Кіріспе

Революциялық тәуелсіз еңбек қозғалысы (Movimiento Obrero Independiente y Revolucionario) немесе MOIR – 1970 жылы құрылған Колумбиядағы солшыл партия. Франсиско Москера MOIR-дің негізін қалаушысы және идеологиялық көшбасшысы болды. 1994 жылдың тамызында ол қайтыс болды, содан кейін Гектор Валенсия партияның Бас хатшысы болды. 2008 жылы Валенсия қайтыс болды және кәсіподақ жетекшісі Густаво Триана, елдің ең ірі кәсіподағының (Central Unitaria de Trabajadores CUT) вице-президенті, Бас хатшы болып сайланды. MOIR өзін "жұмысшы табының саяси партиясы" деп сипаттайды. Оның басты миссиясы – Колумбиядағы пролетариаттың тап күресін оның толық азаттығы үшін жетектеу, Колумбияда социализмді орнату және коммунизмді іске асыру. Халық мүддесін және Колумбия ұлтын қорғау, ал оның бірден-бір мақсаты – Жаңа демократиялық революция.

Идеология

МОИР құрылған кезде Колумбияда социализмге жету үшін Мао Цзэдунның Жаңа демократиялық революциясын жүзеге асыру қажет деп сенді. Бұл елдің жартылай феодалдық сипатына байланысты нағыз жұмысшылар партиясын құрумен және аграрлық революция жасаумен толықтырылды. Мұның бәрі қоғамның барлық топтарының шетелдік үстемдікке қарсы тұра алатын Егемендік пен демократия үшін Антиимпериалистік Біріккен майдан құруға әкелді. Партия сондай-ақ революцияны елдердің нақты жағдайларын ескере отырып, халықтың толық автономиясы мен егемендігімен жүзеге асыру керектігін атап өтті. Осылайша, ол АҚШ (Америка Құрама Штаттары) және КСРО-ға қарсы империалистік күреспен ерекшеленді. Соңғы билікке қарсы шығуы елдегі басқа кеңестік марксистік-лениндік ұйымдармен мәселе тудырды. Басқа солшыл партиялардан өзгеше, МОИР қарулы көтеріліске шақыруды сынға алды, себебі олардың пікірінше, революциялық сипаттағы қарулы көтеріліс үшін жағдайлар толыққанды орындалмаған. Бұл халықтың өз азаттығы үшін қолданған құралы болғандықтан, олар осылай ойлады. Алайда, елдің жағдайларына байланысты, халықтың хабардарлығының жетіспеуі және ұйымдастырушылық және күресу деңгейінің төмендігі салдарынан дайын болған жоқ. Сондықтан, олар ел халқының толық қолдауын алу қажет екенін мәлімдеді. Бұл нағыз жұмысшылар партиясын құру, нағыз аграрлық реформаны іздейтін шаруалар қозғалысын құру және, ең бастысы, империализм мен буржуазия болып табылатын негізгі проблемаларға және олардың себептеріне шабуыл жасау үшін қажет болды. Осылайша, олар азаматтық қарсылық, азаматтық мойынсұнбау және бұқаралық демократиялық күресті саяси және революциялық әрекет ету әдістері ретінде қорғады. Басқа партиялардан айырмашылығы, МОИР Колумбияның ерекше жағдайларында ұзаққа созылған революцияны тиімді тактика деп санамайды, бірақ осы әдісті айыптамайды.

Тарих

МОИР маоизмнің идеологиялық негізінде құрылған. Ол Франсиско Москера басқарған Шаруа, студент және жұмысшы қозғалысынан (Movimiento Obrero Estudiantil y Campesino, MOEC) ішкі дауларға байланысты бөлінді, себебі қарулы күреске қарсылық білдіріп, марксистік-лениндік идеологияны қабылдады. Бұл қозғалыс университеттер мен кәсіби одақтарда үлкен күш жинады. Олар үкіметті ғана емес, сол кездегі Колумбия Коммунистік партиясы және Социалистік блогы сияқты солшыл партияларды да қабылдамады. Жастар ұйымы Juventud Patriótica (JUPA), Марсело Торрес (Колумбия Ұлттық университетінің басшысы) басқаруымен, 1971 жылғы студенттік қозғалыста маңызды рөл атқарды. Олар бірлесіп үкімет құруды талап ететін қозғалысты ұйымдастырып, көптеген университет студенттері мен оқытушыларын тартты. Маоизмді зерттеу және онымен солға бойлау оларды Қытай Коммунистік партиясы (ҚКП) және Колумбия Коммунистік партиясы (Марксистік-Лениншіл) сияқты ұйымдардың Колумбиядағы байланысты партиялары ретінде мойындауға алып келді, сондай-ақ, бұрынғы Марксистік-Лениншіл Маоистік Бағыт та олармен байланыс орнатты. Бірақ 1980 жылы олар ҚКП-мен байланыстарын үзіп жіберді. 1972 жылы МОИР өз тактикасына сайлауға қатысуды қосты, парламенттік және облыстық сайлауларға қатыса бастады және түрлі саяси күштермен одақтар құрды. Дегенмен, олар басқа солшыл топтардың ревизионизм мен оппортунизмге қарсы сын-пікірлерін сақтап қалды.

