Кіріспе
Фолл Ривер ФК – Массачусетс штатындағы Фолл Ривер қаласында орналасқан американдық футбол клубы. 1920-шы жылдар мен 1930-шы жылдардың басында олар Америка Құрама Штаттарындағы ең табысты футбол клубтарының бірі болды, алты рет Америка футбол лигасының жеңімпазы атанды. Сонымен қатар, олар төрт рет Ұлттық сын-қатер кубогын жеңіп алды. 1924 жылы олар ASL / Challenge Cup екі кубокты бірдей жеңіп алған алғашқы клуб атанды және кейіннен үш рет қатарынан америкалық футбол чемпионы болды. 1928-1930 жылдары олар тағы үш рет қатарынан жеңіске жетті. 1930 жылы олар ASL титулын, Challenge Cup және Lewis Cup жеңіп, үш турнирдің де чемпионы атанды. Сол жылы олар Орталық Еуропаға гастрольдік сапар жасады. "Марксмендер" өз алаңындағы ойындарын Марк стадионында өткізді, ол АҚШ-тағы футболға арналған стадиондардың ең алғашқы үлгілерінің бірі еді. 1931 жылы франшиза екі рет орналасқан жерін ауыстырып, біріктірілді. Олар алғаш Нью-Йоркке көшіп, Нью-Йорк футбол клубымен бірігіп, «Нью-Йорк Янкис» клубын құрды. Олар «Янкис» атанғаннан кейін төртінші Ұлттық сын-қатер кубогын жеңіп алды, бірақ бірігуден кейінгі қиындықтарға байланысты бұл жеңіс «Марксмендерге» жатқызылды. Кейіннен «Янкис» Массачусетс штатының Нью-Бедфорд қаласына көшіп, Фолл Ривер ФК клубымен бірігіп, «Нью-Бедфорд Уэйлерс» клубын құрды.
Алғашқы жылдар
1921 жылы Оңтүстік Жаңа Англия футбол лигасы мен Ұлттық Футбол лигасы бірігіп, Америка футбол лигасы құрылды. ASL-ге қатысу үшін жаңа команда – Fall River United құрылды. Бірінші маусымда «Юнайтед» сегіз команданың арасында алтыншы орынға ие болды және тарап кетудің алдында тұрды. ASL-дің алғашқы маусымынан кейін «Юнайтед» келесі маусымға ойын алаңын жалға алу туралы келісімге келе алмады. Содан кейін «Юнайтед» пен «Фолл Ривер Роверс» командаларының ASL-де жалғасуына жасаған бірлескен өтініші қабылданбады, ал Сэм Марк жасаған өтініш қабылданды. Ол жаңа командасы Fall River F. C. үшін Тивертон қаласында (RI) жаңа стадион салды. Марк клубқа инвестиция салуға дайын болды және оның алғашқы қадамдарының бірі – командаға жеке стадион салу болды. Марк стадионы Род-Айленд штатының Солтүстік Тивертон қаласында, Фолл-Риверден Массачусетс штатының шекарасына жақын орналасқан. Осының нәтижесінде клуб Массачусетс штатының «көк заңдарын» сақтамай, жексенбі күні ойын өткізе алды. Бұған қоса, Марк «Бетлехем Стилден» Харольд Бриттанды шақырды. 1922–23 маусымында Бриттан 23 ойында 19 гол соқты және одан кейін шамамен он жыл бойы «Марксмендер» командасының ойыншысы, жаттықтырушысы және басқарушысы болып қызмет етті. Басқа да маңызды ойыншыларға «Матервеллден» келген шабуылшы Джеймс Уайт, қорғаушы Томми Мартин, «Third Lanark» командасынан келген қорғаушы Чарли МакГилл және «Beith» командасынан келген жартылай қорғаушы Билл МакФерсон кірді. Ертесіне қосылған қақпашы Финдлей Керрмен бірге Уайт, МакГилл және МакФерсон «Марксмендер» командасының қысқа тарихындағы негізгі тірегі болды.
