Кіріспе
Пуэрто-Рико изумруды (Riccordia maugaeus), немесе испан тілінде zumbadorcito de Puerto Rico – трохилиндар бағанасының "изумрудтар" тайпасына жататын көліктің бір түрі. Ол Пуэрто-Рикоға ғана тән.
The Puerto Rican emerald (Riccordia maugaeus), or zumbadorcito de Puerto Rico in Spanish, is species of hummingbird in the "emeralds", tribe Trochilini of subfamily Trochilinae. It is endemic to Puerto Rico.
Таксономия және жүйелеу
Пуэрто-Риконың изумруды бұрын Chlorostilbon туысына жатқызылған. 2014 жылы жарияланған молекулалық филогенетикалық зерттеу және 2017 жылғы жарияланым негізінде, Америка орнитологиялық қоғамының Солтүстік Америка жіктеу комитеті, Халықаралық орнитологиялық комитет (IOC) және Клементс таксономиясы оны қайта жандандырылған Riccordia туысына көшірді. Дегенмен, 2020 жылғы мәліметтер бойынша BirdLife International-дың Әлем құстары анықтамалығы (HBW) оны Chlorostilbon туында қалдырды.
Сипаттама
Еркек пуэрто-риколық зәрдтер ұзын, ал әйелдері кішкентай. Бұл түрдің салмағы екі жыныс арасында шамамен бірдей. Екі жыныстың көзінің артында кішкентай ақ дақ болады. Аталықтарының қысқа, тік жыртығы, қара ұшы бар қызыл төменгі жақ сүйегі және қара жоғарғы жақ сүйегі бар. Оның маңдайы мен басы көкшіл жасыл түсті, ал үстіңгі жағының қалған бөлігі қараңғы, металл жасыл түсті. Оның мойны көкшіл жасыл түсті, ал астыңғы жағының қалған бөлігі жарқыраған жасыл түсті. Құйрығы екіге бөлінген және көк түсті. Әйелдерінің жыртығы толығымен қара түсті. Оның маңдайы мен басы күңгірт қара-жасыл, ал үстіңгі жағының қалған бөлігі жарқыраған көкшіл жасыл түсті. Оның тамағы ақшыл сұр түсті, ал құрсағы мен құйрық асты қараңғыланады. Құйрығы аталықтарына қарағанда аз бөлінген. Оның сыртқы қауырсындарының жұбының түбі ақшыл, ортасы қоңыр, ал ұштары ақ. Келесі жұбы ішкі жағы темір көк түсті, түбінде жасыл ақ түсті және ұшында ақ нүкте бар. Келесі екі жұбы дене жартысында жасыл, ал сыртында күңгірт қоңыр. Ортаңғы жұбы жарқыраған жасыл түсті.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Пуэрто-Рико атымен аталатын аралдың барлық жерінде пуэрто-риколық изумруд кездеседі. Ол жағалау мангрларынан бастап тау шатқалдарындағы орманға дейін, құрғақ және ылғалды ормандар, плантациялар және екіншілік орман сияқты дерлік барлық орманды ландшафттарда қоныстанады. Сондай-ақ, бақшалар мен қалалық аймақтарда да кездеседі.
Қозғалыс
Пуэрто-Риконың изумруды көшпейді.
Тамақтандыру
Пуэрто-Риконың изумрудтік колибрисі әртүрлі гүлді өсімдіктер мен ағаштардан нектар іздейді. Ол көбінесе орманның төменгі және ортаңғы қабаттарында тамақтанады. Нектардан басқа, жапырақтар мен бұтақтардан ұсақ бунақденелілерді ұстап жейді; оның рационына шыбызбалар, гомоптералар, гименоптералар және мойынтұяқтар кіреді.
Өсіру
Пуэрто-Риконың зөбәржәтінің ең қарқынды көбейтілу маусымы ақпаннан мамырға дейін созылады, бірақ жыл бойында да ұя салу орын алады. Ұясы – жұмсақ материалмен төселген және лишаймен жабылған құрғақ өсімдік талшықтарынан жасалған кішкентай тостаған тәрізді. Ол әдетте төмен немесе орташа биіктіктегі бұтаға немесе ағашқа салынды. Аналығы 14-16 күнге созылатын екі жұмыртқаны басып шығарады, ал балапандар шамамен 20-22 күннен кейін ұядан ұшып кетеді.
Дауыстау
Пуэрто-Риконың "смарагд" құсының әні деп саналатыны – жоғары пернеде төмендейтін ноталардың қайталамалы "чиыршық" фразасы, одан кейін тұрақты пернедегі "ысқырық" ноталар тізбегі "тсеереetseetseetsee tslew tslew tslew tslew tslew". Сондай-ақ, ол жоғары пернедегі "цик" және "си си си си сик сик" дауыстарын шығарады.
Мәртебе
IUCN Пуэрто-Риконың зөбәржетін қауіпсіз деп бағалаған, бірақ оның популяциясының мөлшері мен өзгеру динамикасы белгісіз. Ол үлкен аралдың көп бөлігінде кең таралған және плантациялар, бақтар және саябақтар сияқты адам қолдан жасалған жерлерде де кездеседі.