Кіріспе

Канадалық деректерді қорғау жөніндегі зерттеуші және Онтарионың бұрынғы мемлекеттік қызметшісі (1952 жылы туған)

Энн Кавокиан (7 қазан 1952 жылы туған) – Канаданың Онтарио провинциясының бұрынғы Ақпарат және жеке өмір құпиялылығы комиссары. Оның жеке өмірді жобалау (privacy by design) тұжырымы, жүйелік инженерлік процесінің барлық кезеңінде жеке өмірді ескеретін қағида, оның Онтарио комиссары қызметін атқарған кезеңінен (1997-2014 жылдар) бұрын да, одан кейін де канадалық-голландиялық бірлескен команда тарапынан дамытылды. Ол үш мерзімі аяқталғаннан кейін Райерсон университетіне (қазір Торонто метрополитен университеті) ерекше қонақ профессор ретінде шақырылды. Кавокиан 2014 жылы Райерсон университетінің Жеке өмір құпиялылығы және үлкен деректер институтының атқарушы директоры болып тағайындалды. 2017 жылдан бері Кавокиан университеттің Privacy by Design орталығының атақты сарапшысы қызметін атқарып келеді.

Ерте өмір және мансап

Кавоукян 1952 жылы Египеттің Каир қаласында армян тегіндегі Артин мен Люси Кавоукянның отбасында дүниеге келді және 1958 жылы отбасымен бірге Торонтоға көшіп келді. Ол канадалық балалар әртісі Раффи мен фотограф Кавук Кавукянның қарындасы. 1980-ші жылдары ол провинциялық Бас прокурордың ғылыми-зерттеу бөлімін басқарды. 1987 жылы ол Онтарио провинциясының Ақпарат және жеке құпияны қорғау комиссары кеңсесіне жұмысқа орналасты. Кавоукян алғашқы Тәуелділік директоры қызметін атқарды, содан кейін 1990 жылы Комиссардың орынбасары болып тағайындалды. Комиссар провинциялық заң шығарушы органның лауазымды адамы болып табылады және сол кездегі үкіметке тәуелсіз.

Бала асырап алу туралы мәліметтерді жариялау

2005 жылдың 29 наурызында Комиссар Кавукян асырап алу туралы ақпаратты жариялау туралы 183-құжат жобасына қарсы сөйледі, бұл заңға ата-аналар мен асырап алынған балаларға, егер олар қаласа, осы ретроактивті заң күшке енгенге дейін жасалған асырап алулар бойынша, өздерінің құпия файлдарын ашуға қарсы вето құқығы берілуі керек екенін айтты. Асырап алу туралы ақпаратты жариялау туралы заң 2005 жылдың 3 қарашасында Комиссар Кавукян ұсынған ветосыз мақұлданды. 2007 жылдың 19 қыркүйегінде Онтарио Жоғарғы сотының судьясы Белобаба Асырап алу туралы ақпаратты жариялау туралы заңды конституцияға қайшы деп таныды – ол Канаданың құқықтары мен бостандықтарының хартиясының 7-бабын бұзды, демек, туу туралы тіркелген ақпаратқа қол жеткізуге қатысты заңның бөлімдері жарамсыз деп шешілді. 2007 жылдың 14 қарашасында Онтарио үкіметі жаңа асырап алу заңнамасын ұсынды, ол бұрыннан жасалған асырап алуларда асырап алынған балалар мен биологиялық ата-аналар үшін вето құқығын қамтиды, сондай-ақ вето тіркелмеген және болашақ асырап алулар үшін ашықтықты көздейді. Асырап алу туралы мәліметтерге қол жеткізу туралы заңда бұрыннан жасалған асырап алуларда асырап алынған балалар мен биологиялық ата-аналар үшін де вето құқығы қарастырылған.

Жеке денсаулық туралы ақпаратты қорғау туралы заң

2004 жылдың 1 қарашасында Жеке денсаулық ақпаратын қорғау туралы заң (PHIPA) күшіне енді, бұл Онтарио провинциясына жеке денсаулық ақпаратын жинау, пайдалану және жариялауды реттейтін денсаулық ақпаратының құпиялылығын қамтамасыз ететін алғашқы заңнаманы сыйлады. Кавокиан 1987 жылы IPC кеңсесі құрылғаннан бері осы заңнаманы қолдаушы болды. IPC жаңа заңға қадағалаушы орган айналды. 2004 жылдың 1 қарашасынан бастап жеке медициналық құжаттарына қол жеткізуден айырылған немесе жеке денсаулық ақпараты жаңа заңнамаға қайшы жиналған, пайдаланылған немесе жарияланған деп санайтын пациенттер IPC-ге шағымдануға құқылы. Өзінің қызметінің барысында Кавокиан PHIPA бойынша он бір денсаулыққа қатысты бұйрық шығарды.

