Кіріспе
The Beatles тобының 1963 жылғы "Don't Bother Me" әні – ағылшын рок тобы The Beatles-тың 1963 жылғы Ұлыбританиядағы "With the Beatles" альбомына енген ән. Бұл, топтың жетекші гитарисі Джордж Харрисонның жазған алғашқы әні, ол олардың альбомдарының бірінде орын алды. Орташа темпті рок-н-ролл әні, алғаш рет 1964 жылы Америка Құрама Штаттарында "Meet the Beatles!" альбомында жарияланды.
"Don't Bother Me" is a song by the English rock band the Beatles from their 1963 UK album With the Beatles. It was the first song written by George Harrison, the group's lead guitarist, to appear on one of their albums. A midtempo rock and roll song, it was originally released in the United States on the 1964 album Meet the Beatles!
Құрамы
1963 жылдың 19-24 тамызы аралығында The Beatles Англияның Борнмут қаласында Билли Дж. Крамер және Дакоталар, сондай-ақ Томми Квиклимен бірге концерттер берді. Бір күні Джордж Харрисон ауырып қалғанда, дәрігер оған тоник пен төсек тынығысын тағайындады. Palace Court қонақ үйіндегі бөлмесінде бос уақыты болған ол ән жаза бастады және оны портативті таспаға жазды. Сақталған жазбада ол әннің бриджін (көпірін) жасап, әннің мелодиясын сыбызғымен орындағаны көрінеді, себебі әннің сөзі әлі дайын болмаған. 1958 жылғы Маккартнимен бірлесіп жазылған "In Spite of All The Danger" әнінен және 1961 жылғы Леннон–Харрисонның бірлескен "Cry for a Shadow" инструменталды әнінен басқа, "Don't Bother Me" Харрисонның алғашқы шығармасы болды. Ливерпульдік журналист Билл Гарри Харрисонды жаңа ән жазуға ынталандырғанын, ал Харрисонның "Don't bother me" деген жауабы әннің атауына шабыттандырғанын айтады. 1980 жылғы "I, Me, Mine" автобиографиясында Харрисон бұл әнді "ән жаза аламын ба деп сынап көргенім, себебі төсекте ауырып жаттым – шынымен де содан "Don't Bother Me" туды" деп сипаттайды. Дик Джеймс пен Брайан Эпштейннің бірлескен Jaep Music баспасынан шыққан бұл ән Харрисонның 1963 жылдың 9 қарашасында Northern Songs компаниясымен жасасқан бес жылдық келісімшартынан бұрын жарық көрді. "Don't Bother Me" әнінен кейін Харрисонның жазған әндері ("I Need You" және "You Like Me Too Much") 1965 жылғы "Help!" альбомында ғана пайда болды. Харрисонның тағы бір әні – "You Know What to Do" 1964 жылы жазылған, бірақ сол кезде жарияланбады.
Музыкалық құрылым
Көңілдің мұңдылығы мен қасіретті мәтін – "Сондықтан кетіп қал, мені жалғыз қалдыр, маған тынышсыздық тудырма" – сол кездегі Beatles үшін ерекше болды, бірақ бұл Харрисонға тән қасиетке айналды. Ән E дориялық лад бойынша құрылған: "Ол кеткеннен бері" деген сөздердегі Em, "кетті" дегенде V (Bm аккордына) ауысады, ал "ешкім жоқ" дегенде IV (A аккордына) өтеді. Хордың аккордтары (Em A Em) де дориялық прогрессияны i IV i түрінде жасайды. Ән екі рет жазылған вокал, дыбыс эффектері қосылған гитаралар мен қарбалалы барабан соғу арқасында толыққанды дыбысқа ие. Әннің күрделі перкуссиясы латын ырғағын сыйлайды, ал тоқтаулы ритм оны ерекшелендіреді.
