Кіріспе
Чивела өтеқашы арқылы соғатын күшті тау аралығындағы жел – Техуантепецер немесе Техуано желі. Бұл жел Мексиканың оңтүстігіндегі Чивела өтеқашы арқылы, Техуантепек тасжолынан өтеді. Ол қазан және ақпан айлары арасында ең көп кездеседі, ал шілде айында жазғы минимумға жетеді. Бұл жел Мексиканың шығысынан және Кампеше шығанағынан басталып, суық ауаның тоқтауынан оңтүстікке қарай жылдамдатылатын солтүстік жел ретінде пайда болады. Ол тасжолды кесіп өтіп, Мексика мен Гватемала таулары арасындағы өтеқаш арқылы соғады. Бұл термин кем дегенде 1929 жылдан бері қолданылып келеді. Бұл желдің күші дауылдық, тіпті урагандық деңгейге жете алады. Оның ағынының алдыңғы жиегі (немесе суық фронт) Техуантепек шығанағының үстінде арқан тәрізді бұлттарды қалыптастыруы мүмкін. Бұл желдер спутниктік суреттерде, мысалы, шашыраңқы жел өлшегіштерде байқалады, олар толқындарға әсер етеді, содан кейін олар ірі толқындар ретінде таралады және кейде алыс жерлерде (мысалы, Галапагос аралдарында) байқалады. Бұл күшті желдер тропикалық Шығыс Тынық мұхитының бетіне суық суды көтеріп, бірнеше сағаттан 6 күнге дейін соғуы мүмкін.
Tehuantepecer, or Tehuano wind, is a violent mountain gap wind that travels through the Chivela Pass in southern Mexico, across the Isthmus of Tehuantepec. It is most common between October and February, with a summer minimum in July. It originates from eastern Mexico and the Bay of Campeche as a post frontal northerly wind, accelerated southward by cold air damming, that crosses the isthmus and blows through the gap between the Mexican and Guatemalan mountains. The term dates back to at least 1929. This wind can reach gale, storm, even hurricane force. The leading edge of its outflow (or cold front) may form rope cloud over the Gulf of Tehuantepec. These winds can be observed on satellite pictures such as scatterometer wind measurements, they influence waves which then propagate as swell and are sometimes observed away (such as in the Galapagos Islands). These strong winds bring cooler sub surface waters to the surface of the tropical eastern Pacific Ocean and may last from a few hours to 6 days.
Климатология
Синоптикалық жағдай Сиерра-Мадреде жоғары қысым жүйелерінің қалыптасуымен байланысты, бұл суық фронттың өтуінен кейін пайда болады. Техуантепек желдері негізінен аймақтағы қыс айларында, қазан мен ақпан аралығында суық фронттардың артынан пайда болады, ал шілдеде жазғы минимум Азоре-Бермуд жоғары қысым жүйесінің батысқа қарай кеңеюінен туындайды. Ел-Ниньо жылдары желдің күші Ла-Нинья жылдарына қарағанда жоғары, себебі Ел-Ниньо қыстарында суық фронттар жиірек келіп тұрады. Техуантепек желдері дейін жетеді, ал сирек жағдайларда желдің бағыты солтүстіктен солтүстік-шығысқа қарай болады. Бұл құбылыстың әсері бірнеше сағаттан алты күнге дейін созуы мүмкін. Теңіздегі тұрақты желдің жылдамдығы сағатына дейін, ал желдің күркіреуі сағатына дейін тіркелген, 1974 жылғы ақпанда болған жел оқиғасы бақылау жүргізген кемені құммен сыпырып тастаған. Бұл желдер толқындарды тудырады, олар кейін үрлейтіндей таралады және кейде алыста байқалады (мысалы, Галапагос аралдарында). Оның әсері тропикалық циклонға ұқсас болуы мүмкін, бірақ әдетте аспан ашық болады. Жел оқиғасы кезінде жер бетіндегі жел жергілікті мұхит ағыстарын өзгерте алады. Бұл күшті желдер тереңдегі суларды көтеріп, тропикалық Шығыс Тынық мұхитын 14°F (9°C) дейін салқындатады және 4-7 күнге дейін созуы мүмкін.