1995 ж. және

Апартеідтен кейінгі жаңа әкімшілік 1995 жылы құрылған «Үлкен Йоханнесбург қалалық кеңесі» (GJMC) болды, ол «Өткелдік қалалық кеңес» деп те аталады. Дегенмен, апартеідтен кейінгі жаңа қалалық кеңес, тәжірибесіз басқару және саяси қысым салдарынан қиындықтарға тап болды, бұл тым жоғары кіріс күтілімдеріне, артық шығындарға, босқа кеткен қаражатқа және тікелей алаяқтыққа әкеп соқты. Жаңа біріктірілген метрополияда қызметтердің қажетсіз дубликациясы болды. Бірақ, ең үлкен қаржылық шығын – қызметтер үшін түсімдерді жинаудың нәтижесіздігі болды, ол жалдаудан (салықтан) бастап коммуналдық қызметтерге дейін қамтыды. Бұл сәтсіздіктің бір бөлігі апартеідке қарсы үкіметке төлем жасаудан бас тартудың салдары болды. Әкімшілік, қалалық кеңеспен бірлесіп, «iGoli 2002» деп аталатын жоспар жасады. Бұл 2002 жылы аяқталуы тиіс болған қайта құру жоспары еді, ол үкіметке негізгі емес активтерді сатуды, белгілі бір коммуналдық қызметтерді қайта құруды және қалған барлығын өзін-өзі қамтамасыз етуге көшуді талап етті. Бұл жоспарға жұмыс орындарынан айырылудан қорқып, кәсіподақтар қарсылық білдірді.

2000 ж. және жаңа Метрополитен муниципалитеті

1999 жылы муниципалды шекаралау кеңесі метрополиялық аймақтар мен басқа да ірі кеңестерді зерттеді және Йоханнесбургті "А санаты" муниципалитеті деп жариялау қажет деп тапты. 2000 жылғы №32 Жергілікті өзін-өзі басқару жүйелері заңы GJMC, оның төрт MLC және көршілес Мидранд жергілікті билігін 2000 жылдың 6 желтоқсанынан бастап жаңа "Жоханнесбург қалалық муниципалитетімен" алмастырды. "iGoli 2002" жоспары күшіне енді және кейбір секторларды "қазынаға айналдырып", қаланың жалпы қолдауына көмектесті. Кейбір жұмыс орындары жоғалғанымен, жаппай жұмыстан босатулар болған жоқ, өйткені агенттіктер артық қызметкерлерді қысқарту үшін табиғи азаюды пайдаланды. Бұл жоспар қаланы банкроттыққа жақын жағдайдан құтқарып шығарды.

Қаланың алғашқы алты жылы он бір нөмірленген аймақтарда басқарылды: "1-ші аймақ": Дипслут, Кья Сэнд; "2-ші аймақ": Мидранд, Айвори Парк; "3-ші аймақ": Сандтон, Розенбанк, Фурвейс, Саннингхилл, Вудмид, Стриддом Парк; "4-ші аймақ": Нортклифф, Розенбанк, Парктаун; "5-ші аймақ": Рудпорт, Нортгейт, Константия Клоуф; "6-шы аймақ": Дорнкоп, Соуэто, Добсонвилл, Протеа Глен; "7-ші аймақ": Александра, Уинберг, Брума; "8-ші аймақ": Ішкі қала (Жоханнесбург Орталық); "9-шы аймақ": Йоханнесбург Оңтүстік, Оңтүстік қақпасы, Аэротон, Сити Дип; "10-шы аймақ": Дипклоуф, Мидоулендс; "11-ші аймақ": Эннердейл, Оранж Ферма, Ленасия.

