Кіріспе

Сэр Дэвид Ли Квок По (; 13 наурыз 1939 жылы Лондон, Англияда туған) – гонконгтық банкир және саясаткер. Ол Шығыс Азия банкінің атқарушы төрағасы және Гонконг университетінің проканцлері. 2000 жылдары ол Гонконгтың Заң шығарушы кеңесі мен Гонконгтың Атқарушы кеңесінің мүшесі болды.

Отбасылық негіздер

Хисан, Цзянмэн, Гуандун, Қытайдан шыққан Ли отбасы Гонконгте ұзақ жылдар бойы маңызды орынға ие болды. Дэвид Лидің бабасы Ли Шек Тан Вьетнамнан Гонконгқа күріш тасып, зор байлыққа ие болған. 1918 жылы Лидің әкесі Ли Кун Чун, өзінің туысымен бірлесіп, Шығыс Азия банкін құрды, ол аймақтағы алғашқы қытай меншігіндегі банк болды. Оның әкесі Ли Фук Шу Шығыс Азия банкінің директоры, Заң шығару кеңесінің бейресми мүшесі және Гонконгтың Қытай университетінің кеңес мүшесі болды. Лидің інісі – Артур Ли Квок Ченг, бұрынғы Білім беру және еңбек күштері министрі және Гонконг университеті кеңесінің төрағасы. Дэвидтің туыстарының арасында Гонконгтың соңғы сатыдағы апелляциялық сотының алғашқы бас судьясы Эндрю Ли Квок Нанг бар. Оның бір туысы – 1996 жылы бас атқарушы сайлауына қатысқан аға судья Саймон Ли Фук Сэн, оның қызы – белгілі демократ, адвокат Глэдис Ли, ал екінші туысы – Гонконг қор биржасының бұрынғы төрағасы, абыройын жоғалтқан Рональд Ли Фук Сиу.

Білім

Ли Ұлыбританиядағы Уппингэм мектебінде білім алған. Ол Лондондағы Императорлық колледжінде математиканы оқыды, содан кейін Кембридж университетінің Селвин колледжінде экономика және құқық пәндерін оқыды. 1994 жылғы шілдеде Уорвик университетінен құрметті заң ғылымы докторы, ал 1996 жылғы наурызда Гонконг университетінен тағы бір докторлық дәреже алды. 1996 жылғы қарашада Линнан колледжінен әлеуметтік ғылымдар докторы құрметті атағын алды. Ли 1969 жылы Шығыс Азия банкіне жұмысқа орналасып, 1981 жылы бас атқарушы директор, ал 1997 жылы төраға болды.

Саяси және академиялық лауазымдар

Ли 2004 және 2008 жылдары қарсы кандидатсыз Қаржылық сайлау округінен Заң шығару кеңесіне сайланды. 2005 жылдың қазанынан 2008 жылдың ақпанында отставкаға кеткенге дейін ол британдық азаматтығынан бас тартып, Атқарушы кеңесіне тағайындалды. Қазіргі уақытта ол Гонконг университетінің проректоры болып табылады.

Басқарма мүшелігі

Ли Гонконг қор биржасында тіркелген бірнеше компанияның директоры болып табылады, оның ішінде – тұрақты телефон байланысы операторы PCCW, SCMP Group және «Гонконг пен Шанхай қонақүйлері». Бұған қоса, ол Қытай банктер қауымдастығының төрағасы.

Доу Джонс

2007 жылдың 1 мамырында News Corporation компаниясы Dow Jones & Company компаниясын сатып алу ниетін жариялады. АҚШ-тың Құнды қағаздар және биржалар жөніндегі комиссиясы (SEC) жеті күннен кейін алғашқы шағымын тіркеді, онда Гонконг тұрғындары Вонг Кан Кинг және оның әйелі Шарлотта күдіктілер ретінде аталды. Бұл шағым, жариялауға дейін акция бағаларындағы күдікті өзгерістерді тергеу нәтижесінде жасалды. SEC мәлімдемесіне сәйкес, жұбайлар 13-30 сәуір аралығында Гонконгтағы Merrill Lynch шоты арқылы 415 000 акция сатып алып, жариялаудан кейін сатудан 8,2 миллион АҚШ доллары көлемінде пайда тапқан. Кейін SEC «Бірінші түзетілген шағым» деп аталатын түзетілген шағымды ұсынды, онда ақпараттың көзі Dow Jones компаниясының басқарма мүшесі Дэвид Ли екені анықталды, ол осы лауазымда жүргенде ақпарат алған. SEC Лидің жақын досы және бизнес әріптесі Майкл Ленгке хабарластырғанын, ал ол өз кезегінде қызы мен күйеуіне айтқанын мәлімдеді. Түзетілген шағымда Дэвид Ли мен Майкл Ленг де айыпталушылар ретінде қосылды және Ленгтің қызы мен күйеуінің көмегімен олардың шоты арқылы қалай сауда жасағаны туралы мәліметтер келтірілді. 2008 жылдың қаңтар айының соңында тараптар келісімге келді, нәтижесінде Лиге 8,1 миллион доллар көлемінде азаматтық айыппұл төлеу, Ленгке 8,1 миллион доллар қайтару және 8,1 миллион доллар айыппұл төлеу бұйрық берілді. К.К. Вонг 40 000 доллар қайтаруға және 40 000 доллар азаматтық айыппұл төлеуге міндетті болды. Бірнеше басқа заң шығарушылар Лидің үкіметтік лауазымынан (Exco) кетуіне қысым жасады, бірақ оның LegCo мүшелігін сақтап қалуына қатысты пікірлер екіұшты болды. 2008 жылдың 17 ақпанында Ли Exco-дан кетіп қалғанын жариялады.

Дональд Цанг Ям-куен

2017 жылдың қаңтар айында прокурорлар 2010 жылдың шілдесінде Лидің Гонконг арнайы әкімшілік аймағының сол кездегі басшысы Дональд Цанг Ямкуэнге (Цангтың әйелі арқылы) Шэньчжэньдегі аса сәнді пәтерді қамтамасыз ету бойынша күдікті жемқорлық мәміленің жасырылуына көмектескенін, 350 000 гонконг долларын қолма-қол ақшамен төлем ретінде беріп, ақшаны Цангтың әйеліне жеткізгенін мәлімдеді.

Марапаттар мен мойындау

Ли 1991 жылғы Жаңа жылдық наградалар тізімінде Британ империясы орденінің офицері болып тағайындалды. 2001 жылы Гонконг үкіметі оған Алтын Баухиния жұлдызын табыс етті. 2005 жылғы Королеваның туған күніне арналған наградалар бойынша Ұлыбритания оны британдық білім беруге қосқан үлесі үшін Knight Bachelor атағымен марапаттады. Ол сонымен қатар Кембридж университетінің, Лондон императорлық колледжінің, Гонконг университетінің және Гонконгтың Қытай университетінің құрметті докторлық дәрежесіне ие. Ли 2007 жылы Ұлы Баухиния медалімен марапатталды.