Кіріспе
Неміс мемлекет және саяси жазушысы Ханс Кристоф Эрнст Фрайхерр фон Гагерн (25 қаңтар 1766 – 22 қазан 1852), неміс мемлекет және саяси жазушы, Вормс қаласына жақын Клинниедесхаймда дүниеге келді. Лейпциг және Геттинген университеттерінде құқық білімін алғаннан кейін, ол Нассау-Вейлбург князінің қызметіне кірді, 1791 жылы оны императорлық диетада өкілдік етті. Кейіннен ол Парижге князьдің елшісі болып тағайындалды, Наполеон Рейннің сол жағында туған барлық адамдарға Франциядан басқа мемлекетке қызмет етуге тыйым салған жарлығына дейін ол онда қалды, бұл оны қызметінен кетуге мәжбүр етті (1811). Содан кейін ол Венаға көшіп, 1812 жылы Тирольде Наполеонға қарсы екінші көтеріліс ұйымдастыруға тырысты. Бұл әрекет сәтсіз аяқталғаннан кейін ол Австрияны тастап, Пруссия армиясының штабына (1813) қосылды және Солтүстік Германияның әкімшілік кеңесінің мүшесі болды. 1814 жылы ол Оранж княздықтарының әкімшісі болып тағайындалды; Оранж князі Нидерландының королі болған кезде Гагерн оның премьер-министрі болды. 1815 жылы ол Вена конгресінде оны өкілдік етті және Нидерланды үшін аумақтың айтарлықтай ұлғаюын қамтамасыз етті. 1816-1818 жылдары ол Германия диетасына Люксембург елшісі болды, бірақ Метернихтің талабымен мемлекеттік конституцияларды тым еркін жақтағандығы үшін қайтарылып алынды. 1820 жылы ол Гессен-Дармштадт, Хохст маңындағы Хорнау қаласындағы өз иелігіне зейнеткерлікке шықты; бірақ Ұлы Герцогтықтың мәжілісінің бірінші палатасының мүшесі ретінде ол елдің әл-ауқатын арттыру шараларын ілгерілетуге белсенді қатысуын жалғастырды. 1848 жылы ол қоғамдық өмірден зейнеткерлікке шығып, Хорнауда қайтыс болды. Оның ұлдары Генрих фон Гагерн және Макс фон Гагерн де саясаткер болды, ал Фридрих Балдуин фон Гагерн әскери адам болды.
Hans Christoph Ernst Freiherr von Gagern (25 January 176622 October 1852), German statesman and political writer, was born at Kleinniedesheim, near Worms. After studying law at the universities of Leipzig and Göttingen, he entered the service of the Prince of Nassau Weilburg, whom in 1791 he represented at the imperial diet. He was afterwards appointed the prince's envoy at Paris, where he remained until the decree of Napoleon, forbidding all persons born on the left side of the Rhine to serve any other state than France, compelled him to resign his office (1811). He then retired to Vienna, and in 1812 he took part in the attempt to excite a second insurrection against Napoleon in Tyrol. On the failure of this attempt he left Austria and joined the headquarters of the Prussian army (1813), and became a member of the board of administration for north Germany. In 1814 he was appointed administrator of the Orange principalities; and, when the Prince of Orange became king of the Netherlands, Gagern became his prime minister. In 1815 he represented him at the Congress of Vienna, and succeeded in obtaining for the Netherlands a considerable augmentation of territory. From 1816 to 1818 he was Luxemburg envoy at the German diet, but was recalled, at the instance of Metternich, owing to his too independent advocacy of state constitutions. In 1820 he retired with a pension to his estate at Hornau, near Hochst, in Hesse Darmstadt; but as a member of the first chamber of the states of the Grand Duchy he continued to take an active share in the promotion of measures for the welfare of his country. He retired from public life in 1848, and died at Hornau. Of his sons, Heinrich von Gagern and Max von Gagern also became politicians, and Friedrich Balduin von Gagern became a soldier.
Шығармалары
Гагерн неміс ұлтының тарихын жазды (Вена, 1813; 2-ші басылым, 2 томдық, Франкфурт, 1825–1826), сондай-ақ тарих, әлеуметтік және саяси ғылымдармен байланысты бірнеше кітаптар жазды. Бірақ ең бағалысы – оның «Менің саясаттағы үлесім» атты өмірбаяны, 5 томдық (Штутгарт және Лейпциг, 1823–1845).