Канадалық «Steinberg’s» супермаркеттер желісінің тарихы

Кіріспе

Канадалық бұрынғы супермаркеттер тізбегі
Канадалық азық-түлік дүкендерінің тізбегі

Steinberg's (1961 жылы Штейнберг деп аталды) – негізінен Квебек провинциясында және кейін Онтариода жұмыс істеген ірі канадалық отбасылық азық-түлік дүкендерінің тізбегі. Компания өз флагмандық супермаркеттер желісінен өзге, ел бойынша бірнеше еншілес компанияларды басқарды. Компания 75 жылдық қызметтен кейін, жеке меншікке сатылғаннан кейін үш жыл өткен соң, 1992 жылы банкротқа ұшырады.

Басталуы

Steinberg's 1917 жылы Монреальде еврей-мажар иммигранты Ида Штайнберг құрған азық-түлік дүкені ретінде басталып кетті. Оның бес ұлы, Сэм Штайнберг басшылығымен, компанияны Сент-Лоуренс бульварының шағын дүкенінен Квебек провинциясының ең танымал және ірі супермаркеттер желісіне дейін жеткізді. 1934 жылы ол Квебекте "супермаркет" тұжырымдамасын алғаш рет енгізіп, кейіннен Онтариоға (атап айтқанда Оттава аймағына) және Нью-Брансуик провинциясының бір бөлігіне тарады.

Құлдырау

1978 жылы Сэм Штайнберг қайтыс болғаннан кейін компания үшін қиындықтар басталды. Оның кәсіподақпен еркін қарым-қатынасы және компанияның ізбасары жоспарының болмауы оның құлдырауына себеп болды. Бұл, басқа кәсіподақтық және кәсіподақсыз супермаркеттерге қарағанда жоғары кәсіподақтық еңбек ақысының өсуіне және бұрынғы басшысыз компанияның бағытын жоғалтуына әкелді. Қызы Митци, күйеуі Мел Добрин, қызы Мэрилин Стейнберг Кобрин және қызы Эвелин Стейнберг арасындағы билік күресі жағдайды одан бетерлетті. Әрқайсысы траст арқылы компанияның тең үлесіне ие болды, бірақ олардың үлестері мен анасы Хеленнің үлестері компанияны отбасының бақылауында ұстау үшін бірігіп дауыс беруге міндетті болды. Бірнеше жыл нашар басшылықтан кейін Ирвинг Людмер 1984 жылдың сәуірінде бас директор болды. Людмер 1957 жылдан бастап компанияда жұмыс істеген, ал 1971 жылы жеке жылжымайтын мүлік компаниясын құру үшін кеткен Штайнбергтің бұрынғы жылжымайтын мүлік вице-президенті болды. Ол Сэмнің қайтысынан кейінгі хаостық жылдардан кейін компанияны жаңартуға және бағыт беруге тырысты. 1983 жылы ол "Иванхо" жылжымайтын мүлік бөліміне қайта оралды және компаниядағы алғашқы жылдары Сэммен жақын қарым-қатынаста болды. Ол компанияда ауқымды өзгерістер жасады, нәтижесінде сатылым мен акция бағасы жақсарды және Штайнбергтің жалпы жағдайы жақсарып, оны қор нарығында тартымды етті. 1980-жылдардың соңына қарай отбасылық жанжалдар, билік күресі, өсетін шығындар және күшейген бәсекелестік орын алды, нәтижесінде Штайнберг шамамен 1,5 миллиард долларға аукционға қойылды. Онтариодағы Loblaws желісі Штайнбергті сатып алуға тырысты, бірақ Квебек провинциялық үкіметі ұлттық ұстанымдарға сүйене отырып, бұл әрекетке кедергі келтірді. Басқа да ықтимал сатып алушылардың қатарында Торонтодағы Oxdon Investments, Oxford Development, Metro Richelieu, Provigo және компания басшылары Ирвинг Людмер мен Арнольд Штайнберг жасаған кредиттік сатып алу болды. Ақырында, компания 1989 жылдың 22 тамызында 1,3 миллиард долларға сатылды. Сатып алушылардың бірі саудада тәжірибесі жоқ теңіз кеме компаниясы Socanav (оның негізгі акционері Мишель Гоушер келісімді жасауға көмектесті) және Квебек провинциясының зейнетақы қорын басқаратын Caisse de dépôt et placement du Québec еді. Socanav басқаруында Штайнберг алғаш рет кейбір дүкендерін франшиза ретінде ашты. Metro Richelieu және IGA сияқты кішігірім квебек азық-түлік дүкендерінің желілері бұрыннан франчайзинг моделін пайдаланып келді. Бұл компанияға еңбек ақысын үнемдеуге мүмкіндік берді, себебі бұл дүкендер Штайнбергтің компаниялық дүкендеріне қарағанда төмен жалақы төленетін кәсіподаққа жатпайтын жұмыс күшін пайдалана алды.

