Кіріспе

Ежелгі Рим отбасы

Таркиния руы – ежелгі Римдегі плебейлердің әулеті, көбінесе Люций Тарквиний Приск және Люций Тарквиний Суперб, Римнің бесінші және жетінші патшаларымен байланыстырылады. Тарихқа енген Тарквинийлердің көпшілігі осы династиямен байланысты, бірақ кейбіреулері кейінгі Республика кезеңінде, ал басқалары жазбаларда кездеседі, олардың кейбіреулері біздің заманымыздың төртінші ғасырына дейін сақталған.

Шығу тегі

Римде билік құрған Таркинийлердің аңыздық тегі Коринф қаласынан шыққан Демаратпен басталады. Ол б.з.д. 657 жылы Коринфтегі Бакиад әулетінен қуылған еді. Демарат Этруриядағы Таркиния қаласына қоныстанды, онда этрус әйеліне үйленді және Луций мен Аррунс есімді екі ұлы болды. Олар туған қалаларының атымен Таркиний тегін алды. Әкесі шетелде туғандықтан саяси мансапқа жол ашпаған Луций, әйелі Танакильдің ынтасымен Римге қоныс аударуға бел буды. Ол тек өзінің қабілетімен жоғары лауазымға ие болуды үміттенеді. Луций Римнің төртінші патшасы Анкус Марцийдің кеңесшісі болды. Рим монархиясы мұрагерлік емес, сайлау арқылы іске асырылғандықтан, Марций қайтыс болғаннан кейін Таркиний өзінің келесі патша болуға лайық екенін жеткізе білді, Марцийдің ұлдарына басымдық берді. Римнің жетінші және соңғы патшасы Луций Таркин Суперб аға Таркиннің ұлы немесе немересі болған, ал алғашқы рим консулдарының бірі Луций Таркин Коллатин оның туысы еді. Осы әулетке қатысты басқа Таркинийлер де айтылады, бірақ олардың кейбіреулерінің қалай туысқандығы толыққанды белгісіз. Осы кезеңде басқа да патшалар мен Таркин әулетінің басқа мүшелері болған болуы мүмкін. Ертедегі Таркинийлерді патрицийлерге немесе плебейлерге жатқызу мәселесі әлі де даулы. Консул Коллатин көбінесе патриций ретінде қарастырылады, бірақ Корнелл түсіндіргендей, рим патшаларынан таратылған немесе олармен туыс екенін мәлімдеген ешбір әулет кейінірек патриций саналмады, ал римнің жетекші патриций әулеттерінің ешқайсысы патшалардың арасында болған жоқ. Патрицийлер патшаны таңдаған болуы мүмкін, бірақ олардың өзі бұл лауазымға үміткер бола алмады, ал патшалар таңдалғаннан кейін патрицийлер қатарына қабылданбады. Мүмкін, Коллатинге рим монархиясы құлатылғаннан кейін патриций мәртебесі берілген болар; бірақ ол әріптесі Луций Юний Бруттың талабымен жер аударылуға келісіп, мәселе академиялық сипатқа ие болды, өйткені Римде кейінірек патриций Таркинийлер туралы ешқандай дәстүр болған жоқ. Кейінгі Республиканың Таркинийлері плебейлер болды. Тарквиний номені этрусктердің Тархна сөзінің латынша түрі болып табылады, бұл атау Франсуа қабіріндегі фрескалардың біріндегі Тархуниялармен бірдей. Бұл номен, әрине, Таркиния қаласынан алынған, этруск тілінде Тархна немесе Тархуна, оның аңыздық негізін қалаушы, халық батыры Тархонның құрметіне аталған. Бірақ тарихи тұрғысынан Тархна әулетінің Таркиния және Кереде тармақтары болған.