Mark was willing to invest in the club and one of his first moves was to build the team its own stadium. Mark's Stadium was located in North Tiverton, Rhode Island, just over the Massachusetts border from Fall River. As a result, the club was now able circumvent the Massachusetts' Blue Laws and play on a Sunday. Crucially, Mark also managed to recruit Harold Brittan from Bethlehem Steel. During the 1922–23 season Brittan scored 19 goals in 23 games and subsequently went on to serve the 'Marksmen' for nearly a decade as a player, coach and manager. Other notable signings included winger James White and full back Tommy Martin, both from Motherwell, full back Charlie McGill from Third Lanark and wing half Bill McPherson from Beith. Together with goalkeeper Findlay Kerr, who joined the following season, White, McGill and McPherson would become the backbone of the 'Marksmen' team throughout its short history.
Алтын дәуір
1920-шы жылдар мен 1930-шы жылдардың басында кейбірде АҚШ футболының алтын ғасыры деп сипатталады және осы дәуірдегі ең басым команда – «Фолл-Ривер» ФК болды. 1923–1924 жылғы маусымда «Марксмендер» лигада толыққанды үстемдік құрды. Олар алғашқы лига титулын жеңіп алды, «Бетлехем Стилден» 6 ұпаймен оқшаулады. Харольд Бриттен шабуылды қайтадан жетектеп, 15 гол соқты. Дегенмен, команданың күші Нед Тейт пен Финдлей Керрді қамтитын мықты қорғаныста жатты, олар лига маусымында 14 рет қақпаны құрғақ ұстады. Осы маусымда «Марксмендер» ASL / National Challenge Cup екі турнирін де жеңіп алды. «Челлендж Кап» жартылай финалында «Марксмендер» «Декстер Паркте» 20 000 жанкүйердің алдында «Стилмендерді» 2:0 есебімен жеңді. 1924 жылдың 30 наурызында финалға 14 000 жанкүйер жиналды, олар Сент-Луис, Миссуридегі орта мектеп стадионында «Марксмендердің» «Сент-Луис Веспер Буик» командасын 4:2 есебімен жеңгенін көрді. Маусымда «Марксмендер» үшін жалғыз көңіл көшіру – Америка кубогының финалында «Стилмендерге» 1:0 есебімен жеңілуі болды. «Марксмендер» 1924–1925 және 1925–1926 жылдары ASL титулдарын жеңіп, үш рет қатарынан чемпион атанды. Олар 1928–1929 жылдары да жеңіске жетті, содан кейін 1929, 1930 және 1930 жылғы күзде тағы да жеңіп, төрт рет қатарынан чемпиондыққа ие болды. 1927 жылдың 1 мамырында «Марксмендер» екінші National Challenge Cup турнирін жеңіп алды, Детройт университетінің стадионында 10 000 жанкүйердің алдында «Холли Карбюратор» ФК-ны 7:0 есебімен ұтты. Бастапқыда «Марксмендер» шотландиялық футбол лигасының тәжірибелі ойыншыларын, кейде тікелей шотландиялық клубтардан, сондай-ақ басқа ASL командаларынан, әсіресе «Бетлехем Стилден» тұрақты түрде шақырып алды. Алайда, олардың ең танымал ойыншылары Билли Гонсалвес және Берт Патенауд, шын мәнінде, Фолл-Риверде өсті. Екі ойыншы да алдымен басқа ASL клубтарында өзін көрсетті – Гонсалвес «Бостон Соккер Клубында», ал Патенауд «Филадельфия Филд Клубында» – «Марксмендерде» мықты серіктестік құрғанға дейін. 1930 жылы осы дуэт «Марксмендердің» үш турнирді жеңіп алуына үлкен үлес қосты. 1930 жылдың көктемгі маусымында, ASL Атлантикалық жағалау лигасы ретінде ойнаған кезде, олар 26 ойында 44 лигалық гол соқты, нәтижесінде «Марксмендер» тағы бір лига титулын жеңіп алды. 1930 жылғы National Challenge Cup турнирінде «Марксмендер» екі ойындық финалда «Кливленд Брюэлл Иншуранс» командасын жеңді. Олар 30 наурызда «Поло Граундс» стадионында өткен алғашқы ойында 7:2 есебімен жеңіске жетіп, «Кливленд» командасын жеңді. Джимми МакОули мен Вернер Нильсен әрқайсысы хет-трик жасады, ал Алекс МакНаб қалған голды соқты. 6 сәуірде Кливлендтегі «Луна Паркте» «Фолл-Ривер» екінші ойында 2:1 есебімен жеңіске жетті, МакНаб пен Боб МакОули (Джиммимен туыс емес) тағы да гол соқты. Олар Льюис кубогын жеңіп, «Хакоа All Stars» командасын екі ойындық финалда 2:1 және 3:0 есебімен ұтып, үш турнирді жеңіп алды.
