Кіріспе

ХХ ғасырдағы Үндістанның тәуелсіздік үшін күрескен белсендісі және социалистік саяси көшбасшы Рама Манохар Лохия (1910 жылдың 23 наурызы – 1967 жылдың 12 қазаны) Үндістанның тәуелсіздік қозғалысында белсенділік танытты және социалистік саяси көшбасшы болды. Үндістанда британдық үкіметтің соңғы кезеңінде ол 1942 жылға дейін Бомбей қаласының түрлі жерлерінен жасырын хабар таратқан Конгресс радиосында жұмыс істеді.

Ерте өмір

Рама Манохар Лохия 1910 жылғы 23 наурызда қазіргі Үндістанның Уттар-Прадеш штатындағы Ақбарпур қаласында марвари бания отбасында дүниеге келген. 1912 жылы анасы қайтыс болды, ол кезде ол екі жаста болған. Кейін әкесі Хиралал оны тәрбиеледі, ол қайтадан үйленбеді. Оның бала кезінде шаштарушылар қауымынан шыққан әйел оны тәрбиеледі. Ол олардың отбасылық қызметшісі болған. 1918 жылы ол әкесімен бірге Бомбейге (Мумбаи) барып, орта мектеп бітірді. 1927 жылы мектептегі емтиханды бірінші болып тапсырғаннан кейін Банарас индуистік университетіне оқуға түсті. Содан кейін ол Калькутта университетінің Видьясагар колледжіне оқуға түсіп, 1929 жылы B.A. дәрежесін алды. Ол Фредерик Вильям университетіне (қазіргі Берлиннің Гумбольдт университеті, Германия) оқуға баруға шешім қабылдады, британ философиясына деген көзқарасының нашар екенін көрсету үшін британдық білім беру орталықтарын басып тастады. Ол тез арада неміс тілін үйреніп, академиялық жетістіктері үшін қаржылық көмек алды, 1929-1933 жылдар аралығында докторлық студент ретінде ұлттық экономиканы мамандық етіп оқыды, әсіресе Гандидің әлеуметтік-экономикалық теориясына назар аударды.

Ұлттық қозғалыстар

Лохия Конгресс Социалистік партиясының негізін қалаушылардың бірі және оның бас органы – «Конгресс Социалисті» газетінің редакторы болды. 1936 жылы оны Жохараллал Неру Бүкіл Үндістан Конгресс Комитетінің (АИК) Сыртқы істер департаментінің хатшысы етіп таңдады, ол Конгресс партиясының ең жоғары органы еді. 1938 жылы ол бұл қызметтен бас тартқан кезде, Конгресс партиясының Гандишілдері мен Конгресс Социалистік партиясына құйылып келген коммунистер ұстанған ұстанымдарды сын тұрғысынан қарастырып, өзінің саяси көзқарасын дамыта бастады. 1940 жылдың маусым айында ол соғысқа қарсы сөздері үшін тұтқындалып, екі жылға бас бостандығынан айырылды. 1941 жылдың соңында босатылған Лохия, Гандидің 1942 жылдың тамызында бастаған «Индияны тастаңыз» қозғалысын жасырын түрде ұйымдастыруға тырысқан Орталық Директорияның жетекші тұлғаларының біріне айналды. 1944 жылдың мамыр айында тұтқындалып, Лахор бекінісінде қамауға алынып, қиын жағдайға түсті. Соңғы қамауға алынғандардың бірі Лохия, Жаяпракаш Нараянмен бірге 1946 жылдың 11 сәуірінде ақыры босатылды. «Сапта кранти» идеясын алғаш ұсынған да осы кісі.