Мүшелер

Аррунс Таркин, Демараттың үлкен ұлы, әкесінен аз уақыт бұрын қайтыс болды, ол барлық мүлкін кіші ұлы Люциске қалдырды, Аррунстың әйелі жүкті екенін және оның тұңғыш немересінің мұрагер болмайтынын білмей. Люций Тарквиний Приск, Римге келгенге дейін Лукумо деп аталған; бірақ Лукумо этрусктардың лаухме, бас немесе патша атауын дұрыс түсінбегендігі туралы пікір бар. Этрусктар латын тіліндегі магистр атауын жеке есім ретінде, мысалы Макстарна қолданғандай, қабылдаған. Сонымен қатар, этрусктар латынша Луций деген есіммен таныс болды, оны көптеген басқа есімдермен бірге қарыз алды, сондықтан Луций Тарквинийдің этруск есімі Люция Тархуниес болған болуы мүмкін. Кейбір ғалымдар оны Франсуа қабірінде бейнеленген Кнев Тархуний немесе Гней Таркуниймен сәйкестендіруге тырысты, бірақ олардың бір адам екенін көрсететін ешқандай нақты дәлел жоқ. Немесе Таркин Үлкен, Римнің бесінші патшасы, дәстүр бойынша көптеген латын және сабин қалаларын жаулап алды, Клоака Максиманы салдырып, Рим форумын құрғатты, Максимус циркін салды, сенат мүшелерінің санын екі есеге арттырды, атты әскердің санын көбейтті және Ludi Romani ойындарын құрды. Аррунс Тарквиний Ар. f., Демараттың тұңғыш немересі, әкесінен кейін көп ұзамай қайтыс болған әкесінің қалыңдығы жүкті екенін білмей, мұрасынан айырылды. Дәстүр бойынша, жас Аррунс мұқтаж Эгерий деп аталды. Эгерийдің нақты мағынасы күмәнді, өйткені ол нимфа болған. Бірақ ол өскенде және оның ағасы Рим патшасы болғанда, ол Коллатиядағы рим гарнизонының басшысы болып тағайындалды, осылайша Коллатин тегін алды. Таркиния Л. f., ақсақал Таркиннің қызы, Сервий Туллийге үйленді және екі Туллияның анасы болды. Люций Тарквиний Л. f. Супербус, Римнің жетінші және соңғы патшасы, үлкен Таркиннің ұлы немесе немересі болған. Ливий бұл мәселедегі белгісіздікті атап өтеді, бірақ дәлелдердің салмағы жас Таркиннің Таркин Прискінің ұлы екенін көрсетеді. Дионисий өзінің пікірін ертеректегі тарихшы [[Люций Кальпурний Пизо Фруги (б.з.д. 133 жылғы консул)]-дың пікіріне негіздеді. Ол Сервий Туллийден билікті тартып алды және тирандықпен биледі, бірақ Латын Лигасы мен герниктерге Римнің үстемдігін орнатты, волсктармен соғыс жүргізді, Сигния және Цирцей қалаларын негіздеді және Габиді жаулап алды. Ол Капитолий төбесінде Юпитер Оптимус Максимустың ғибадатханасын салды, бірақ 509 жылы б.з.д. өзінің отбасы мүшелері мен римдік аристократиясы тарапынан құлатылды. Аррунс Л. f. Таркин, Гордый Таркиннің ағасы, Сервий Туллийдің кіші қызы Туллияға үйленді. Оның әйелі амбициялы болды, ал ол емес; оның сондай амбициялы ағасы Туллияның қарапайым үлкен әпкесіне үйленді. Люций мен Туллия өз жұбайларын өлтіріп, бір-бірімен үйленді. Луций Тарквиний Ар. f. А. n. Колатин, өзінің ағайыны Таркин Гордый әскерінің қолбасшыларының бірі. Ол әйелі Лукрецияның адалдығымен мақтанды, бұл патша ұлы Сексттің құмарлығын оятты. Секст Лукрецияны зорлағаны Рим монархиясының құлдырауына әкелген оқиғаларды бастады, бірақ Лукреция ұяттан өзіне-өзі қол жұмсады. Колатин алғашқы консулдардың бірі болып сайланды, бірақ оны өзінің ағайындары мен әріптесі Люций Юний Бруттан бас тартуға және жер аударылуға шақырды, ешқандай жек көрілген Таркиндер Римде билік жүргізбеуі үшін, ол бұл талапқа мәжбүр болды. Таркиннің қарындасы Таркиния Л. f. Маркус Юний Брутпен үйленді және Маркустың анасы болды, оны патша әлеуетті қауіп деп санап өлімге кесті, ал Луций ақымақтықпен өмір сүрді, кейіннен алғашқы консулдардың бірі болды. Тит Тарквиний Л. f. Л. n., Гордый Таркиннің үлкен ұлы, Римдік құлшындарға Регил көлінің шайқасында, шамамен б.