Кіріспе

Американдық тарихшы (туған 1946)

Марк Аллан Нолл (туған 1946) – Америка Құрама Штаттарындағы христиан тарихы саласында маманданған американдық тарихшы. Қазіргі кезде ол Реджент колледжінде тарих ғылымының ғылыми-зерттеу профессоры қызметін атқарады, ал бұрын Нотр-Дам университетінде Франсис А. МакАнани атындағы тарих профессоры болған. Нолл – реформацияланған евангелистік христиан және 2005 жылы Time журналы оны Америкадағы ең беделді евангелистердің жиырма бесінің қатарына қосты.

Өмірбаян

1946 жылдың 18 шілдесінде дүниеге келген Нолл Уитон колледжін (Иллинойс штаты, Б.А., ағылшын тілі), Айова университетін (А.А., ағылшын тілі), Троица евангелистік діни мектебін (А.А., шіркеу тарихы және теология) және Вандербильт университетін (Ph.D., Христиан дінінің тарихы) бітірген. Нотр-Дамға келгенге дейін, ол жиырма жеті жыл Иллинойс штатындағы Уитон колледжінде профессор болып жұмыс істеді, онда ол тарих және теология факультеттерінде McManis христиан ойының профессоры ретінде дәріс берді. Уитон кезінде Нолл сонымен қатар (Натан Хатчпен бірге) Америка евангелистерін зерттеу институтын (ISAE) құрды және 1982 жылдан 2014 жылға дейін оған жетекшілік етті. Нолл – жемісті автор, оның көптеген кітаптары академиялық қауымдастықта кең танылған. Атап айтқанда, американдық евангелистік қозғалыстағы зиялылыққа қарсы бейімділік туралы «Евангелистік сананың дағдарысы» атты кітабы діни және әлеуметтік басылымдарда кеңінен жарияланды. 2006 жылы ол президент Джордж Буштан Овалдық кеңселерде Ұлттық гуманитарлық медальмен марапатталды. Нолл, Джордж Марсден, Натан О. Хатч және Дэвид Бэббингтон сияқты тарихшылармен бірге евангелистік нанымдар мен көзқарастарды түсінуге үлкен үлес қосты. Ол көптеген ғалымдар мен қарапайым адамдардың «Америка – христиан мемлекет пе?» деген сұраққа байланысты туындайтын күрделі мәселелерді тереңірек түсінуіне көмектесті. 1994 жылы ол АҚШ-тағы евангелистік және католик лидерлері арасындағы ынтымақтастықты күшейту қажеттігін білдірген «Evangelicals and Catholics Together» атты экуменикалық құжатқа қол қойды. 2006 жылдан 2016 жылға дейін Нолл Нотр-Дам университетінің тарих факультетінде оқытушы болып жұмыс істеді. Ол зейнеткерлікке шыққан Джордж Марсденнің орнына Нотр-Дамның Франсис А. МакАнани тарих профессоры қызметін атқарды. Ноллдің сөзіне göre, Нотр-Дамға көшу оған Уитон университетіндегі міндеттеріне қарағанда аз тақырыптарға назар аударуға мүмкіндік берді.