Кіріспе

Американдық химик-инженер Сэмюэл Стивенс Кистлер (26 наурыз 1900 – 6 қараша 1975) – американдық ғалым және химик-инженер, ең белгілісі – аэрогельдердің, белгілі ең жеңіл қатты материалдардың ойластырушысы.

Өмірбаян

Кистлер, дүкен иесінің ұлы, Калифорния штатының солтүстік-шығыс бұрышындағы Сидарвилл деген шағын қалада дүниеге келді. Кистлер 12 жасқа келгенде отбасы үлкен Санта-Роза қаласына көшіп, ол алғаш рет химия ғылымына қызығушылық танытты. Бірақ 1917 жылы Тынық мұхиты колледжіне түскенде, виолончель ойнауды үйреніп, кейін ауыл шаруашылығы саласында білім алуды жоспарлаған. Дегенмен, ол барлық қолжетімді ғылым курстарын тыңдап, үш жылдан соң Стэнфорд университетіне ауысып, химиядан бакалавр, содан кейін химиялық инженерия мамандығын бітірді. Ол виолончель ойнауды ешқашан үйренбеді. Калифорнияның Standard Oil компаниясында қысқа ғана уақыт жұмыс істегеннен кейін, ол академиялық қызметке қайта оралып, 1931 жылға дейін Тынық мұхиты колледжінде химия пәнін оқытты, содан кейін Иллинойс университетіне ауысты.

Өнертабыс

Алғашқы аэрогельдердің қалыптасуының нақты жағдайлары жақсы жазылмаған. Көпке тараған әңгіме бойынша, олар Кистлер мен Чарльз Лернд арасындағы "желе банкасындағы сұйықтықты қысқартусыз алмастыра аламыз ба" деген бәсекесінен туындаған. Бұл тәжірибелер 1923 жылы Стоктонның жаңа кампусына көшкеннен кейін әлі де мүмкіндіктері шектеулі болған Тынық мұхиты колледжінде немесе 1927 жылы Кистлер докторлық диссертациясын қорғауға кіріскен Стэнфордта өткізілген-өткізілмегендігі әлі де даулы. Қалай болғанда да, 1931 жылы Кистлер Nature журналында (том 127, 741 бет) "Тұтас кеңейтілген аэрогельдер мен желелер" деген мақала жариялады. Ол 1935 жылы Иллинойс университетіндегі оқытушылық қызметін тастап, 1940 жылдардың басында Сантоцел тауарлық белгісімен гранулярлы кремний аэрогель өнімдерін әзірлеу үшін Monsanto компаниясымен келісім шартқа отырды. Бояуларда және осыған ұқсас қолдануларда жатқызушы зат ретінде кеңінен қолданылған бұл өнімдер желісі 1970 жылы Monsanto компаниясымен тоқтатылды, бұл өндіріс құнының жоғары болуымен және жаңа өнімдердің бәсекесімен байланысты болуы мүмкін. Дегенмен, Кистлер оқытушылыққа қайта оралып, 1952 жылы Юта университетінің Инженерлік колледжінің деканы болып тағайындалды.

Өлім

Ол 1975 жылы қарашада Солт-Лейк-Ситиде қайтыс болды, Францияда Станислаус Тейхнер басқаратын зерттеушілердің аэрогельдерді өндірудің аз уақыт алатын жаңа әдісін тапқаннан кейін оларға қызығушылықтың артуына біршама уақыт қалғанда.