Еуропалық турлар
Өздерінің қысқа тарихында Марксмендер еуропалық командалардың турнелеріне үнемі қарсылық көрсетті және көбінесе өздерін барынша ұстады. 1926 жылдың 19 қыркүйегінде Марксмендер «Спарта Праганы» 3:2 есебімен жеңді. 1928 жылдың 3 маусымында Марк стадионында 15 000 көрерменнің алдында қақпашы Джимми Дуглас өз қақпасын құрғақ ұстады, ал Марксмендер «Рейнджерспен» 0:0 есебімен тең түсті. 1928 жылдың 26 тамызында олар сол жерде «Палестра Италия» ретінде ойнаған Италия лигасының құрамасын 4:2 есебімен жеңді. 1930 жылы олар «Рейнджерспен» екі рет кездесті. 30 мамырда олар 3:2 есебімен жеңілді, ал Билли Гонсалвес пен Вернер Нильсен «Фолл-Ривер» үшін гол соқты. Сол күні қақпашы Джонни Редер ойнады, ол кейін «Бостон Ред Сокс» командасында бейсболмен айналысты. Бірақ бірнеше аптадан кейін, 22 маусымда олар «Поло Граундс» стадионында 6:1 есебімен жеңілді. Қонақ ойыншы Арчи Старк «Фолл-Ривер» үшін жалғыз голды соқты. Осы ойындар арасында олар 15 маусымда Марк стадионында «Килмарнокты» 3:0 есебімен жеңді. Старк алғашқы голды соқты, ал Алекс МакНаб пен Боб МакОули қалған екеуін қосты. Еуропалық командалар Солтүстік Америкада жиі турнелер өткізсе де, АСЛ командасының шетелде ойнауы сирек кездесетін. Алайда, 1930 жылдың тамызында Марксмендер Орталық Еуропаға тур жасап, Чехословакия, Австрия және Венгрияда алты матч өткізді. Құрамға Билл Харпер, Алекс МакНаб, Джерри Бест және Вернер Нильсен, сондай-ақ тәжірибелі ойыншылар Джеймс Уайт, Чарли МакГилл және Билл МакФерсон, ал қонақ ойыншы Арчи Старк кірді. Билли Гонсалвес пен Берт Патенауд 1930 жылғы ФИФА Әлем чемпионатында АҚШ құрамасымен ойнағандықтан, турға қатыспады. Олар турды 20 тамызда 18 000 көрерменнің алдында «Славия Прагамен» 2:2 есебімен тең түсіп ашты. Бұл «Славияға» қарсы өткен екі матчтың біріншісі болды. 28 тамызда олар 4:0 есебімен жеңілді. Олар сондай-ақ «ФК Австрия Венамен» екі рет ойнады, 23 тамызда алғашқы матчты 6:0 есебімен жеңіліске ұшырады, ал келесі күні екінші матчты 3:1 есебімен жеңді. 30 тамызда олар екінші ойында «Слован Братиславадан» үш гол соқтырып жеңіске жетті. Тур 31 тамызда «Ференцвароси ТК» клубына 6:2 есебімен жеңіліп аяқталды. Тур ерте аяқталды және даулы болды, себебі «Фолл-Ривер» билеттен түскен кірістің үлесіне қанағаттанбады.
