Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз теңіз флотының желілік кемесі.
Ship of the line of the French Navy
Солей Рояль (Royal Sun) – француздық 104 зеңбіректі желілік кеме, адмирал Турвилльдің флагманы. Ол 1668 және 1670 жылдар аралығында инженер Лоран Хубак Брест қаласында салып, 1669 жылы теңізге сүңгіткен. Бірақ жылдар бойы Брест портында қолданылмай бос жатты. 1688 жылы Тоғыз жылдық соғыс басталғанда 112 зеңбірек және 1200 теңізшімен қайта жабдықталды, сол кезде ол батыс эскадрасының (escadre du Ponant) флагманы болды. Ол жақсы жүзіп, барокко стиліндегі флагмандық кемелердің ең әдемі және күрделі безендірілгендерінің бірі саналды. "Күн" эмблемасын XIV Людовик өзінің жеке символы ретінде таңдаған.
Soleil Royal (Royal Sun) was a French 104 gun ship of the line, flagship of Admiral Tourville. She was built in Brest between 1668 and 1670 by engineer Laurent Hubac, was launched in 1669, and stayed unused in Brest harbour for years. She was recommissioned with 112 guns and 1200 men when the Nine Years' War broke out in 1688 as the flagship of the escadre du Ponant (squadron of the West). She was said to be a good sailing ship and her decorations were amongst the most beautiful and elaborate of all baroque flagships. The emblem of the "sun" had been chosen by Louis XIV as his personal symbol.
Бичи-Хед шайқасы
Соль Рояль 112 зеңбірекпен және 1200 теңізшімен қайта жарақтандырылды, Тоғыз жылдық соғыс басталғанда. Ол 1690 жылғы 22 маусымда Брест портынан Анн Иларион де Турвилльдің бас штаб кемесі ретінде шықты. Үш күн бойы Камарет-сюр-Мерде қолайлы жел күтіп, содан кейін Уайт аралына бет алды, онда ағылшын флоты бекінген деп есептелді. Барлауға жіберілген екі кеме ағылшын кемелерін Бичи-Хедте тауып алды. Бичи-Хед шайқасы (француз тілінде "Bataille de Béveziers" деп аталады) 1690 жылғы 10 шілдеде таңертең басталды, француз әскері ағылшын кемелерін кенеттен шабуылдады. Соль Рояль француз құрамасының орталық бөлімін басқарды.
Soleil Royal was recommissioned with 112 guns and 1200 men when the Nine Years' War broke out. She departed Brest on 22 June 1690 as flagship of Anne Hilarion de Tourville. She spent three days in Camaret sur Mer waiting for favourable wind before sailing to Isle of Wight where the English fleet was thought to be anchored. Two ships sent in reconnaissance located the English anchored at Beachy Head. The Battle of Beachy Head (known in French as "Bataille de Béveziers") began in the morning of 10 July 1690 when the French surprised the English ships anchored. Soleil Royal led the centre of the French formation.
Барфлер шайқасы
1692 жылы 12 мамырда 104 зеңбірекке ие болған ол, 45 кемеден тұратын флотқа жетекшілік етіп Бресттен шықты. 29-ы күні эскадра Барфлер шайқасында 97 кемелік ағылшын және голланд флотымен кездесті. Саны жағынан кем болғанына қарамастан, француздер шабуылға көшті, бірақ екі тарапқа да ауыр зиян келтірген ірі шайқастан кейін шегінуге мәжбүр болды. «Солей Рояль» Брестке оралуға тым зақымдалғандықтан, «Керемет» және «Триумф» кемелерімен бірге жөндеу үшін Шербургке жағаға тірелді.
In 1692, on 12 May, now carrying 104 guns, she left Brest, leading a 45 vessel fleet; on the 29th, the squadron met a 97 ship strong English and Dutch fleet in the Battle of Barfleur. In spite of their numerical inferiority, the French attacked but were forced to flee after a large scale battle resulting in heavy damage to both sides. The Soleil Royal was too severely damaged to return to Brest, and was beached in Cherbourg for repairs, along with the Admirable and Triomphant.
Шербург шайқасы және Солле Рояльдің соңы
2 және 3 маусым түнінде Pointe du Hommet жағасында құрлыққа тірелген кеме 17 кеменің шабуылына ұшырады, бірақ артиллериялық оқтармен олардың шабуылын тойтарды. Дегенмен, өртке толы кеме оның кормасын өртеп жіберді және өрт тез арада оқ-дәрі сақтау бөлмелеріне жетті. Шербур қаласының халқы көмекке келді, алайда 883 (немесе тіпті 950) адамнан тұратын экипаждың арасында тек бір ғана адам аман қалды. «Соллей Рояльдің» қалдықтары қазір Арсеналдың жанындағы тұрақ орнының астында жатыр.
During the night of 2 and 3 June, beached at the Pointe du Hommet, she was attacked by 17 ships, which she managed to repel with artillery fire. However, a fireship set her stern on fire and the fire soon reached the powder rooms. Although the population of Cherbourg came to rescue, there was only one survivor among the 883 (or even 950) strong crew. The remains of the Soleil Royal now lie buried beneath a parking space next to the Arsenal.
Мұра
Солле Рояль Ескі тәртіп дәуіріндегі капиталдық кемелер үшін дәстүрлі атауға айналды, және кейіннен бірнеше кеме осы атты иеленді. 1839 жылы мүсінші және модельші Жан Батист Таннерон кеме корпусы мен мүсіндерінің 1/40 масштабты егжей-тегжейлі моделін жасады. Бұл модель қазір Париждегі Теңіз мұражайында қойылған.
Soleil Royal became a traditional name for capital ships of the Ancien Régime, and several ships bore it afterwards. A detailed 1/40th scale model of the hull and sculptures was built in 1839 by sculptor and modelist Jean Baptiste Tanneron. This model is now on display at the Musée national de la Marine in Paris.