2006 жылғы қайта ұйымдастыру

Қазіргі Йоханнесбург қаласы он бір жергілікті билік органдарынан құрылды, олардың жетісі ақ, төртеуі қара немесе аралас нәсілді болды. Ақ билік органдары мүлік салығы және басқа да жергілікті салықтар есебінен 90%-ға дерлік өздерін-өздері қамтамасыз етіп, муниципалдық қызметтерге бір адамға 600 ранд (93 АҚШ доллары) жұмсады, ал қара билік органдарының өзін-өзі қамтамасыз ету деңгейі тек 10% болды және бір адамға муниципалдық қызметтерге 100 ранд (15 АҚШ доллары) жұмсады. Йоханнесбург он бір әкімшілік аймаққа бөлінгенімен, бұл жаңа бөліністер бұрынғы жергілікті билік органдары басқарған аумақтармен сәйкес келмеді. Кейін, 2006 жылы әкімшілік аймақтардың саны он бірден жетіге дейін біріктірілді (қараңыз). Бұл қаланың заң шығару және атқару органдары арасындағы құзыретті бөлу мақсатымен жасалды. Дегенмен, оппозициялық партияның мәлімдемесіне сәйкес, 2013 жылға дейін алаяқтық, ұрлық және төлемдердің уақтылы түспеуі мәселелері шешілмеді. 2011 қаржы жылында қаланың аудитінде 45 796 миллион ранд алаяқтық қызметке байланысты деп тіркелді. 2013 жылы қала 18 миллиард ранд сомасындағы өтімдік берешектердің үштен екі бөлігін жинау мүмкін еместігін мойындады. Жаңа құрылған Йоханнесбург қалалық муниципалитетінің "Иголи 2002" жоспарымен белгіленген алғашқы міндеті Metro Gas, Rand әуежайы және бірқатар спорт стадиондарын дербес корпоративтік ұйымдар ретінде қайта құру болды. Қалалық автобус қызметі, Йоханнесбург хайуанаттар бағы, Азаматтық театр, Таза өнімдер базары және қаланың жылжымайтын мүлікті корпорацияларға айналдырылды, қала жалғыз акционері болып табылды. Әрқайсысы бизнес принципі бойынша басқарылды, ал басшылық қызметке жұмысқа қабылдау орындау шарты негізінде жүзеге асырылды. 2010–2011 жылдары муниципалитет SAP жүйесін қате енгізу салдарынан көптеген есеп беру мәселелеріне байланысты Бас аудитордан сапалық ескерту алды. Сол уақытта қалалық байланыс орталығы да дағдарысқа ұшырады, қызметкерлер жұмыс істеуден бас тартты.

География

Муниципалитеттің аумағы, оңтүстіктегі Orange Farm-нен солтүстіктегі Midrand-ке дейін созылады және екі ірі қалалық орталық – Йоханнесбург пен Мидранд, сондай-ақ тоғыз кіші қалалық орталықты қамтиды: Рудепорт, Дипслот, Килларни, Мелроуз Арч, Рандбург, Розбанк, Сандтон, Соуэто және Саннингхилл.