з.д. 498 жылы басшылық етті. Ол шайқаста жараланғанмен, аман қалды, Таркиннің соңғы ұлы. Аррунс Тарквиний Л. f. Л. n., Гордый Таркиннің екінші ұлы, 509 жылы б.з.д. Сильва Арсия шайқасында этруск атты әскерін басқарды, онда ол және оның туысы, консул Брут бір-бірін өлімге ұрып-соқты. Секст Тарквиний Л. f. Л. n., Рим монархиясының құлдырауына себеп болған Лукрецияны зорлаған Гордый Таркиннің кіші ұлы. Ол Габиде бас сауғалады, оның әкесі Секст оның басшыларын өлтіргеннен кейін жаулап алған еді, бірақ көп ұзамай өлтірілді. Публий Тарквиний, Лорантумның тумасы, 500 жылы б.з.д. ағасы Маркуспен бірге Римдегі бірнеше қорғанысты позицияны басып алу және патша мен оның одақтастарына қала қақпаларын ашу үшін жасалған қастандықтың басшылары болды. Ұйқыда көрген көріністерінен қиналған екі ағайынды Сервий Сулпиций Камеринус Корнут консулына жоспарды ашты, олардың қастандықтарына қатысқандар ұсталғанда сыйлық алды. Олардың патшамен қандай туыстық қатынаста болғаны белгісіз. Маркус Тарквиний, Публийдің ағасы, олармен бірге 500 жылы Таркиндерді қалпына келтіру туралы сөз байластырды. 91 жылы плебб трибуны Публий Тарквиний өзінің әріптесі Маркус Ливий Друс ұсынған заңдарды қолдады, оның реформалары Әлеуметтік соғысты болдырмауы мүмкін еді. Люций Тарквиний, Катилиннің қастандығына қатысушы, Маркус Лициний Крассқа қатыстыруға тырысқан. Таркиния, Нумидиядағы Кастеллум Элефантумда жерленген, отыз бес жаста. Аппия Таркиния C. f., Лациодағы Таррацинадан алынған жазбада аталған, бірінші ғасырдың бірінші жартысында жасалған. Тарквиний Л. f., Таррацинадан алынған жазбада аталған. Люций Таркинус Л. l. Амиантус, босатылған құл, Таркиния Паедростың күйеуі, Римде өзі және әйелі үшін мазар салған. Квинт Тарквиний Апулей, Римдегі вигилдер тізімінде аталған, үшінші ғасырдың басында жасалған. Таркиния Фастина, Маркус Кальвентий Сабинианның әйелі, оған Галлия Аквитаниядағы Бурдигалада мазар салған. Таркиния Ɔ. l. Фауста, Веронадағы Венеция және Истриядан алынған құрбандық жазбасында аталған босатылған құл. Таркиния P. f. Ингедуа, Нумидиядағы Циртада жерленген, алпыс бес жаста. Люций Тарквиний Януарий, Самниумдағы Беневентумнан алынған діни жазбада аталған. Таркиния Модеста, Модестустың және Ласкиваның қызы, Луцентийдің жас әйелі, Беневентумда жерленген, он бес жас, алты ай және алты күн болған, алты ай және жеті күн үйленген. Таркиния Л. l. Паедрос, Люций Тарквиний Амиантустың әйелі, олармен бірге Римде жерленген. Гай Тарквиний C. f. Поллио, Пиценумдағы Купра Маритимада жерленген. Люций Тарквиний Примус, Галлия Аквитаниядағы Аварикумда жерленген мурмилло. Тарквиний Q. f. Приск, Таррацинадан алынған жазбада аталған. Таркиния Секунда, Квинт Помпей Крисптің әйелі, Маркус Помпей Виктордың анасы, ол квестор болды және ата-анасы үшін Галлия Бельгикадағы Багакумда мазар салған. Гай Тарквиний M. f. Стра[бо? ], Этруриядағы Каереден алынған жазбада аталған. Таркиния Тертулла, Кастеллум Элефантумда жерленген, сексен екі жаста. Таркиния Титосу, Кастеллум Элефантумда жерленген, қиырқ жаста. Тарквиний Валенс, Луций Катий Виатордың мұрагерлерінің бірі, ветеран әскері, Валенс оған Кампаниядағы Мизенумда мазар салған. Тарквиний Виталио, Кампаниядағы Абелладан алынған кейінгі императорлық жазбада аталған эквестр.