Trouble started brewing for the chain after the death of Sam Steinberg in 1978. His laissez faire dealings with the union and lack of a succession plan for the company began its decline, and resulted in a trend of higher unionized labour costs than other unionized and non union supermarkets, and a general loss of direction of the company without its former leader. Things worsened rapidly when a power struggle developed between his daughter Mitzi, her husband Mel Dobrin, daughter Marilyn Steinberg Cobrin and daughter Evelyn Steinberg. Each held equal controlling shares in the company through trusts, but these shares and those of their mother Helen, were stipulated to be voted together as one, to keep control of the company in the family. After a number of years under lackluster leadership, Irving Ludmer became CEO in April 1984. Ludmer was a former Steinberg's real estate vice president who worked with the company from 1957 until leaving to start his own real estate company in 1971. He tried to reinvigorate the company and give it some direction following the chaotic years since Sam's death. He had rejoined real estate branch Ivanhoe in 1983, and had become close to Sam during his early years at the company. He initiated sweeping changes throughout the company, resulting in improved sales, stock prices, and a general all around improvement in Steinberg's, making it more attractive on the stock market. By the end of the 1980s, family infighting, power struggles, rising costs and increased competition were taking their toll, and Steinberg's was placed on the auction block for an estimated $1.5 billion. The Ontario based Loblaws chain attempted to acquire Steinberg's, but was blocked by the Quebec provincial government on nationalist grounds. Other potential buyers included Toronto based Oxdon Investments, Oxford Development, Metro Richelieu, Provigo, and a leveraged buyout from company executives Irving Ludmer and Arnold Steinberg. In the end, the company was sold for $1.3 billion on August 22, 1989, to a joint bid between Socanav (a marine shipping firm with no experience in retail, and whose major shareholder Michel Gaucher helped set up the deal) and the Caisse de dépôt et placement du Québec, Quebec's pension fund manager. Under Socanav's ownership, Steinberg's ran some locations as franchises for the first time. Smaller Quebec grocery chains such as Metro Richelieu and IGA had used a franchising model for some time. The company could save on labour costs, as those stores could employ non unionized labour paid at lower wages than Steinberg's company operated stores.