| Орын атауы | Код | Халқы | Аумағы (км²) | Ең көп таралған тілдер |
|---|---|---|---|---|
| Александрия | 798014 | 798 014 | 179,624 | 6,91 | Зулу – 26%, Педі – 23%, Тсонга – 11%, Хоса – 9%, Тсвана – 9%, Сото – 7%, Венда – 4% |
| Чартвелл | 798011 | 1 728 | 9,07 | Англия тілі – 50%, Африкаанс – 10%, Зулу – 9%, шетел тілдері – 7%, Ндебеле – 7% |
| Йоханнесбург қаласы (қалалық емес) | 798002 | 9 933 | 289,84 | Англия тілі – 15%, Зулу – 14%, Сото – 12%, Африкаанс – 11%, Тсвана – 10%, Хоса – 8%, Педі – 8%, шетел тілдері – 5%, Тсонга – 4%, Венда – 4% |
| Дайнферн | 798012 | 6 601 | 4,08 | Англия тілі – 65%, шетел тілдері – 15%, Африкаанс – 4%, Зулу – 4% |
| Дипслот | 798003 | 138 329 | 12,00 | Педі – 22%, Зулу – 19%, Тсонга – 10%, Ндебеле – 10%, Венда – 9%, Тсвана – 7%, Хоса – 5%, шетел тілдері – 4%, Сото – 4% |
| Дри Зик | 798035 | 35 622 | 7,53 | Зулу – 42%, Сото – 28%, Хоса – 8%, Тсонга – 7% |
| Эбони Парк | 798007 | 22 309 | 1,63 | Педі – 29%, Зулу – 23%, Тсвана – 7%, Тсонга – 7%, Хоса – 6%, Сото – 6%, Ндебеле – 4%, Англия тілі – 4% |
| Эннердейл | 798033 | 71 815 | 21,33 | Африкаанс – 19%, Англия тілі – 18%, Зулу – 17%, Сото – 16%, Хоса – 8%, Тсонга – 5%, Тсвана – 5% |
| Фармалл | 798017 | 1 051 | 5,01 | Англия тілі – 47%, Африкаанс – 12%, шетел тілдері – 9%, Зулу – 7%, Педі – 5%, Тсвана – 4%, Ндебеле – 4% |
| Итсосенг | 798021 | 5 243 | 0,58 | Педі – 22%, Венда – 15%, Тсвана – 13%, Зулу – 11%, Ндебеле – 7%, Сото – 7%, Тсонга – 7%, Англия тілі – 4%, шетел тілдері – 4%, Хоса – 4% |
| Айвори Парк | 798006 | 184 383 | 9,21 | Педі – 23%, Тсонга – 22%, Зулу – 21%, Хоса – 7%, шетел тілдері – 5%, Ндебеле – 5%, Сото – 4% |
| Йоханнесбург | 798015 | 957 441 | 334,81 | Англия тілі – 31%, Зулу – 19%, Африкаанс – 12%, шетел тілдері – 7%, Хоса – 5%, Ндебеле – 4%, Сото – 4%, Педі – 4%, Тсвана – 4%, Тсонга – 3%, Венда – 1% |
| Каальфонтейн | 798005 | 46 147 | 4,96 | Педі – 30%, Зулу – 21%, Тсонга – 10%, Хоса – 8%, шетел тілдері – 5%, Сото – 5%, Ндебеле – 5%, Тсвана – 4% |
| Кагисо | 798024 | 5 182 | 0,57 | Тсвана – 33%, Зулу – 17%, Хоса – 11%, Сото – 9%, Тсонга – 8%, Венда – 5%, Педі – 4% |
| Канана Парк | 798039 | 21 005 | 6,82 | Зулу – 35%, Хоса – 22%, Сото – 20%, Тсонга – 5% |
| Лейксайд | 798037 | 23 503 | 3,78 | Сото – 48%, Зулу – 30%, Хоса – 8% |
| Лансерия | 798019 | 4 788 | 1,83 | Педі – 19%, Тсвана – 15%, Зулу – 15%, Тсонга – 10%, Венда – 8%, Англия тілі – 7%, Сото – 6%, Хоса – 6%, Ндебеле – 5% |