Жеке өмірдің құпиялылығы

Кавокиан "Құрылымдық құпиялылық" тұжырымдамасын жасады. 2010 жылы Халықаралық деректерді қорғау және жеке өмірге қатысты комиссарлардың жылдық ассамблеясы бірауыздан құрылымдық құпиялылықты негізгі жеке өмірге қатысты қорғаудың маңызды құралы ретінде мойындау туралы қаулы қабылдады. Кейіннен құрылымдық құпиялылық Еуропалық Одақтың GDPR ережелерінің маңызды бөлігіне айналды.

Торонто транзиттік комиссиясының бақылау камералары

2007 жылдың қараша айында Торонто транзиттік комиссиясы (TTC) бейнебақылау бағдарламасын кеңейту жоспарларын жариялады, нәтижесінде Ұлыбританияда орналасқан Privacy International ұйымы Комиссар Кавукианға ресми шағым түсірді. Шағымда TTC-нің ұсынылып отырған кеңейтуі жеке өмірге қатысты заңдарды бұзуы мүмкін деген алаңдаулық білдірілді. Осы шағымға жауап ретінде Кавукиан тергеу бастады, оның қорытындысы бойынша TTC-нің бейнебақылау жүйесін кеңейтуі қолданыстағы жеке өмірге қатысты заңдарға қайшы келмейді деп шешілді. Тергеу барысында ол TTC-ға 13 ұсыныс жасады, олардың барлығы іске асырылды. Сонымен қатар, ол TTC-ны Торонто университетінің зерттеушілері әзірлеген, жеке өмірді қорғауды күшейтетін бейнебақылау технологиясын сынау үшін пилоттық жоба жүргізуге ынталандырды.

Соңғы уақыттағы қызмет

Кавокианға Гюльф университеті 2014 жылғы күзгі маусымда құрметті заң ғылымы докторы (LL. D) дәрежесі берілді. Ол IPC-дегі үш мерзімі аяқталғаннан кейін Райерсон университетіне (қазір Торонто метрополитен университеті) ерекше шақырылған профессор ретінде жұмысқа қабылданды. 2014 жылы Кавокиан университеттың Құпиялылық және Үлкен деректер институтының атқарушы директоры болып тағайындалды.

Sidewalk Labs-WATERFRONToronto жобасынан кету

2017 жылы Alphabet Inc. (Google LLC компаниясының бас компаниясы) еншілес компаниясы Sidewalk Labs, Waterfront Toronto компаниясымен серіктесіп, 12 акрлық секторда Quayside деп аталатын ақылды қала аймағын дамытуды бастады. Жоба "Торонтоның жаңа ауданын жаңа типті ақылды қаланың жұмыс үлгісі ретінде дамытатын" маңызды мысал ретінде жарияланды. Sidewalk Labs Quayside жобасын "интернеттен бастау алған эксперименталды қалалық аудан" деп атады. Жоба Канада үкіметінің 80 миллион долларлық қаржыландыруы үшін өткізілген Smart Cities Challenge конкурсы аясында жүзеге асырылды, бірақ ол конкурстың өзінде қаржыландыру іздеген жоқ. Sidewalk Labs-тың ұсынылған даму жобасы жоба шеңберінде жиналатын ақпараттың ауқымы мен тереңдігіне қатысты алаңдаушылық тудырды. "Quayside Солтүстік Америкадағы сенсорлармен жабдықталған аудандардың бірі болуы мүмкін. Онда қоқыс жәшіктері мен қайта өңдеу контейнерлері пайдалану жиілігі мен уақытын қадағалай алады, экологиялық зондтар шу мен ластануды уақыт өте келе өлшейді, ал камералар күні бойы автомобильдердің, адамдардың, автобустардың және велосипедтердің қозғалысын модельдеу және жақсарту үшін деректер жинауы мүмкін". Директорлар кеңесі "корпорацияның жаңа ауданда тұратын, оқитын, жұмыс істейтін және келетін адамдардың жеке құпиялылық құқықтарын қорғауды қамтамасыз ететін тәуелсіз кеңесшілердің күшті командасын құруға" міндеттенді. Cavoukian-ға сәйкес, деректерді бастапқы көзінде анонимдеу маңызды болды, себебі "ақылды қала сенсорлармен және басқа да құрылғылармен толығады, олар тәулік бойы ақпарат жинап тұрады, бірақ олардың кең таралғандығы әрбір адамның келісімін алуды қиындатады". Кавокиан: "Мен оны естігенде: "Кешіріңіз. Мен бұған қолдау көрсетуге жарамсызмын. Мен кетіп қалуым керек, себебі сіздер өз қызметтеріңіздің барлық аспектілеріне жеке өмірді қамтамасыз етуге міндеттендіңіз".

Кавокиан 2018 жылдың 5 қарашасында Waterfront Toronto ұйымымен кездесіп, деректерді дерек көзінде дереу анонимдеуді талап етті және осы ұйыммен жұмысын жалғастыруға дайын екенін білдірді. Кавокиан: "Біз адамдардың қайда баратынын және қайдан келетінін ойлап уайымдағысы келмейміз. Бізге бақылау қаласының қажеті жоқ. Мұндай нәрсеге жол берілмейді".