Британдық кеме құрылыс компаниясының тарихы

Кіріспе

Ұлыбританиядағы кеме жасау компаниясы

Джон И. Торникрофт және компаниясы, көбінесе Торникрофт деп аталатын, 1866 жылы Джон Исаак Торникрофт Чисвик қаласында құрған британдық кеме жасау фирмасы. 1908 жылы Саутгемптонның Вулстон қаласына көшіп, 1966 жылы Воспер & Компаниясымен бірігіп, «Воспер Торникрофт» деген атаумен бір ұйым құрды. 2002 жылдан 2010 жылға дейін компания бірнеше халықаралық және АҚШ-тағы қорғаныс және қызмет көрсету компанияларын сатып алып, «VT Group» деп аталды. 2008 жылы VT-ның Ұлыбританиядағы кеме жасау және қолдау операциялары BAE Systems операцияларымен біріктіріліп, «BVT Surface Fleet» құрылды. 2010 жылы компанияның қалған бөліктерін Babcock International сіңіріп алды, ол Ұлыбритания мен халықаралық операцияларын сақтап қалды, ал АҚШ-тағы операцияларын «VT Group» деген атаумен American Jordan Company компаниясына сатты.

Тарих

Джон Исаак Торникрофт 16 жасында 1859 жылы кішкентай бу кемесін жасауға кіріскенде кеме жасау дағдысын көрсетті. Кеме "Наутилус" деп аталды және 1862 жылы ол Университет жарысына қатысушылармен бірге жүруге жеткілікті жылдамдыққа ие болған алғашқы бу кемесі болды. Соңғы жариялым оның әкесі, мүсінші Томас Торникрофтты 1864 жылы Чизвикте Темза бойындағы жер учаскесін сатып алуға итермеледі, осылайша Джон И. Торникрофт & Co. компаниясы құрылды.

Чисвиктегі кемежай

Алғашқы он жылда кемежайда өте қарапайым өндіріс болды, негізінен бумен жүзуші кемелер мен бу яхталары жасалды. 1873 жылы фирма Норвегия Корольдік теңіз флоты үшін кішкентай болат торпедалық кеме салып, бұл орасан зор жетістік болды. Содан кейін басқа елдердің теңіз флотына да ұқсас кемелер жасады, ал 1877 жылы Ұлыбритания Корольдік теңіз флоты үшін де кемелер құрды. Торпедалар мен торпедалық қайықтар болашақтың қаруы деп есептелді, сондықтан 1870-1880 жылдары Торникрофт кемежайы көптеген теңіз флотына негізгі жеткізуші болып табылды. Банбери айтқандай: text=XIX ғасырда торпедалық қайықтарды сату үшін қысым көрсетудің қажеті болмады, керісінше, клиенттер өздері кезекке тұрды. Бастапқы кемелер локомотивтің қазандықтарымен жабдықталған еді, бірақ бәсекелестері сияқты, компания да 1885 жылы патенттелген және жылдамдықты арттырған су түтікшелі қазандықты жасады. Кемелердің көлемі үнемі өсіп, 1887 жылы Испанияға жеткізілген "Ариэте" кемесі 100 тоннадан, ал Ұлыбритания Корольдік теңіз флотының "Даринг" класындағы торпедалық кемелері 200 тоннадан асты. Чизвик кемежайында салынған ең үлкен кеме – 810 тонналық "Speedy" болды. 1890 жылдары жаңа кемелердің Хаммерсмит көпірінен өтуі қиын болды, сондықтан мачталар мен түтікшелерді төмендетуге немесе алып тастауға тура келді, содан кейін Темза өзені бойында оларды қайта орнату қажет болды. 1904 жылы Вулстондағы бұрынғы Освальд Мордаунт кемежайы Морди, Карни және Ко компаниясынан сатып алынды, содан кейін үлкен кемелердің өндірісі біртіндеп сонда көшірілді. Чизвик кемежайындағы ең жақсы кезде 1700 адам жұмыс істеді. Кемежайдағы эсминецтердің өндірісі жазушы Г.Г. Уэллстің қиялын оятып, ол "Тоно Бунгай" кітабының басты кейіпкері Джордж Пондеревоға соңғы тарауда эсминецтерді жобалаушы етуге шешім қабылдады. Ол Хэммерсмит көпірінен және ашық теңізге X 2 эсминецінің сынақ жүрісін сипаттады. Чирк Уорф, Чизвик кемежайы 1909 жылдың тамызында жабылды. Чизвик кемежайындағы жылдары Джон Торникрофт кәсіпорынның жобалау және дамыту бөлігіне көбірек назар аударды, ал оның 1872 жылдан бергі қалың досы Джон Дональдсон (1841-1899) коммерциялық мәселелерді басқарды. Дональдсон 1899 жылы қайтыс болғаннан кейін Уильям Бердмор басқаратын өнеркәсіпшілер тобы компанияны сатып алды және 1901 жылы компания Джон И. Торникрофт және Ко. Лтд айналғанда, олар оны қаржыландырып, Бердмор төраға болды. Уильям Бердмордың компанияға деген қызығушылығы ұзаққа соқпады және ол 1907 жылы төрағалық лауазымынан кетті. Жаңа компанияның басқару тобына Джон Торникрофттың ұлы Джон Эдвард Торникрофт менеджер ретінде, ал Джон Дональдсонның ұлы Торникрофт Дональдсон (шамамен 1883-1955) техникалық директор ретінде кірді.