Кейінгі саяси мансап

Конгресс Социалистік партиясының мүшесі ретінде Лохия Конгресс партиясынан шыққанда осы партияға қосылды. 1952 жылы "Қысан Мадждор Пража" партиясымен бірігіп, "Пража Социалистік партиясын" құрғанда ол Социалистік партияның мүшесі болды. Жаңа партиядан қанағаттанбаған Лохия 1956 жылы Социалистік партияны (Лохия) қайта құру үшін одан бөлініп шықты. 1962 жылғы жалпы сайлауда Фулпурда Нехруға қарсы ұтылып қалды. 1963 жылы Фаррухабадтан (Лок Сабха сайлау округі) өткен қосымша сайлауда Лок Сабхаға мүше болып сайланды және 1965 жылы Социалистік партияны (Лохия) "Самиукта Социалистік партия" қатарына қосты. Екі социалистік топ бірнеше рет бірігіп, бөлініп, қайта бірікті. 1967 жылы Лохия Уттар-Прадеш штатында алғашқы конгреске қарамастан құрылған үкіметтің құрылуында шешуші рөл атқарды. Бұл одақты Лохия мен Бхаратӣя Жан Сангхтың жетекшісі Нанажи Дешмух құрды. Ол 1967 жылғы жалпы сайлауда Каннаудж (Лок Сабха округі) сайлауында жеңіске жетті, бірақ бірнеше айдан кейін қайтыс болды.

Ағылшын тіліндегі негізгі жазбалары

Касталық жүйе: Хайдарабад, Навахинд [1964] 147 б.
Сыртқы саясат: Алигарх, П. С. Дваддаш Шрени, [1963?] 381 б.
Әлемдік сананың фрагменттері: Майтраяни баспасы және кітап сатушылары; Аллахабад [1949] 262 б.
Әлемдік сананың негіздері: К. С. Карант редакциялаған. Бомбей, Синдху басылымдары, [1987] 130 б.
Үндістанның бөлінісіндегі кінәлілер: Лохия Самата Видялая Ньяс, Баспа бөлімі, [1970] 103 б.
Үндістан, Қытай және солтүстік шекаралар: Хайдарабад, Навахинд [1963] 272 б.
Саясат арасындағы үзіліс: Хайдарабад, Навахинд [1965] 197 б.
Маркс, Ганди және социализм: Хайдарабад, Навахинд [1963] 550 б.
Доктор Лохияның жинақталған еңбектері: Аға социалист жазушы доктор Мастрам Капур редакциялаған, ағылшын тіліндегі тоғыз томдық жинақ, Anamika Publications, Нью-Дели баспасынан шыққан. Банд Самрат – мәңгілік көтерілісші Джордж Фернандестің әңгімелері: Крис Эммануэль Дсуза, Бангалор, Cleverfox Publications [2022] 27 б.

Каннада тіліндегі жазбалар

Доктор Рам Манохар Лохияның толық еңбектері Карнатака үкіметімен аударылып, жеңілдетілген бағамен алты томдық жинақ ретінде жарияланды. Лохия туралы каннада тілінде көптеген кітаптар болды, сондай-ақ көптеген жеке басылымдар оның еңбектерін шығарды.

Ескерткіштер

Файзабадтағы Авад университеті "Др. Рам Манохар Лохия Авад университеті" деп қайта аталды. Үндістанның ең үздік ұлттық құқық мектептерінің бірі – Лакхнаудағы доктор Рам Манохар Лохия атындағы Ұлттық құқық университеті оның құрметіне аталған. Гоа, Панжимдегі 18 маусым көшесі де оның есімімен аталады, себебі 1946 жылы осы күні ол отаршылдық үкімге қарсы күрес бастады. 1970 жылдары Нью-Делидегі Уиллингдон ауруханасы Рам Манохар Лохия ауруханасы болып қайта аталды. Рам Манохар Лохия осы ауруханада операциядан кейін тудырған денсаулық проблемаларынан көз жұмды. Лакхнаудағы доктор Рам Манохар Лохия медицина ғылымдары институты бакалавриат және магистратура деңгейіндегі медициналық білім береді. Доктор Рам Манохар Лохия Бхаван – оның туған қаласы Акбарпурдағы, Амбедкар Нагардағы қоғамдық зал және оның есімімен аталған жалғыз ескерткіш.