| Лоули | 798038 | 33 136 | 6,09 | Зулу – 28%, Сото – 20%, Тсонга – 13%, Хоса – 8%, Англия тілі – 5%, Тсвана – 5%, Педі – 4%, Венда – 4%, Африкаанс – 4% |
| Лехае | 798029 | 13 380 | 3,50 | Зулу – 42%, Сото – 13%, Тсонга – 12%, Хоса – 10%, Тсвана – 5% |
| Ленесия | 798028 | 89 714 | 20,28 | Англия тілі – 55%, Зулу – 8%, Тсвана – 8%, Сото – 6%, Хоса – 4%, шетел тілдері – 4%, Африкаанс – 4% |
| Ленесия Саут | 798032 | 37 110 | 13,98 | Англия тілі – 53%, Зулу – 12%, Сото – 8%, Хоса – 5%, Тсвана – 5% |
| Лаки 7 | 798020 | 0 | 0,11 | - |
| Малатье | 798001 | 2 321 | 0,18 | Педі – 23%, Тсвана – 13%, Зулу – 12%, Венда – 12%, Ндебеле – 9%, Тсонга – 7%, Сото – 6%, шетел тілдері – 5%, Хоса – 4% |
| Майибуе | 798009 | 22 178 | 1,16 | Педі – 24%, Зулу – 18%, Хоса – 15%, Тсонга – 9%, Ндебеле – 9%, шетел тілдері – 7%, Сото – 4% |
| Мидранд | 798004 | 87 387 | 152,87 | Англия тілі – 50%, Зулу – 10%, Африкаанс – 6%, шетел тілдері – 5%, Хоса – 5%, Тсвана – 5%, Педі – 4%, Сото – 4% |
| Миллгейт Фарм | 798018 | 172 | 0,88 | - |
| Оранж Фарм | 798034 | 76 767 | 12,16 | Зулу – 44%, Сото – 29%, Хоса – 9%, Тсонга – 4% |
| Поортье | 798040 | 11 153 | 2,43 | Сото – 38%, Зулу – 19%, Хоса – 18%, Тсонга – 9%, Тсвана – 5% |
| Раби Ридж | 798008 | 41 204 | 3,33 | Педі – 32%, Зулу – 16%, Тсонга – 9%, Африкаанс – 8%, Хоса – 8%, Сото – 5%, Тсвана – 4%, Ндебеле – 4% |
| Рандбург | 798016 | 337 053 | 167,98 | Англия тілі – 52%, Африкаанс – 17%, Зулу – 6%, шетел тілдері – 5%, Тсвана – 4% |
| Рандфонтейн | 798027 | 0 | 9,19 | - |
| Риетфонтейн | 798023 | 196 | 2,17 | - |
| Рудепорт | 798022 | 326 416 | 161,50 | Англия тілі – 29%, Африкаанс – 23%, Зулу – 9%, Тсвана – 8%, Педі – 4%, Хоса – 4%, Сото – 4%, шетел тілдері – 3%, Венда – 3% |
| Сандтон | 798013 | 222 415 | 143,54 | Англия тілі – 63%, Африкаанс – 7%, Зулу – 6%, шетел тілдері – 6% |
| Соуэто | 798026 | 1 271 628 | 200,03 | Зулу – 37%, Сото – 15%, Тсвана – 12%, Тсонга – 8%, Педі – 5%, Венда – 4%, Англия тілі – 2%, Ндебеле – 1%, Африкаанс – 1%, шетел тілдері – 1% |
| Стретфорд | 798036 | 61 141 | 7,38 | Зулу – 39%, Сото – 34%, Хоса – 9%, Тсонга – 4% |
| Тшеписонг | 798025 | 53 260 | 6,56 | Зулу – 26%, Тсвана – 22%, Хоса – 12%, Тсонга – 12%, Сото – 9%, Педі – 5%, Венда – 5% |
| Влакфонтейн | 798031 | 27 291 | 4,63 | Зулу – 38%, Сото – 17%, Тсонга – 10%, Хоса – 9%, Тсвана – 6%, Педі – 4% |
| Закарийя Парк | 798030 | 6 200 | 1,96 | Англия тілі – 34%, Зулу – 20%, Сото – 9%, Тсвана – 6%, Хоса – 6%, Тсонга – 5%, шетел тілдері – 4% |
| Зевенфонтейн | 798010 | 0 | 3,11 | - |