Штайнбергтің соңы

Steinberg's компаниясын сатып алу жоғары қаржылық тәуелділікпен жүзеге асты. Steinberg's-тің сатып алынғаннан кейінгі пайдалылығы мен ақша ағынының жақсаруына қарамастан, жаңа иесі Socanav компанияның әртүрлі бөліктерін аукционға шығарды, осы арқылы ауыр қарызды төлеуге көмектесті. Квебек депозиті және орналастыру қоры Steinberg's-тің жылжымайтын мүлік бөлімшесі Ivanhoe-ді әлде баста-ақ тартымды портфолиосы үшін қалаған және 1990 жылы 887 миллион долларға сатып алды. 1990 жылы Steinberg's-тің Lantic Sugar және Price Club компанияларындағы 50% үлесі тиісінше 110 миллион және 58 миллион долларға сатылды. Ұзақ келіссөздерден кейін A&P Canada 1990 жылдың шілдесінде 235 миллион долларға Онтариодағы операцияларды (58 Miracle Food Mart, 11 Miracle Ultra Mart және Этобикоктегі Онтарио бөлімшесі кеңселерi) сатып алуға келісті, келісім 1990 жылдың 20 қазанында жабылды. Дүкендер бұрынғы аттарымен жұмыс істеуін жалғастырды, бірақ кейін "A&P" және "Dominion", сондай-ақ Ultra Mart/Ultra Food & Drug таңбаларымен қайта аталды. Оттава, Корнуолл және Броквилл қалаларындағы соңғы 10 Онтарио дүкені (олар Квебек бөлімшесінің құрамында болғандықтан A&P-ге сатуға кірмеген) 1992 жылдың қаңтарында Loblaws (National Grocer Co.) компаниясы сатып алып, "Loblaws" немесе "Your Independent Grocer" таңбаларымен ауыстырылды немесе жабылды. Сатуға Xtra дисконтты супермаркеттері ретінде жұмыс істеген екі дүкен кірді. Бұл Онтариодағы Steinberg's-тің соңғы дүкендері болды, тізбек 74 Valdi дүкенін сақтап қалды (Онтарио және Квебектегі 101 дүкеннің жалпы саны). Valdi Foods 1991/92 жылдары батыс провинциялардағы дүкендер жабылғанға дейін компанияның еншілес компаниясы болып қала берді. Компанияны қайта құру және активтерді сату әрекеттері (кейбір дүкендерді қайта атау және басқаларын франчайзингке беру) Steinberg's-тің жоғары еңбекақысы, 1990–1992 жылдардағы экономикалық төмендеу, жоғары қаржылық тәуелділікке байланысты жеткізушілердің компанияға тауар жеткізуге қауіптенуі, кредиторлардың қысымы, өсіп келе жатқан шығындар және қарыз бойынша пайыздық төлемдерге байланысты қиындықтарға тап болды. 1992 жылдың мамырында компанияны тарату және кредиторларға төлеу үшін соттан қорғау алды. Loblaws тағы да тізбекті сатып алуға тырысты, бірақ Квебек үкіметі бұл әрекетке кедерес келтірді, Steinberg's дүкендерін екі ірі жергілікті бәсекелес – Metro Richelieu және Provigo компанияларына сатуды ұйымдастырды. Монополия айыптауларын болдырмау үшін Provigo өзінің Steinberg's дүкендерінің жартысын IGA компаниясына қайта сатты. 1992 жылдың ортасына қарай Steinberg's және оның нашар өнім көрсеткен M тауарлық дүкендер желісі таратыла бастады. Steinberg's азық-түлік дүкендерінің көпшілігі бәсекелестерімен сіңіріліп, қайта құрылды, ал M дүкендері сатып алушы табылмағандықтан бірден жабылды. Азық-түлік дүкендер желісінің өзінде де 16 дүкенге сатып алушы табылған жоқ. Осы дүкендердің алтауы 1992 жылдың 29 тамызында жабылды, ал қалған он дүкен 1992 жылдың 5 қыркүйегінде Римуски, Чикутими, Лонгюйль, Халл, Сент-Хубер, Квебек, Сент-Бруно, Сент-Жером, Лаваль және Бромон қалаларында жабылды. Steinberg's дүкендерінің ешқайсысы тікелей Super C таңбасына айналмады, бірақ 1992 жылы Metro таңбасына айналған бірнеше дүкендер 1990-шы жылдардың ортасында Super C таңбасына қайта аталды. Steinberg's, Miracle Mart/M, Miracle Food Mart, Valdi және Cardinal дистрибьюторлары қазір тоқтатылған, бірақ Сэм Стейнбергтің жылжымайтын мүлік компаниясы Ivanhoe (2001 жылы Cambridge Shopping Centres Ltd компаниясын жұтқаннан кейін Ivanhoe Cambridge болып өзгерді) әлі де жұмыс істеп тұр. Оның 1966 жылы құрылған Pik Nik мейрамханалар желісі 2010 жылдардың ортасына дейін сақталды. Steinberg's азық-түлік дүкендерінің тағдыры 1974 жылы Артур Хаммондтың "Мистер Сэмнен кейін" атты Канаданың Ұлттық кино басқармасының деректі фильмінің тақырыбы болды.