In its first ten years the yard had a very modest production, mostly building steam launches and steam yachts. The breakthrough came in 1873, when the firm built the small steel torpedo craft for the Navy of Norway, followed by similar boats for other navies, and by for the Royal Navy in 1877. Torpedoes and torpedo boats were seen as weapons of the future and throughout the 1870s and 1880s the Thornycroft yard became a major supplier to a number of navies. As Banbury put it:

text=No high pressure salesmanship was needed to sell torpedo boats in the nineteenth century; on the contrary, the customers queued up. |author=Philip Banbury

The original boats had locomotive type boilers but, like its competitors, the company developed a water tube boiler, patented in 1885 and providing more speed. The size of the vessels grew steadily, exceeding 100 tons with Ariete, delivered to Spain in 1887 and 200 tons in the Daring class torpedo boat destroyers of the Royal Navy. The largest vessel built at Chiswick was the Speedy of 810 tons. During the 1890s it became increasingly difficult for the new vessels to pass under the Hammersmith Bridge – masts and funnels had to be lowered or removed, and put back in place again further down the Thames, and if something went wrong during trials and the boat had to return to the yard, then the whole process had to be reversed. In 1904 the former Oswald Mordaunt yard at Woolston was acquired from Mordey, Carney & Co, and production of larger ships gradually moved there. At its peak, the yard at Chiswick employed 1,700 men. The production of destroyers at the yard caught the imagination of the writer H. G. Wells, who let George Ponderevo, main character of the book Tono Bungay, become a destroyer designer in the last chapter, describing a test run of the destroyer X 2 under the Hammersmith Bridge and out into the open sea. The Church Wharf, Chiswick yard finally closed in August 1909. In the years at Chiswick, John Thornycroft increasingly concentrated on the design and development part of the enterprise, while his brother in law since 1872, John Donaldson (1841 1899), managed the commercial side. When Donaldson died in 1899, a group of industrialists headed by William Beardmore bought into the company, and they provided much of the financing when it was transformed into the public company John I. Thornycroft and Co. Ltd in 1901, with Beardmore as chairman. William Beardmore's interest in the company proved rather short lived and he resigned as chairman in 1907. The management team of the new company consisted of John Thornycroft's son, John Edward Thornycroft as manager, and John Donaldson's son, Thornycroft Donaldson (ca. 1883–1955) as technical director.