Үкімет

Әр провинция өзінің аймағындағы жергілікті өзін-өзі басқару құрылымын анықтайды. Африка Ұлттық Конгресі басқаратын Гаутенг провинциясы мэр-кеңес үкіметін таңдады. Қазіргі құрылым құрылғаннан бері Жоханнесбургтің алғашқы мэрі Амос Мосондо болды.

Қаланың бұрынғы құрылымындағы өзгерістер

Апартеид аяқталғаннан кейін Йоханнесбург қаласының тұтас бір қала ретінде, нәсілге қарамастан қарастырылуына мүмкіндік туды. Осының нәтижесінде қаланың бұрынғы құрылымы тиімсіз екені және функциялардың көптеген қайталаулар бар екені анықталды. Бұған қоса, кейбір шағын қалалар толыққанды инфрақұрылыммен қамтамасыз етілген, ал көршілес аудандарда тіпті ең қарапайым да қызметтер жетіспеді. Жаңа аймақтар қазір бұрынғы ірі шағын қалалардан кішірек, олардың әрқайсысында шамамен 300 000 адам тұрады. Мұның мақсаты – кішірек аймақтардың жергілікті тұрғындармен жақын байланыста болуына мүмкіндік беру.

Әкімшілік

Өңірлер енді орталық басқарудың бір бөлігі ретінде қарастырылмайды, олар орталық үкіметке қызметкерлер ретінде қатысты. Бұл қатынас City Power сияқты ірі пайдалы қызметтер мен мекемелерге ұқсас, және тиімділікті арттыруға бағытталған. Жаңа өңірлік басқарулардың жергілікті халықпен тығыз байланысы, оларға әртүрлі жергілікті қажеттіліктерге жауап беруге мүмкіндік береді. Мысалы, Sandton сияқты жоғары табысқа ие коммерциялық орталықтың қажеттіліктері, Orange Farm сияқты төмен табысқа ие аймақтың қажеттіліктерінен өте өзгеше болады.

Жергілікті интеграцияланған даму жоспарлары

Жергілікті интеграцияланған даму жоспарлары (ЖІДЖ) – нақты бір аумақты дамытуға арналған жоспарлар. ЖІДЖ аймақтың болашақ дамуын жолбасшылыққа алады. Сондықтан ЖІДЖ аймақтары өңірлердің шекараларымен тығыз байланысты. Дегенмен, кейбір жағдайларда, егер қала шеті жаңа өңір шекарасымен бөлінген болса, бүкіл қала шеті тек бір өңірге ғана кіруі мүмкін. ЖІДЖ қаланың дамуымен, басқаруымен және 5-10 жылдық кезеңде өсуімен айналысады. Олар жергілікті мәселелерді қарастыра отырып, көлік, тұрғын үй және қоршаған ортаны басқару сияқты мәселелерге кешенді тәсіл қолданады. Жалпы қалалық ЖІДЖ жағдайды кең көлемде қарастырып, ЖІДЖ-дің қақтығысқа түспеуін және ресурстардың ысырапқа салынбауын қамтамасыз етеді. ЖІДЖ жыл сайын жаңа жағдайларға, отандық және қалалық деңгейдегі өзгерістерге бейімделу үшін қайта қаралады.

Қалалық кеңес

2016 жылдың тамыз айындағы қалалық сайлаулардан бастап, Йоханнесбург қалалық кеңесі 270 қалалық кеңесшіден тұрады, олар аралас мүшелік пропорционалдық өкілдік жүйесі бойынша сайланды. Кеңесшілер екі түрге бөлінеді: (а) 135 округтік кеңесші, олар 135 округте көп дауыс алған үміскер принципі бойынша сайланды; және (б) 135 кеңесші партиялық тізімдер бойынша сайланды (осылайша партия өкілдерінің жалпы саны алған дауыс санына пропорционалды болады). Округтік кеңесшілердің жергілікті жауапкершілігі жоғары, оның ішінде округтерінде жергілікті мәселелерді көтеру үшін округтік комитеттер құру, қала құрылысы және басқа да жергілікті мәселелер бойынша пікір білдіру, сондай-ақ жергілікті салық төлеушілер мен тұрғындар бірлестіктерімен байланыс орнату кіреді. Партиялық тізім бойынша сайланған кеңесшілер әдетте партиялық құрылымдар мен қалалық деңгейде саяси тапсырмаларға бейімделеді.