The buyout of Steinberg's was highly leveraged. Despite improved profitability and cash flow results from Steinberg's after the buyout, various parts of the company were auctioned off by new owner Socanav to help pay down the heavy debt load incurred. The Caisse de dépôt et placement du Québec wanted Steinberg's real estate arm Ivanhoe for its attractive portfolio from the start, and acquired it for $887 million in 1990. Steinberg's 50% stakes in both Lantic Sugar and Price Club were sold in 1990 for $110 million and $58 million respectively. After ongoing talks, A&P Canada agreed to buy the Ontario operations (consisting of 58 Miracle Food Marts, 11 Miracle Ultra Marts, and Ontario divisional offices in Etobicoke) in July 1990 for $235 million, with the closing date of October 20, 1990. The stores continued to operate under their former names, but were eventually rebranded under the "A&P" and "Dominion", and Ultra Mart/Ultra Food & Drug banners. The final 10 Ontario stores in the Ottawa, Cornwall and Brockville locations (not included in the sale to A&P since they were all part of the Quebec division) were bought by Loblaws (under National Grocer Co.) in January 1992 and either converted to "Loblaws" or "Your Independent Grocer" banners, or closed. The sale included two operating as Xtra discount supermarkets. Those were the final stores Steinberg's owned in Ontario, aside from 74 Valdi stores that the chain held onto (a combined 101 in Ontario & Quebec). Valdi Foods remained a company subsidiary until the stores in the western provinces were closed in 1991/92. Attempts to sell off more assets and restructure the company (including rebranding some stores and franchising others) were difficult, due to Steinberg's higher labour wages, the 1990–1992 recession, suppliers unsure of supplying the highly leveraged company, pressure from creditors, mounting losses and interest payments on debt from the leveraged buyout. In May 1992, court protection was obtained in order to liquidate the company and pay off creditors. Loblaws again attempted to buy the chain. They were again foiled by the Quebec government, who arranged for Steinberg's stores to be sold to its two major local competitors Metro Richelieu and Provigo. To avoid accusations of monopoly, Provigo resold half of its Steinberg's stores to IGA. By mid 1992, Steinberg's and its poor performing department store chain M began to phase out. Most of Steinberg's grocery stores were absorbed and converted by its competitors, while the M locations closed outright as no buyer could be found for them. Even within the grocery chain proper, 16 of the locations had no buyer. Six of these stores closed on August 29, 1992 and the other ten followed suit on September 5, 1992 in the cities of Rimouski, Chicoutimi, Longueuil, Hull, Saint Hubert, Quebec City, Saint Bruno, Saint Jérôme, Laval and Bromont. None of Steinberg's locations directly converted to Super C though a few of the stores that turned into Metro in 1992 later rebranded to Super C in the mid 1990s. Although Steinberg's, Miracle Mart/M, Miracle Food Mart, Valdi and Cardinal Distributors are now defunct, Sam Steinberg is survived by his real estate company Ivanhoe (which absorbed Cambridge Shopping Centres Ltd in 2001 to become Ivanhoe Cambridge). His restaurant chain Pik Nik, founded in 1966, lasted until the mid 2010s. Succession for the Steinberg's grocery chain was the subject of a 1974 National Film Board of Canada documentary by Arthur Hammond entitled After Mr. Sam.