Жазу
The Beatles әнді алғаш рет 1963 жылдың 11 қыркүйегінде EMI-нің Studio Two студиясында жазды. Жеті рет жазылған, оның үшеуі қосымша жазбалар болды, бірақ ешқайсысы пайдаланылмады. The Beatles тарихшысы Марк Льюисон нәтижелер қанағаттандырмайтын болды десе, The Beatles жазушысы Джон К. Винн топқа белгіленген уақытында жазуды аяқтауға уақыт жетпеді дейді. Келесі күні студияға оралған топ сағат 7:00-ден 11:30-ға дейін әнді қайта жазып, бірінші жазбаны "take 10" деп атады. Джордж Мартин продюсерлік жасады, ал инженерлер Норман Смит және Ричард Лэнгем көмектесті. Харрисон барлық жазбаларда жетекші вокал орындады және гитара солосын тартты, орындаудың қиындығына шағымданып. Леннон ритм-гитарада ойнады, алғашқы жазбаларда Rickenbacker 325 Capri гитарасының күшін арттыру арқылы "лақтырылған" дыбысқа қол жеткізуге тырысты. Мартин нәтижеге қанағаттанбады және гитараның динамикалық диапазонын тегістеу үшін, сондай-ақ қажетті "орган дыбысын" алу үшін компрессор қолдануды ұсынды. Леннонның күшейткіші тремоло әсерін тудырды, нәтижесінде припев пен бридждегі дыбыс "қорқыныштырақ" болды, бұл The Shadows әндеріндегі тембрге ұқсас. 13-ші жазба ең жақсы деп танылды, бұл топқа қосымша жазбалармен жұмыс істеуге мүмкіндік берді. Харрисон тағы бір вокал жазды, бастапқысын екі рет қайталап, Маккартни клавеста, Леннон тамбуринді, ал Старр араб бонгосын орындады. Жазу 19-шы жазбамен аяқталды, 15-ші жазбаның 13-ші жазбаға қосылуы "ең жақсы" деп танылды. Мартин, Смит және Джефф Эмерик 30 қыркүйекте моно, ал 29 қазанда стерео үшін жолды араластырды. Стерео араластыруға тағы бір инженер көмектесті, оның аты-жөні "B.T." әріптерінен басқа белгісіз. Стерео араластыруда Харрисонның "бір, екі, үш, төрт" санауынан "төрт" сөзінің соңы да кірді.
Шығару
With the Beatles альбомы EMI Parlophone лейблімен 1963 жылғы 22 қарашада шықты, онда "Don't Bother Me" әні "All My Loving" және "Little Child" арасында төртінші трек ретінде орналастырылды. АҚШ-та 1964 жылғы 20 қаңтарда Capitol-дың Meet the Beatles! альбомында жарық көрді, ол жетінші трек болып, пластинканың екінші жағын ашты. Иан Макдональд әнге деген қабылдаудың көбінесе жағымсыз болғанын, тіпті Харрисонның өзі кейіннен оны мойындамағанын жазды. I, Me, Mine кітабында Харрисон: "Менің ойымша, бұл аса жақсы ән емес. Мүмкін, ол тіпті ән де болмауы мүмкін, бірақ ол маған тек жазуды жалғастыруым керек екенін көрсетті, содан кейін, әлдебір күні жақсы ән жаза алармын" деп жазды. Тим Райли оны ән жазудағы нашар дебют деп сипаттап, "The Beatles" тобының күшін көрсетеді, олар "кемшіліктеріне қарамастан, осы әуенде өзіне лайық орын табады". Марк Херцгаард әнге көбірек оң баға берді, оны "With the Beatles" альбомындағы ең жақсы әндердің бірі және "ұсынысты премьера" деп сипаттады. Эверетт бұл әнді маңызды кезең деп атады, себебі гитараның дыбысы алғаш рет электронды түрде өңделген. "Please Please Me" және "With the Beatles" альбомдарындағы әндердің арасында гитаралардың контрасты тембрлері бірегей, олардың "әдеттегі біртектілігінен" асып түседі. Ол "Don't Bother Me" және кейінірек шыққан "Baby's in Black" әндері "It's All Too Much" әнінде естілген эффекттер сияқты, топтың болашақ жұмыстарының белгісі екенін жазды. Ән 1964 жылғы "The Beatles" тобының "A Hard Day's Night" фильмінде ойнатылады. Фильмде ойналған басқа да ертерек әндермен бірге – "She Loves You", "I Wanna Be Your Man" және "All My Loving" – United Artists бастапқыда осы әнді Солтүстік Америка саундтрек альбомына қосуды жоспарлаған. Бірақ топ жеткілікті жаңа материал жазғаннан кейін, лейбл ескі әндерді қосудың қажеті жоқ деп шешті. Британдық актер Грегори Филлипс "Don't Bother Me" әнін үшінші синглы ретінде шығарды. Сәтті болмаса да, бұл Харрисонның шығармасының алғашқы кавер-нұсқасы болды.