Кіріспе

Ашық қолжетімділік журналдарының тізімі

Ашық қолжетімділік журналдарының каталогы (DOAJ) – қауымдық жинақталған ашық қолжетімділік журналдарының тізімін ұсынатын веб-сайт. Ол 2003 жылы 300 ашық қолжетімділік журналымен іске қосылды. DOAJ-дың миссиясы – «сапалы, сарапталған, ашық қолжетімділік ғылыми зерттеу журналдарының көрінуін, қолжетімділігін, беделін, пайдалануын және әсерін, пән, география және тілге қарамастан арттыру». 2015 жылы DOAJ жаңартылған және кеңейтілген қосу критерийлеріне негізделген қайта өтініш беру процесін бастады. Процесс аяқталғаннан кейін (2017 жылдың желтоқсаны) 2016 жылдың мамырында индекстелген 11 600 журналдың көп бөлігі, қайта өтініш бермегендіктен, деректер базасынан алынып тасталды. Бұл тазалау шараларына қарамастан, DOAJ-ға енгізілген журналдардың саны өсуді жалғастырып, 2020 жылдың 3 наурызына қарай 14 299-ға жетті. Тәуелсіз деректер базасында 18 650-ден астам ашық қолжетімділік журналдары және ғылым, технология, медицина, әлеуметтік ғылымдар мен гуманитарлық ғылымдардың барлық салаларын қамтитын 8 265 272 мақала бар. DOAJ-дың негізін қалаушы Ларс Бьёрнсхауге 2021 жылы зейнеткерлікке шығатынын хабарлады, ал 2022 жылдың қаңтарынан бастап DOAJ-дың жаңа басқарушы директоры – Джоанна Болл.

Тарих

Ашық қоғам институты Будапешттің ашық қолжетімділік бастамасынан кейін ашық қолжетімділікке қатысты әртүрлі жобаларды қаржыландырды; Директория осы жобалардың бірі болды. DOAJ идеясы 2002 жылы Ғылыми коммуникация жөніндегі бірінші скандинавиялық конференциясында талқылаулар нәтижесінде туды. Лунд университеті DOAJ-ді құруға және оны қолдауға жауапты ұйым болды. Ол 2013 жылдың қаңтарына дейін осы қызметті атқарып келді, содан кейін IS4OA (Infrastructure Services for Open Access) оны өз мойнына алды. Ашық қолжетімділік инфрақұрылымдық қызметтері (IS4OA) C. I. C. 2012 жылы Ұлыбританияда ашық қолжетімділікті жақтаушылар Каролина Саттон мен Альма Свон құрған қоғамдық мүдделер компаниясы ретінде тіркелді. Ол DOAJ-ді басқарады және 2017 жылға дейін Ашық цитаталар корпусын да басқарды. 2015 жылы MEDLINE, PubMed Central, EMBASE және SCOPUS жүйелерімен салыстырғанда DOAJ ашық қолжетімді журналдардың ең көп санын тізімдеді, бірақ олардың жартысынан да азы DOAJ-де белсенді жарияланды. DOAJ мен OpenAIRE арасында 2022 жылдың қазан айынан бері серіктестік орнатылған.