Вулстондағы аула

Вулстон сауытында Корольдік флот үшін Торникрофтс салған алғашқы кеме – «Карак» болды. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін сауыт Корольдік флот үшін 37 эсминец және басқа да флоттар үшін тағы бірнешеуін салды. Соғыс кезінде кемежай Корольдік флот үшін 26 эсминец, 3 су асты кемесі және көптеген кіші кемелерді жасады. Кішігірім кемелердің арасында ерекшелері – Жағалаулық моторлы қайықтар (Хэмптон қаласында салынған), Джон Торникрофт (үлкені) жобасына негізделген. Ол 1928 жылы қайтыс болғанға дейін Уайт аралындағы үйінде корпус жобаларымен жұмыс істей берді, соңғы патентын 1924 жылы алды. Оның қызы, теңіз сәулетшісі Бланш Торникрофт онымен бірге (және одан кейін де) модельдерді сынап, есептеулер жүргізіп, нәтижелерді тіркеді. Кіші кемелерді салу Вулстонға емес, Хэмптон қаласындағы Темзадағы Платтс-Иоттағы жаңа кемежайға (Хэмптон Launch Works) көшірілді. Платтс-Эйот құрылысына яхталар және екі дүниежүзілік соғыс кезінде Корольдік флот үшін көптеген шағын кемелер кірді. Яхталардың арасында Enola (1928), Estrellita (1934) (қазір Rake's Retreat деп аталады), Aberdonia (1935) және Moonyeen (1937) бар. Соғысқа дейінгі Prunella моторлы яхтасы да Хэмптон қаласында салынған болуы мүмкін. Бұл төрт кеме сақталып қалды және қазір Ұлттық тарихи кемелер тізілімінде тіркелген. Соғыс аралық жылдары Вулстонда Корольдік флот үшін құрылыс жұмыстары жалғасты, бірақ кемежайда 1930 жылы Угандаға арналған паром сияқты азаматтық кемелер де салынды. Ол, көрінеу, әлі де сақталып тұр, бірақ Альберт көлінің жағалауында жартылай суға батқан күйіде. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда өндіріс қайта күшейтілді, кемежайда корветтер мен эсминецтер салынды. Өндіріс бірнеше бомбалау салдарынан кешікті, мүмкін, оған кемежайдың Спитфайер ұшақтарын құрастыратын Supermarine зауытына жақын орналасқандығының әсері болды. Сол зауыт соғыстың басында ауыр бомбалауға ұшырады, ал Торникрофт ауласы да бомбалардан үлесін алды. Соғыс жылдарында кемежайда салынған ең танымал кемелердің арасында екі эсминец эскорты, HMS Bissenden және (IV типті), өздерінің бауырларына қарағанда жақсы тұрақтылыққа ие болды. Соғыс жылдарында Вулстонда салынған ең ірі әскери кеме – 2650 тонналық жылдам миналаушы кеме, турбиналары және жылдамдығы болды. Бірінші теңізге лайықты шабуылдық десант кемесі (ALC), кейіннен LCA, Landing Craft Assault деп аталды, британдық әскери-теңіз флоты үшін Торникрофт тапсырысы бойынша салынды. Алғашқы ALC No 1 прототипі Cowes қаласындағы J. Samuel White компаниясы Флеминг Дженкин жобасымен жасады, бірақ ол өте сәтті болмады. Торникрофттың дизайны төмен силуэтімен, үнсіз қозғалтқыштарымен және аз су астында қалуымен әскери-теңіз флотының қалауына жақын болды. ALC No 2 деп аталған, жалпы ұзындығы 12 метр және екі Ford V8 қозғалтқышымен қозғалатын. Дизайн Адмиралтейство тарапынан сәл өзгертілді және екінші дүниежүзілік соғыс кезінде 1929 кеме салынды. 1944 жылы ай сайын 60 кемеден тұрғызылды. LCA толқындардың биіктігі 2 метрден кем болғанда теңізге лайықты болды. Ауыр теңізде жағдай қиын болуы мүмкін, ал 1944 жылдың 6 маусымындағы D күні шашыраған толқындарда бірнеше LCA кемелері жоғалып кетті. 1944 жылы 267 кеме жоғалды (барлық соғыс кезіндегі 371 кемеден). 1955 жылы компания Scillonian атты жолаушылар паромын салды. 1960 жылдың шілдесінде Джон Уорд Торникрофт, Джон Эдвард Торникрофттың ұлы, әкесі орнына компания төрағасы болды. 1962 жылы Джон И. Торникрофт пен ұлдары Сингапурда ағаш яхталар жасап отырды. 1966 жылы Thornycrofts Vosper & Company компаниясымен бірікті, ол Дэвид Браун тобының бір бөлігі болды, 1970 жылы Vosper Thornycroft деп аталатын бір ұйым құрды. Бірлесудің мәні бар еді, өйткені Торникрофттың аула кеңістігі бар, бірақ тапсырыстар аз, ал Воспердің тапсырыстары бар, бірақ кеңістік жетіспеді. Бірлескен компания Вулстонда жаңа нысандар салып, өндірісті 2004 жылға дейін жалғастырды. Алайда 2003 жылы компания тіпті сол нысандарды да асырып кетті, сондықтан өндірісті Портчестердегі (Гэмпшир) жаңа кемежайға көшіру туралы шешім қабылданды. Кейіннен Vosper Thornycroft өзінің бизнес атын VT Group деп өзгертті және 2010 жылы Babcock International компаниясы оны өзіне қосты, ол VT Group компаниясының Ұлыбританиядағы бөлігін өзінің жеке бизнесіне біріктірді. 2012 жылы Бабкок АҚШ-тағы операцияны және VT Group атауын Джордан компаниясына сатты. Торникрофт кеме құрылысының мұрагері BAE Systems Surface Ships болып Портсмут қаласында жалғасуда.

