Кіріспе

Гонконгтың саяси жүйесі Бас лауазымды тұлғалардың жауапкершілік жүйесі, көбінесе Министрлік жүйесі деп аталады. 2008 жылы ол Саяси тағайындау жүйесімен толықтырылып, оның орнына келді.

Саяси одақтар

POAS-ты енгізуге дайындық ретінде Тунг Гонконгты жақсарту үшін Демократиялық Альянс (DAB) және Либералды партиямен бірікті, соның салдарынан саяси спектрде нақты жіктелу орын алды – үкіметті қолдайтын лагерь және Демократиялық партия (ДП) жетекшілігіндегі үкіметке қарсы лагерь. Либералды партия мен ДАБ басшыларының Атқарушы кеңеске тағайындалуы «басқарушы одақты» құрып, демократия жақтастары партиялар мен жеке тұлғалар маргиналданды.

Қоғамның пікірі

Тунның қоршауға алынған шенеуніктерін қорғауы 1 шілдедегі жүздеген мың Гонконг тұрғындары қатысқан наразылықтың туындауына себеп болған факторлардың бірі болды. Тек наразылықтан кейін ғана Тун Реджина Ип пен Энтони Ленгтің отставкасын мәжбүрлі түрде қабылдады. 2004 жылы Энтони Ченг басқарған академиялық сараптама орталығы POAS бойынша сауалнама жариялады. Жалпы, көптеген респонденттер "Тунг әкімшілігінің басқаруында регресс болды, соңғы 12 айда ешқандай маңызды жақсартулар жасалмады" деген пікірде болды, - деді Ченг. Гонконг политехникалық университетінің әлеуметтік ғылымдар оқытушысы Алекс Чан сауалнама нәтижелері есеп беру жүйесінің жұртшылық үшін, әсіресе орта тап пен мамандар үшін түсініксіз екенін көрсеткенін айтты. Ео, Ип және Ленгтің халық қысымы салдарынан мәжбүрлі түрде отставкаға кетуіне жауап ретінде Тун POAS жүйесінің тарихы қысқа екенін, бірақ оны күшейтуге уәде берді. 2008 жылы саяси комментатор Франк Чинг: "Жүйе енгізілгеннен кейін алты жыл өтсе де, әлі бірде-бір министр саяси жауапкершілікті өз еркімен қабылдап отставкаға кеткенін көрген жоқпыз" деп мәлімдеді.

SARS-ты басқару, 2002/3

Біріншіден, бұрынғы бас директор денсаулық сақтау, әлеуметтік қамқорлық және азық-түлік министрі Ео Энг Кьонгқа SARS жағдайынан кейін "өзін-өзі тергеуді" тапсырды, осылайша министрді жауапкершілікке тартуға тырысты, бірақ абсурдтысы, үкіметтің кейінгі есебі SARS індеті үшін ешбір шенеунік қызметтен босатылмауы керек деп мәлімдеді. Ол тек қана халықтың қысымы салдарынан отставкаға кетті.

Пенни акцияларын листингтен шығару ұсыныстары, 2002 жыл

Екіншіден, 2002 жылдың шілдесінде Гонконг биржасы және клирингтік компаниясы 30 күн қатарынан 0,50 гонконг долларынан төмен сауда-саттық жасайтын компаниялардың тізімін алып тастау туралы ұсыныс жасады. Бұл жарияланған күні жергілікті қор нарығында үрейлі сатуға алып келіп, 10 миллиард гонконг доллары жоғалды. Он жеті компанияның акциялары құнының 30 пайызынан астамын жоғалтты, ал 105 тізімдегі компанияның нарықтық капитализациясы шамамен 6 миллиард гонконг долларына төмендеді. Үкіметтік тергеу министрлерді кінәсіз деп танып, HKEx бас директорын кінәлады, бірақ заң шығарушылар үкіметті жауапкершіліктен жалтарғаны үшін сынап, есеп беру жүйесінің тиімділігіне күмән келтірді. Ли Чукян: "[Өкілеттіктер мен мандат шектеулеріне байланысты, есепте оқиғаға жауаптылықты толыққанды зерттеу жүргізілмеді]". Ма көпшілік қысымының нәтижесінде кешірім сұрады.

"Лексусгейт"

2003 жылы наурыз айында қаржы министрі Энтони Ленгтің жаңа көліктерге салықты көтеруден бірнеше апта бұрын 790 000 HK$ (101 282 АҚШ доллары) тұратын Lexus LS 430 көлігін сатып алғаны белгілі болғанда, ол қатаң сынға ұшырады. Ленг жаңа салықтан қашуға тырысқанын жоққа шығарды, бұл оған қосымша 50 000 гонконг доллары тұрар еді. Ленг салықты көтеру туралы шешімді көлік сатып алғаннан кейін қабылдағанын мәлімдеді. Көлік сатып алу туралы ақпарат Ленгтің мүдделер қақтығысына байланысты ашу-ыза тудырды және ол сатып алуын Exco-ға жарияламағаны үшін оның адалдығына күмән тудырды. Джеймс Тьен, Стивен Лам және Ео Энг Кьонг та тиісті отырыста өздерінің сатып алуларын жариялағанда, Ленг мұны істемегені анықталған соң, заң шығарушылар жасырын әрекеттерге күдіктенді. Тун Чхе Хва Ленгтің адалдығын қорғап, оның жауапкершілік жүйесіндегі мінез-құлық кодексін бұзғанын, бірақ Ленгтің жасыруға ниеттенбегенін айтты. Тунг Ленгті жаңа көлікті қашан сатып алғанын өзіне хабарламағаны үшін кінәлады, бірақ "[Exco отырысында мәлімдеме жасады ма, жоқ па, бұл салыстырмалы түрде маңызсыз" деп қосты. Оқиға және оның ұйымдастырылуы, нәтижесінде үлкен шығынға жету және 100 миллион долларлық мемлекеттік кепілдік беру, бұқаралық ақпарат құралдарында қатты сынға ұшырады. Кристин Лоның сөзіне қарағанда, мемлекеттік қызметкерлердің жауапкершілігі мен есеп беруіндегі саяси тағайындаулардың нәтижесіндегі өзгерістер жоғары лауазымды мемлекеттік қызметкер Майк Роустың осы жағдайда саяси сәтсіздіктің құрбаны болуына кедергі келтірмеді. Франк Чинг үкіметтің сенімсіздігінің үлкен деңгейіне назар салды. Ол Генри Танның саяси жауапкершілікті өзінен, тиісті министр ретінде, жоғары лауазымды мемлекеттік қызметкерге ауыстыруын әділетсіздікке қарсы келушілік деп айыптады және бұл Есеп беру жүйесіне қайшы келді.

Саяси тағайындаулардың одан әрі дамуы

2006 жылдың 26 шілдесінде үкімет саяси тағайындау жүйесін одан әрі дамыту туралы консультациялық құжатты жариялады. Саяси тағайындау қатарына екі жаңа лауазым қосылады: бюро директорының орынбасары (DAB) және директордың көмекшісі (AD). Әрбір бюро директорына осы екі жаңа тағайындалған адам көмек көрсетеді және олар саяси команданы құрайды, ал мемлекеттік қызметшілер Үкіметтің әкімшілік және атқарушылық міндеттерін орындайды. Бюро басшылары сияқты, осы екі жаңа лауазым да мемлекеттік қызметтен немесе одан тыс жерден тағайындалуы мүмкін, сондай-ақ тағайындалғандардың саяси тәжірибесі болуы немесе болмауы да мүмкін.