Фолл Ривер/Янкилер
"Марксмендер" еуропалық турнеден оралғаннан кейін, 1930 жылғы күзгі маусымды кешіккен күйде бастады, бірақ бұл оларды 30 ойынның 27-сін ғана өткізгеніне қарамастан, жетінші лига титулын жеңуден тоқтатып қоймады. Алайда, осы кезде Ұлы депрессияның салдарынан Маркс стадионына келушілер саны азайды. Осының нәтижесінде Сэм Марк клубты Нью-Йоркке көшірді, жаңа нарықтың онда тиімдірек болады деп үміттенді. Сол жерде ол клубты Нью-Йорк Футбол клубымен біріктіріп, "Нью-Йорк Янкиз" деп атады. Бірақ, бірігу рәсімі аяқталуға үлкермей, "Фолл Ривер Ф.К." 1931 жылғы Ұлттық Челлендж Кубогына қатысып қалды, және Марк оларды "Янкиз" ретінде қайта тіркеуге мүмкіндік таппады. Соның салдарынан, 1931 жылғы көктемгі маусымда олар "Фолл Ривер Ф.К." атымен Челлендж Кубогында, сонымен қатар "Нью-Йорк Янкиз" атымен ASL-де ойнауын жалғастырды. "Янкиз" ASL-де үшінші орынға ғана қол жеткізсе, "Марксмендер" кубокты жеңіп алды. Біллі Гонсалвес (9 гол) мен Берт Патенаудтың (13 гол) гол соғу қабілетінің арқасында олар финалға өтті, онда үш ойындық серияда "Чикаго Бриклейерс" командасын жеңді. Осы үш ойынның соңғысы "Марксмендер" ойнаған соңғы матч ретінде ресми түрде танылды. Финалдың бірінші ойыны 5 сәуірде "Поло Граундс" стадионында өтті, онда "Марксмендер" 6:2 есебімен жеңіске жетіп, айқын басымдық танытты. Патенауд осы ойында бес гол соқты, ал Билл Макферсон тағы бір гол қосты. Бір аптадан кейін Чикагодағы "Миллс" стадионында "Бриклейерс" 1:1 есебімен тең түсіп, серияны сақтап қалды. Бұл жолы Гонсалвес гол соқты. 19 сәуірде Чикагодағы "Спарта" стадионында шешуші матч өтті, оған 4500 жанкүйер келді. "Марксмендер" капитаны Алекс МакНаб орталық достық кездесуде қолының сүйегін сындырғандықтан және клуб резерв ойыншыларын алып келуді ұмытқандықтан, тек 10 ойыншыны ғана алаңға шығара алды. Осыған қарамастан, олар Патенауд пен Гордон Бернестің голдарымен 2:0 есебімен жеңіске жетті.
Жылдан-жылға
Жылдық дивизиондық лиганың тізімі. МаусымПлей-оффҰлттық сын кубогыАмерика кубогы1922–231ASL3-орынқатыспадыЕкінші кезеңқатыспады1923–241ASL1-орынЧемпионВице-чемпион1924–251ASL1-орынЧемпионқатыспадыЖоқ1925–261ASL1-орынЧемпионЕкінші кезеңЖоқ1926–271ASL3-орынЧемпионЖоқ1927–281ASL5-орын (1-кезең); 2-орын (2-кезең)Жартылай финалШетелге шығу жоқ1928–291ASL1-орын (1-кезең); 1-орын (2-кезең)ЧемпионқатыспадыЖоқ19291ASL1-орынЧемпионЖоқЖоқ19301ACL/ASL1-орынЧемпионЧемпионЖоқ19311ASL3-орын (NY Yankees)қатыспадыЧемпион (Fall River)Жоқ