Кіріспе

Макферсон Канзас штатының Макферсон округіндегі қала. Макферсон (/m//ə//k/'/f//ɜr//s//ən/) – АҚШ Канзас штатының Макферсон округінің орталығы. Қала Азамат соғысының генералы Джеймс Бёрдсей Макферсонның құрметіне аталған. Мұнда Макферсон колледжі мен Орталық христиан колледжі орналасқан.

19 ғасыр

Мыңжылдықтар бойы қазіргі Канзас жерінде үндістер мекендеген. 1803 жылы қазіргі Канзастың көп бөлігі Луизиананы сатып алу аясында АҚШ-қа қосылды. 1854 жылы Канзас территориясы құрылды, ал 1861 жылы Канзас АҚШ-тың 34-ші штаты атанды. 1867 жылы Макферсон округі құрылды. Макферсон қаласы 1870 жылы Макферсон қалалық компаниясының он екі мүшесі тарапынан негізделді. 1887 жылы қалалық шенеуніктер қауымдастықты штат астанасы етіп тағайындауға сәтсіз тырысты. Макферсон қаласындағы алғашқы почта бөлімі 1873 жылы ашылды. Макферсон 1874 жылы қала ретінде тіркелді. 1875 жылға дейін Марион қаласының басшылары Флоренциядан тармақ темір жол салу мәселесін қарастыру үшін жиналды. 1878 жылы Атчисон, Топека және Санта-Фе темір жолы, сондай-ақ Марион және Макферсон округтерінен өкілдер Марион және Макферсон теміржол компаниясын құрды. 1879 жылы Флоренциядан Макферсонға дейінгі тармақ желісі салынды. 1880 жылы ол Лайонсқа дейін, ал 1881 жылы Эллинвудқа дейін созылды. Желі Атчисон, Топека және Санта-Фе темір жолына жалға беріліп, олардың басқаруында болды. Флоренция мен Марион арасындағы желі 1968 жылы жабылды. 1992 жылы Марионнан Макферсонға дейінгі желі Орталық Канзас теміржолына сатылды. 1993 жылы ауыр су тасқынынан кейін Марионнан Макферсонға дейінгі желі тоқтатылды. Бастапқы тармақ желісі Флоренция, Марион, Канада, Хиллсборо, Лихай, Кантон, Гальва, Макферсон, Конвей, Уиндом, Литтл Ривер, Митчелл, Лайонс, Чейс, Эллинвуд қалаларын байланыстырды. 1887 жылы Чикаго, Канзас және Небраска темір жолы Герингтоннан Макферсон арқылы Праттқа дейінгі негізгі желісін салды. 1888 жылы бұл желі Либералға дейін ұзартылды. Кейіннен ол Нью-Мексико штатындағы Тукумкари және Техас штатындағы Эль-Пасо қалаларына дейін созылды. 1891 жылы ол банкротқа ұшырап, Чикаго, Рок-Айленд және Тынық мұхиты темір жолына өткізілді, ол 1980 жылы жабылып, 1988 жылы Миссури Тынық мұхиты теміржолымен біріктірілген Оклахома, Канзас және Техас теміржолы ретінде қайта құрылды. Жергілікті тұрғындардың көпшілігі осы теміржолды әлі де "Рок-Айленд" деп атайды. 1888 жылға қарай қауымдастық төрт теміржолдың тоғысқан жерінде орналасқан еді. Басты өнеркәсіп салаларына ірі ұн диірмені, сақтандыру компаниясының бас кеңсесі және мұнай өңдеу зауыты кірді.

