелі кітаптан немесе христиандық және Вергилийлік мәнді пасторлық тазалық пен молшылықтың алтын ғасыры туралы көрінен алынған". Топ мүшелері Корольдік академия көрмелеріне жұмыстарын ұсынды, олардың көптегені көрмеге қойылды, бірақ олар "күшті сынға ұшырамады және, көрінеу, Рафаэльге дейінгілер кейінірек тудырғандай, наразылық тудыратын қауіп ретінде қарастырылмады". Көрмеге қойылған ешбір жұмыс сатылмаған сияқты, және топ "Ежелгі" стиліндегі жұмыстарға өте аз тапсырыс алды, бірақ Ричмондтың дәстүрлі портретші ретіндегі сәтті мансабы 1830-шы жылдардың басында өркендеді. Шорхэм халқы Палмер мен оның қонақтарына қарсылық білдірмеген, бірақ ол оларды кейбір жергілікті тұрғындар "жұлдыз зерттеушілерге" ұқсас Extollagers деп атаған. Палмер сол жердегі үйіне басқа да жергілікті мүлікті қосты, оны өмірінің соңына дейін жалға берді. Назареттік бауырластық және Барбус Рим мен Париждің сыртындағы тасталған монастырларда бірлесіп өмір сүруге тырысты, бірақ Наполеон дәуірінде континенттегі осы мүмкіндіктер 1820-ші жылдардағы Лондонда болмады, сондықтан Палмер Шорхэмдегі немесе ауылдың басқа жерлерінде ұзақ тұруға шақырды. Көптеген мүшелердің Лондонда жұмыс немесе отбасылық міндеттемелері болды, бұл олардың сапарлары бірнеше күннен аспайтындығын білдірді, ал Уильям Палмер мен Уэлби Шерман ғана ұзақ қалды. Блейк өзі де кем дегенде бір рет сапарға шықты. Суретші Джон Линнелл (1792-1882) топтың мүшесі болмаған, бірақ ол көптеген мүшелермен жақын болды. Палмердің Линнеллдің кішкентай қыздарына 1824 жылдың қыркүйегінде жазған хатында "кішкентай ежелгілер" деп атауы - топ құрылған күнді анықтау үшін маңызды дәлел (Палмер кейіннен олардың бірі Ханнаға үйленді). Линнелл Калверттен жеті жас үлкен, топтағы ең үлкен және топтың көптеген ұстанымдарымен келіспейтін мықты мінезді адам болды. Палмерге жазған хатында ол жылдар өткен соң "Мен Платонның ақыл мен жан тойында тек Хакни мен Лиссон Гроувтан келген нағыз гректер ғана қабылданған кезде ай сайынғы жиналыстың элитасының бірі емес екенімді есіме түсіруім керек" деп жазды. Линнелл Палмерді және басқаларды солтүстік Еуропаның 15-16 ғасырлардағы өнерімен таныстыруға жауапты болды, ол Англияда салыстырмалы түрде аз белгілі болды. Ол Лондонда тұратын неміс бизнесмені Чарльз (Карл) Аддерспен танысты, оның ертедегі Солтүстік картиналарының маңызды жинағы болды, оның ішінде Линнелл топқа баруға мүмкіндік берген Гент құрбандық алтарының көшірмесі бар. 1832 жылы Палмер одан әрі мұра алды, ол Лондонның Сент-Джонс Вуд қаласында коттедж сатып алды, содан кейін ол Лондонда көбірек уақыт өткізді. Линнеллдің хатында айтылған ай сайынғы кешкі ас әдетте сол жерде өткізілетін. Палмер мен Ричмонд әйелдерімен бірге 1837 жылы Италияға ұзақ сапарға шықты, бұл топтың соңғы аяқталуы ретінде қарастырылуы мүмкін, бірақ көптеген мүшелер одан кейін де ұзақ жылдар бойы достас болып қалды. Италияда классикалық дәстүрдегі өнерге тап болу екі суретшінің де ежелгі примитивизмнен алыстауына ықпал етті. Шорхэмнің 1830 жылы ауыл жұмысшыларының арасында болған Капитан Свингтың көтерілісіне жақын болуы, Палмер оған қарсы күрескенімен, оны ауылдық өмірдің тыныштығы мен үйлесімділігіне көз жеткізбеуге алып келді. Ричмонд Палмерге жазған хатында "Біз бәріміз арманға берілгенде, өнерді үйреніп жатқанбыз деп ойлағанда жазалауға лайық едік" деп жазды.