Кіріспе

Жабайы табиғатта тіршілік ету дағдылары

Бушкрафт – табиғи ортада тіршілік ету және өркендеу үшін білім мен түсінікті игеру және дамыту мақсатында дағдыларды қолдану және тәжірибелеу. Бушкрафт дағдылары адам өмірінің негізгі физиологиялық қажеттіліктерін қамтамасыз етеді: тамақ (азық-түлік іздеу, іздерді анықтау, аң аулау, тұзақ құру, балық аулау), су табу және тазарту, баспана салу және от жағу. Бұларға арқан жасау, түйіндер мен байлаулар, ағаштан бұйымдар жасау, лагерь құру, медицина/салауаттылық, табиғи навигация және құралдар мен қару жасау туралы білім қосылуы мүмкін. Бушкрафт – бұта жасау пышақтары мен балқы сияқты белгілі бір құралдарды қолдану білімі. Бушкрафтер осы құралдарды пайдаланып, каноэлерден бастап, жабық баспаналарға дейін әртүрлі конструкциялар жасауға болады. Жабайы табиғатта салуға немесе пайдалануға болатын әртүрлі баспаналар бар. Біріншісі – арнайы салынған шатыр сияқты баспана. Екінші мысал – үлкен тарп немесе жамылғыны шатыр ретінде пайдалану сияқты импровизациялық баспана. Жергілікті халықтар баспана ретінде қар үңгірін немесе қабықтан жасалған шатырды пайдаланады. Соңында, табиғи баспаналарға үңгірлер, ағаш асты немесе қалың бұталар жатады. Бушкрафт – әртүрлі мақсаттар үшін әртүрлі түйіндерді байлау білімін қамтиды. Бұл түйіндерге риф түйіні, сегіздік түйін, жетілдірілген клинк түйіні, иілгіш түйін және тұзақ түйіні жатады. Риф түйіні шаршы түйін деп те аталады. Түйін байлаудың алғашқы кезеңінде арқанды керіп ұстауға мүмкіндік беретін болғандықтан, ол заттарды бірге байлау үшін жақсы. Слинг сияқты байлауларды бірге байлау – оның жиі қолданылатын тәсілі. Сегіздік түйін тығыз тартылмайтын иілгіш құрайтындықтан, берік түйін болып табылады. Балық аулау желісінің соңына ілгек немесе жем байлау үшін сегіздік түйін қолданылуы мүмкін. Бұл түйін жүк көтеруге, заттарды көтеруге немесе сүйреуге де пайдалы. Жетілдірілген клинк түйіні көбінесе ілгекті арқанға немесе зәкірді арқанға байлау үшін, сондай-ақ діңгекке немесе ағашқа байлау үшін қолданылады. Иілгіш түйін сал жасауға немесе ағашқа баспана бекітуге қолданылады. Ол көбінесе бір нәрсені екіншісіне, мысалы, баспана жақтауына байлау үшін қолданылады. Тұзақ түйіні көбінесе жануарларды ұстау үшін қолданылады. Тұзақ – бұта сияқты зәкірге байланған арқаннан тұрады. Жануар ілгектен өтіп бара жатқанда, арқан оның мойнына тартылады. "Бушкрафт" терминін Оңтүстік жарты шарда Лес Хиддинс ("Буш Такер Мэн") және Солтүстік жарты шарда Морс Кочански танымал етті, ал соңғы кезде Ұлыбританияда Рей Мирстің танымалдығына байланысты оның бушкрафт және тіршілік ету телебағдарламаларының арқасында кеңінен таралды. "Бушкрафт" фразасының шығу тегі Австралияның бұтасында қолданылатын дағдылардан бастау алады. Көбінесе "жабайы даладағы шеберлік" немесе "ағаш өнері" сияқты фразалар бүкіл әлемде қолданылатын дағдыларды сипаттағанда қолданылады.

Тауар белгісі

Бушкрафт сөзі 2013 жылдың 12 қарашасында Bushcraft USA LLC компаниясы АҚШ-тың патент және сауда белгісі кеңсесінде "бушкрафтқа арналған онлайн форум ұсыну" және "бушкрафт тақырыбында компьютер пайдаланушылары арасында хабар алмасуға арналған онлайн форумдар ұсыну" (№ 85690815 тіркеу нөмірі) қызметтік белгісі ретінде тіркелді. Бұл, 1981 жылдан бері Морс Кочански сияқты адамдар бұл сөзді жалпы мағынада қолданғанын айтқан интернет пайдаланушылары арасында белгінің жарамдылығына қатысты алаңдаушылық тудырды. Алайда, ешқандай ресми қарсылық берілген жоқ, сондай-ақ интернет форумдарына қатысты белгі ретінде коммерциялық қызметте үздіксіз қолданылғаны туралы да ешқандай мәлімдеме жасалмады. 2021 жылға дейін Bushcraft USA бұл терминді пайдаланатын басқа интернет форумдарына қарсы өзінің белгісін қолданған жоқ.

Ұйымдастырушылар

Ирландияда туған австралиялық жазушы Ричард Грейвс өзінің сыртқы оқулықтарын "10 еңбек по бушкрафту" деп атады. Канадалық дала шебері Морс Кочански 1981 жылы "Солтүстік бушкрафт" кітабын, ал 1988 жылы оның кеңейтілген басылымын жариялады. Ол бұл кітаптың атауы Грейвстің еңбегіне тікелей сілтеме екенін көп рет айтқан. Бұл термин Рэй Мирс, Коди Лундин, Лес Хиддинс, Лес Страуд, Дейв Кентербери және Морс Кочански сияқты адамдар мен олардың телешоуларының арқасында соңғы кезде үлкен танымаллыққа ие болды.