20 ғасыр

Ұлттық Ескі Жол, сондай-ақ Океаннан Океанға дейінгі тас жол деп те аталады, 1912 жылы құрылды және Виндом, Конвей және Макферсон қалалары арқылы салынды. 1930 жылдары жергілікті мұнай өңдеу зауыты Макферсон Глобус Рефинерз баскетбол командасын (AAU) демеушілік етті. Оларды бұрынғы Уичита университетінің (қазіргі Уичита мемлекеттік университеті) бас жаттықтырушысы Джин Джонсон жаттықтырды. Рефинерлер ең биік орталық ойыншылары – Джо Фортенберри (183 см) және Уиллард Шмидт (185 см) және олардың жылдам ойын стилімен танымал болды. "Дүниедегі ең биік команда" деп аталған Рефинерлер орталық ойыншыларының себетке бағытталған допты жолдан бұру қабілетінің арқасында (қазіргі кезде бұл қағида бұзылғандықтан "голтэндинг" деп аталады) қарсыластарының ұпайларын жиі төмен деңгейде ұстап тұрды. Жаттықтырушы Джонсон жылдам шабуыл мен толық алаң бойынша қысым жасаудың инновациялық әдістерін жасағандардың бірі болды. Рефинерлер 1936 жылы Голливуд Универсал командасымен өткен AAU ұлттық чемпионатында жеңіске жетті. Бұл оларға 1936 жылы АҚШ-тың алғашқы Олимпиадалық баскетбол құрамасына ілінуге мүмкіндік берді. Голливуд Универсал Мэдисон Сквер Гарденде Рефинерлерді шамалы айырмамен жеңіп алды, ал АҚШ құрамасы Универсал және Рефинерлер командаларының ойыншыларынан және бір колледж студентінен құралды. Жаттықтырушы Джонсон көмекші жаттықтырушы болып таңдалды. Еуропаға кемемен ұзақ сапардан кейін команда Олимпиадада кезекпен ойын көрсетті. Рефинерлер командасы 1936 жылғы 14 тамыздағы жазғы Олимпиада ойындарында алтын медаль үшін өткен матчта Канаданы 19:8 есебімен жеңді. Рефинерлердің үй алаңы қазір 121 East Marlin мекенжайындағы Макферсон қауымдық үйі болып табылады және жергілікті конвенция және туризм бюросымен байланысып, оны аралап көруге болады. 2010 жылы Канзас және Эш көшелерінің қиылысында, олардың үй алаңының оңтүстігінде, 2011 жылы жеңіске жеткендерінің 75 жылдығын мерекелеуге дайындық ретінде Рефинерлердің құрметіне сурет салынған қабырғалық кескіндеме аяқталды.

География

АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 7,23 шаршы миль (19 км²), оның ішінде 7,18 шаршы миль (19 км²) құрлық және 0,05 шаршы миль (0 км²) су алабын құрайды. Бұл қауым АҚШ 56-шы бағытында, 135-ші мемлекетаралық тас жолының батысында орналасқан. Макферсон Кіші Арканзас өзенінің суайдынының бір бөлігі болып табылады, ол ақырында Уичитадағы Арканзас өзеніне құяды. Құрғақ түйе сағасы – қала шегінде бірнеше жасанды көлдер құрайтын, жауын-шашынға байланысты толатын арна. Ол Лейксайд Парк лагунасын сумен қамтамасыз етеді, содан кейін Шығыс Эвклид көшесі мен Канзас даңғылының астынан өтіп, Уолл Парк көлін құрайды. Қаланың оңтүстігінде және батысында Канзас жануарлар дүниесі және парктері департаменті, Ducks Unlimited және АҚШ Балық және жануарлар дүниесі қызметі сатып алып, басқаратын Макферсон аңғарының ылғалды жерлерінің төрт бөлігі орналасқан. 1880 жылға дейін бұл табиғи ылғалды жерлер көшпенді құстар мен жабайы жануарлар үшін маңызды мекен болған, оның маңыздылығы бойынша тек Cheyenne Bottoms-қа ғана екінші орынды иеленген. Бұл ылғалды жерлерді жақсарту және дамыту жұмыстары жалғасуда.

Климат

Бұл аймақтың климаты ыстық, ылғалды жаздармен және көбінесе жұмсақ немесе салқын қыстармен сипатталады. Кёппен климаттық жіктеу жүйесі бойынша Макферсон ылғалды субтропиктік климатқа ие, климат карталарында "Cfa" деп белгіленеді.