The first ship built by Thornycrofts for the Royal Navy at the Woolston Yard was the Up to the start of World War I, the yard built 37 destroyers for the Royal Navy and several more for other navies. During the war, the yard made 26 destroyers, 3 submarines and a large number of smaller craft for the Royal Navy. Notable among the smaller craft were the Coastal Motor Boats (built at Hampton – see below), based on a design by John Thornycroft (the elder) who continued working with hull designs at his home on the Isle of Wight until his death in 1928, taking out his last patent in 1924. His daughter, naval architect Blanche Thornycroft worked alongside him (and after his death) testing models, calculating and recording results. The construction of smaller boats did not move to Woolston, but to a new yard (Hampton Launch Works) on Platt's Eyot in the Thames at Hampton. The construction on Platt's Eyot included yachts and – during the two world wars – a large number of small vessels for the Royal Navy. The yachts included Enola (1928), Estrellita (1934) (now called Rake's Retreat), Aberdonia (1935), and Moonyeen (1937). The pre war motor yacht Prunella may also have been built at Hampton. These four have survived and are now recorded on National Historic Ships' National Register. In the inter war years there was still some construction for the Royal Navy at Woolston, but the yard also built civilian ships, like the ferry for Uganda in 1930. She apparently still survives, but as a half submerged wreck on the shore of Lake Albert. When World War II broke out, production was stepped up again, and the yard built corvettes and destroyers. Production was delayed by several bombings, probably influenced by the yard's proximity to the Spitfire building Supermarine factory, also situated in Woolston. That factory was bombed extensively in the beginning of the war, and Thornycroft's yard received its fair share of the bombs. Among the more notable ships built by the yard in the war years were the two destroyer escorts, HMS Bissenden and , (Type IV) with better stability than their sisters. The largest naval vessel built at Woolston during the war years was the fast minelayer of 2,650 tons, with turbines capable of and a speed of
The first seaworthy Assault Landing Craft (ALC), later renamed LCA, Landing Craft Assault, ordered built for the British Navy were by Thornycroft. The first prototype ALC No 1 was built by J. Samuel White of Cowes to a design by Fleming Jenkin, but it was not very successful. Thornycroft's design was much closer to what the navy wanted, with its low silhouette, silenced engines and shallow draught. Designated ALC No 2, it was 41 feet (12 m) long overall and driven by two Ford V8 engines of each. The design was slightly modified by the Admiralty and some 1,929 were built during World War II. In 1944 sixty were being built each month. The LCA was reasonably seaworthy, so long as waves were less than 5 feet (2 m) high. In heavy seas the situation could become critical and a number of LCAs converted to support craft disappeared in the choppy seas of D Day, 6 June 1944. In 1944 267 were lost (out of 371 losses during the whole war). In 1955, the company built Scillonian, a passenger ferry built for the Isles of Scilly Steamship Company. In July 1960 John Ward Thornycroft, John Edward Thornycroft's son, replaced his father as chairman of the company. In 1962, John I. Thornycroft and Sons was building wooden yachts in Singapore. In 1966, Thornycrofts merged with Vosper & Company, part of the David Brown Group, to form one organisation called, by 1970, Vosper Thornycroft. The merger made sense, because Thornycroft had yard space but few orders, while Vosper had the orders but lacked space. The combined company built new facilities at Woolston and production continued there until 2004. However, by 2003, the company had outgrown even those facilities, and it was decided to move production to a new yard at Portchester, Hampshire. Later, Vosper Thornycroft changed its business name to VT Group and, in 2010, was absorbed by Babcock International, which integrated the UK portion of VT Group into its own business. In 2012, Babcock sold the US based operation, and the VT Group name, to the Jordan Company. Shipbuilding successor of Thornycroft continues as BAE Systems Surface Ships in Portsmouth.