Сайлаулар

2021 жылдың 1 қарашасындағы сайлауда Африка Ұлттық Конгресі (АҰК) 91 орынмен кеңестегі ең көп мандатты жеңіп алды, бірақ көпшілік дауысқа ие бола алмады. 2021 жылдың 22 қарашасында өткен кеңес отырысында ДА партиясы спикер және мэр лауазымдарын жеңіп алды. Васко да Гама (кеңес спикері) және Мфо Фалаце тиісінше сайланды. 2023 жылдың 26 қаңтарында Фалацеға сенімсіздік білдіріліп, оның өкілеттігі тоқтатылды. Оның орнына «Аль-Жама» партиясынан Тапело Амад келді. Амадтың қызметі қысқа ғана болды, ол 2023 жылдың сәуір айында қызметтен кетті. Оның орнына «Аль-Жама» партиясынан Кабело Гваманда сайланды. Төмендегі кесте 2021 жылғы сайлау қорытындысын көрсетеді. Йоханнесбург қалалық сайлауы, 2021 жылдың 1 қарашасы Партия Дауыс Саны Мандаттар Сайлау округі Тізім Жалпы саны % Сайлау округі Тізім Жалпы саны 313,387 306,902 620,289 33.6 87 4 91 247,533 235,120 482,653 26.1 43 28 71 128,986 167,359 296,345 16.1 0 44 44 102,751 93,412 196,163 10.6 0 29 29 26,830 27,346 54,176 2.9 2 6 8 21,743 21,801 43,544 2.4 2 5 7 12,428 12,243 24,671 1.3 0 4 4 9,999 9,469 19,468 1.1 0 3 3 9,961 7,647 17,608 1.0 1 2 3 11,904 – 11,904 0.6 0 – 0 4,619 6,341 10,960 0.6 0 2 2 4,341 3,938 8,279 0.4 0 1 1 3,684 3,089 6,773 0.4 0 1 1 3,660 2,974 6,634 0.4 0 1 1 2,291 2,218 4,509 0.2 0 1 1 2,297 1,779 4,076 0.2 0 1 1 1,512 2,467 3,979 0.2 0 1 1 1,263 1,162 2,425 0.1 0 1 1 1,212 1,065 2,277 0.1 0 1 1 38 Басқа партиялар 12,064 17,392 29,456 1.6 0 0 0 Барлығы 922,465 923,724 1,846,189 135 135 270 Жарамды дауыстар 922,465 923,724 1,846,189 98.7 Бұзылған дауыстар 11,432 11,975 23,407 1.3 Барлық дауыс саны 933,897 935,699 1,869,596 Дауыс беруге қатысқандар 947,305 Тіркелген дауыс берушілер 2,220,710 Дауыс беруге қатысу пайызы 42.7

Қызмет көрсету

Қалалық басқару тобының бас кеңсесі Брамфонтейндегі Метро орталығы кешенінде орналасқан, ол жалпы басқару, қаржылық бақылау, қызметтер ұсыну және кірістерді жинау үшін жауапты. Өрттен қорғау және жедел жәрдем, қалалық полиция және жол жүруді реттеу, мұражайлар, галереялар мен тарихи ескерткіштер – барлығы дербес бөлімдермен басқарылады. Кейбір маңызды қалалық қызметтерді жеке, дербес ұйымдар қамтамасыз етеді, олардың әрқайсысы өз бас директорымен бизнес принципі бойынша жұмыс істейді. 10 коммуналдық мекеме бар, оның ішінде City Power Johannesburg басқаратын электр энергиясы, Johannesburg Water басқаратын су және санитарлық жүйелер, сондай-ақ Pikitup деп белгілі қатты тұрмыстық қалдықтарды басқару. Коммуналдық мекемелер – тіркелген компаниялар, олар бизнес бағыттары бойынша жұмыс істейді. Олар өздерін-өздері қаржыландырып, қаладан жылдық гранттар алмайды. Олар жеке үй шаруашылықтарына тікелей төленетін қызметтерді ұсынады. Агенттіктерге Йоханнесбург жолдар агенттігі, қалалық саябақтар және Йоханнесбург даму агенттігі кіреді. Олардың әрқайсысы халыққа қызмет көрсетеді, жеке тұтынушылардан тікелей төлем алынбайды. Бұл ұйымдар да жеке компаниялар ретінде құрылған, бірақ қаржыландыру үшін қалалық кеңеске тәуелді. Зообақ, Азаматтық театр, автобус қызметі, таза өнімдер нарығы және жылжымайтын мүлік компаниясы әрқайсысы ашық нарықта өз қызметтерін пайдалануға дайын жеке тұтынушыларға "сату" үшін бәсекелеседі. Бұл бөлімдер жеке бизнеске айналдырылды, жаңа басшылыққа берілді, олармен өнімділік шарты жасалды және келесі бес жылда субсидия деңгейін 100 миллион рандқа төмендету міндеті қойылды.