2010 жылғы санақ

2010 жылғы халық санауы бойынша қалада 13 155 адам, 5 521 үй шаруашылығы және 3 534 отбасы тұрды. Халық тығыздығы – 5 952 тұрғын үй. Орташа тығыздық бойынша есептегенде, қала тұрғындарының 93,2% ақ нәсілді, 1,5% афроамерикалық, 0,4% американдық үндістер, 0,8% азиялық, 0,1% Тынық мұхиты аралдарынан шыққан, 1,8% басқа нәсілдерді, ал 2,2% екі немесе одан көп нәсілді білдіреді. Кез келген нәсілге жататын халықтың 4,8% латын американдықтары немесе испандықтарды құрады. 5 521 үй шаруашылығының 29,8%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 52,5%-ы бірге тұратын жұбайлар, 8,0%-ында күйеуі жоқ әйелдер, 3,5%-ында күйеуі жоқ ерлер, ал 36,0%-ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 30,8%-ы жеке адамдардан тұрады, ал 12,5%-ында 65 жасқа толған немесе одан асқан жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,35 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,94 адамды құрайды. Қаладағы орташа жас 38,5 жас. Тұрғындардың 24,4%-ы 18 жасқа дейін, 8,8%-ы 18 мен 24 жас аралығында, 23,7%-ы 25 пен 44 жас аралығында, 26,5%-ы 45 пен 64 жас аралығында, ал 16,5%-ы 65 жасқа толған немесе одан асқан. Қаланың жыныстық құрамында 49,4% ер адамдар және 50,6% әйелдер бар.

2000 жылғы халық санағы

2000 жылғы халық санауы бойынша қалада 13 770 адам, 5 378 шаруашылық және 3 651 отбасы тұрды. Халық тығыздығы көрсетілмеген. Қаланың нәсілдік құрамы: 95,11% ақ нәсілді, 1,31% афроамерикандық, 0,36% американдық үндістер, 0,41% азиялық, 0,09% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 1,21% басқа нәсілдер және 1,50% екі немесе одан көп нәсілділер. Кез келген нәсілдегі испан немесе латын американдықтары халықтың 2,92% құрады. 5 378 шаруашылықтың 32,6%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 57,7%-ы некеде тұратын жұбайлар, 7,2%-ында күйеуі жоқ әйелдер, ал 32,1%-ы отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 27,8%-ы жеке адамдардан тұрды, ал 11,7%-ында 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұрды. Шаруашылықтың орташа мөлшері 2,43 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,97 адамды құрады. Қала халқының жас бойынша таралуы: 18 жасқа дейінгілер – 25,6%, 18-24 жас аралығындағылар – 11,6%, 25-44 жас аралығындағылар – 26,4%, 45-64 жас аралығындағылар – 20,8%, 65 жасқа жоғарылар – 15,7%. Орташа жас 36 жас. Әр 100 әйелге 94,3 еркек шалысады. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 91,6 еркек шалысады. Шаруашылықтың орташа жылдық табысы 40 469 доллар, ал отбасының орташа жылдық табысы 48 882 доллар. Ер адамдардың орташа табысы 33 831 доллар, ал әйелдердің 20 633 доллар. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 19 716 доллар. Халықтың 7,9%-ы және отбасылардың 5,1%-ы кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 4,8%-ы және 65 жастан асқандардың 9,4%-ы.

Аймақтық іс-шаралар

Шотландия фестивалі мен Тау Ойындары әр жылдың қыркүйек айының төртінші апта соңында өткізілетін. 2017 жылдан бастап олар тоқтатылды.

Жоғары білім

Макферсон колледжі мен Орталық христиан колледжі Макферсон қаласында орналасқан.

Бастауыш және орта білім беру

Қоғамға McPherson USD 418 мемлекеттік мектеп округі қызмет көрсетеді. USD 418 құрамында ерте балалар орталығы, төрт бастауыш мектеп (Айзенхауэр, Линкольн, Розевельт, Вашингтон), Макферсон орта мектебі және Макферсон жоғары мектебі бар. Макферсонның символы – Буллапс. Сонымен қатар, Сент-Джозеф католик шіркеуі мен мектебінде жеке білім беруге мүмкіндік бар, ол оқушыларға алтыншы сыныпқа дейін білім береді.

Көлік

Макферсон 1912 жылы салынған Ұлттық Ескі Жолдар Жолында, сондай-ақ Океаннан Океанға дейінгі тас жол деп белгіленген жерде орналасқан. BeeLine Express (Greyhound Lines-тың қосалқы мердігері) күн сайын Уичита және Салина қалаларына автобус қызметін ұсынады.

Басып шығару

Макферсон қаласында "Макферсон Сентинель" атты күнделікті және "Макферсон апталық жаңалықтары" атты апталық газет бар.