1980 жылдар

1980 жылдар қарулы топтардың күрт бөлінісі мен іс-қимылдарының салдарынан жауынгерлер санының үдемелі түрде азаюымен сипатталды. Осы кезеңде жарымәскерилер мен партизандар бірнеше партия кадрларын өлтірді және орталық басшылықты ауылдық аймақтардан жаппай шығуға мәжбүр етті, онда МОИР шаруалардың ауыл шаруашылығы кооперативтерін құруға кіріскен еді. МОИР түрлі солшыл коалицияларға қатысып, кейде Ұлттық оппозициялық одақта (UNO) Колумбия Коммунистік партиясымен де ынтымақтастық жасады. Дегенмен, ол Колумбияның барлық кәсіби одақтарының біріккен орталығы болған Бірыңғай жұмысшылар партиясының (CUT) құрылуына қарсы болды, оны мүмкіндікшіл және либералды орталық деп есептеді. Осылайша, оның жұмысшы белсенділері күннен-күнге әлсіздей түсіп бара жатқан Жалпы жұмысшылар партиясына (CGT) адалдығын сақтады.

1990 және 2000-шы жылдар

1994 жылы бас хатшы Франсиско Москера қайтыс болды және партия ішінде бөліну процесі басталды. Москераның ізбасары және MOIR-дің негізін қалаушы Хектор Валенсия, партияның банктік қызметкерлер секторын басқарған сенатор Хесус Берналь Аморохоға қарсы сайланды. Бұл фракция ақыры тәуелсіздікке ие болып, Бернальдің Колумбия Республикасы Конгресінде қайтадан сайлануына қол жеткізді. Екінші сектор, тарихи лидер Марсело Торрес Бенавидес басқарып, Валенсия басшылығын «солшыл оппортунист» деп сипаттады. Ол кең фронттық саясатты жүргізу және партияны қайта құру мақсатымен бөлініп, (MOIR-шыл) Колумбия Еңбек партиясын (PTC) құрды. PTC Бернальды сенатор етіп сайлауға қол жеткізді, бірақ 2002 жылдың 2 қыркүйегінде ол басқарған кәсіби одақтағы қаражатты жымқыру айыбымен партия қатарынан шығарылды, нәтижесінде PTC парламенттік өкілдіксіз қалды. Бұл фракциялық дауды аяқтау үшін Боготадағы шағын топтар қазіргі MOIR-ді «Франсиско Москераның ой-пікіріне» опасыздық жасады деп есептеп, партиядан бөлінді. Олар – өзін-өзі жариялаған MOIR Франсиско Москера және Рамиро Рохас басқаратын Франсиско Москераның Ой-пікірін қорғау комитеті. MOIR 1999 жылы Әлеуметтік-саяси фронт құру процесіне қатысты, бірақ басқа солшыл секторлармен келіспеушіліктерге байланысты одан шығып кетті. 2006 жылы MOIR басқа революциялық және демократиялық қозғалыстармен бірігіп, «Альтернативті демократиялық полюс» (Polo Democrático Alternativo – PDA) құрды. MOIR «Ауыл шаруашылығын сақтау жөніндегі ұлттық қауымдастық» (Asociación Nacional por la Salvación Agropecuaria) фермерлерімен, «Колумбия студенттер ұйымы» (Organización Colombiana de Estudiantes – OCE) студенттерімен, өнеркәсіп жұмысшыларымен (басқа қозғалыстармен бірге Central Unitaria de Trabajadores – CUT), тұтынушылармен «Қоғамдық қызметтердің ұлттық лигасы» (Liga Nacional de Usuarios de Servicios Públicos) және зиялылармен «Еңбек зерттеулер орталығы» (Centros de Estudios para el Trabajo – CEDETRABAJO) бірлесіп жұмыс істейді. 2002 жылғы заң шығарушы сайлауда MOIR Хорхе Энрике Робледоны сенатор етіп сайлады. Кейін 2006 және 2010 жылғы заң шығарушы сайлауларда ол 80 969 және 165 339 дауыс жинап, сенатор болып қайта сайланды, соңғы сайлауда ол осы сайлауда үшінші орынды иеленді. Колумбияның экономикалық жаңалықтар журналы «Portafolio» Робледоны ауыл шаруашылығын, жұмысшыларды, білім беруді, денсаулық сақтауды, ұлттық экономиканы, қоғамдық қызметтерді пайдаланушыларды, Колумбияның егемендігі мен демократиясын қорғауға жасаған еңбегі үшін Колумбияның ең үздік сенаторы деп таныды.

Сайлау нәтижелері

Сайлау жылы # жалпы дауыс саны % жалпы дауыс санынан # жеңілген орын саны +/– Үкімет 2002 45 703 0,5 #37