Кіріспе

Пруссия мемлекет қайраткері (1817–1903)

Мартин Фридрих Рудольф фон Дельбрюк (16 сәуір 1817 – 1 ақпан 1903) – Отто фон Бисмарк заманындағы пруссиялық мемлекет қайраткері.

Ерте өмір

Дельбрюк Берлинде, Бранденбург провинциясында дүниеге келген. Ол әулетті, танымал отбасыдан шыққан, оның әкесі Иоганн Фридрих Готлиб Дельбрюк (1830 жылы қайтыс болды) кейін король Фридрих Вильгельм IV және император Вильгельм I болып белгілі болған екі прус принцінің тәрбиешісі болған. Рудольф фон Дельбрюк Галле, Бонн және Берлинде білім алды. Заң оқуын аяқтаған соң, 1837 жылы мемлекеттік қызметке қабылданды. Бірқатар маңызды емес лауазымдарды атқарғаннан кейін, 1848 жылы сауда министрлігіне ауыстырылды, ол оның өмірлік еңбегінің негізгі саласы болды.

Мансап

Неміс конфедерациясының мемлекеттері, Пруссия мен Австрия империясының ішінде, коммерцияның саяси одаққа тигізетін әсерін түсінді. 1851 жылы Дельбрюк Steuerverein құрамына кірген Ганновер, Ольденбург және Шомбург-Липпе штаттарын Zollverein-ге қосылуға ықпал етті; ал Австрияны одаққа қабылдауға келіскен оңтүстік штаттары 1853 жылы Австриядан шығарылған бұрынғы одақты жаңартуға мәжбүр болды. Дельбрюк енді Отто фон Бисмарктің қолдауымен пруссиялық қаржы саясатына еркін сауда принциптерін қолдана бастады. 1862 жылы Дельбрюк Франциямен маңызды сауда шартын жасады. 1867 жылы ол Солтүстік Германия конфедерациясының алғашқы президенті болды және федералдық тариф кеңесінде (Zollbundesrath) Бисмарктің өкілі болды, бұл кеңесте оңтүстік штаттарының өкілдерінің болуына байланысты саяси және қаржылық тұрғыдан маңызды лауазым еді. 1868 жылы ол портфелі жоқ пруссиялық министр болды. 1870 жылдың қазан айында Германияның пруссиялық басшылық астындағы бірігуі нақты мәселеге айналғанда, Дельбрюк Оңтүстік Германия штаттарына миссиямен жіберілді және қарашада Версальде жасалған келісімдерге зор үлес қосты.

Кейінгі өмірі

1871 жылы Делбрук жаңадан құрылған Рейхсканцлерхаттың президенті болды. Алайда, Делбрук Бисмарктың протекционизм мен мемлекеттік бақылауға ұмтылысынан алаңдаушылық сезіне бастады. Бисмарктың теміржолдарды мемлекеттік меншікке алу жоспары енгізілгеннен кейін, Делбрук денсаулығының нашарлауы себеп деп айтылып, қызметтен қанағаттанды (1 маусым, 1876 жыл). 1879 жылы ол Рейхстагта жаңа протекционистік тарифке қарсылық танытты және оның тыраныстары нәтижесіз аяқталғаннан кейін 1881 жылы қоғамдық өмірден толығымен шеттеді. 1897 жылы Вильгельм II оған Қара бүркіт орденін табыс етті. Ол Берлинде дүниеден озды.