Құрылыс

Вольф-Крик бөгетінің құрылысы 1938 жылғы Тасқынды бақылау заңы және 1946 жылғы Өзен порты заңы арқылы Камберленд өзенінің алабын дамытудың кешенді жоспарының бір бөлігі ретінде мақұлданды. Құрылыс 1941 жылы басталды, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыс және басқа факторларға байланысты 1951 жылға дейін аяқталмады. Камберленд көлі – Камберленд өзеніндегі су тасқынын бақылауға арналған төрт маңызды су қоймасының бірі; қалғандары – Дж. Перси Прист бөгеті, Дейл Холлоу бөгеті және Центр Хилл бөгеті. Соңғы қуат генераторы 1952 жылы орнатылды. Бөгет құрылысының салдарынан бірнеше шағын қалаларға, мысалы, жақын орналасқан Крилсборо (өзен ағысы бойынша төменде) және Бернсайд (өзен ағысы бойынша жоғарыда) кері әсер еткенімен, бөгет жүз миллиондаған долларлық су тасқынынан сақтады.

Сипаттамалары

Вольф-Крик бөгеті – ұзындығы 5736 фут (1748 м), биіктігі 258 фут (79 м) болатын, жер және бетоннан тұратын құрылыс. Вольф-Крик бөгетінің бетон бөлігі ескі өзен арнасы бойынша бөгеттің 1794,62 футы (547 м) ұзындығын құрайтын 37 ауырлық монолиттен тұрады. Су төгілетін бөлігінде он Тейнтер қақпасы және алты төменгі деңгейлі шлюз қақпасы бар. Энергия қабылдау бөлімінде алты 45 МВт турбиналарын қамтитын су түтікшелері орналасқан. Топырақтан жасалған бөлігі бетонның ауырлық бөлігінен басталып, 3937,008 фут (1200 м) аңғардан оң жақ тіреуіне дейін созылады. Оның максималды биіктігі таудың түбінен 213,2546 фут (65 м) жоғары. Аймақталмаған топырақ бөгеті аңғардың аллювийлік шөгінділерінен алынған, жақсы тығыздалған, пластикалық қасиеті төмен саз балшықтан тұрады.

Сырғанақ

1968 жылы Вольф-Крик бөгетінің топырақтан жасалған бөгеттері мен іргетасында су сіңу проблемаларының белгілері анықталды. Бөгеттің төменгі жағында шұңқырлар пайда болды және бөгеттен су шығатын арнада лайлы су байқалды. Су сіңу проблемасы аймақтың карст геологиясына байланысты туындады, ол бөгеттің іргетасындағы әктастың еріуіне жағдай жасайды. Осы процестен пайда болған ерітінді арналары құбырлардың пайда болуына мүмкіндік береді, бұл іргетастың эрозиясын күшейтеді. Бөгет және оған жақын орналасқан су қоймасы карсттық тасқаптаманың үстінде орналасқан. Карст құрылымдары – бұл сырттай берік көрінетін әктас жыныстарының астындағы кең қуыстар. Карст формациялары уақыт өте келе, жауын-шашынның және қардың еруінен туындаған судың әсерінен пайда болады. Жаңбыр немесе қар еріген су атмосферадан сіңірілген көмірқышқыл газын қамтиды, ол суда еріген кезде әлсіз көмір қышқылын құрайды. Бұл қышқыл әктасқа шабуыл жасап, оны ерітеді, соның салдарынан тау жынысының ішінде қуыстар пайда болады. Егер 100 футтан жоғары биіктіктегі су қоймасы осындай іргетастың үстіне көтерілсе, судың гидравликалық қысымы астыңғы карст іргетасының жарықтары мен қуыстарындағы цементтеуші балшықтарды оңай бұзып жібереді. Бетон бөгеттің іргетасын мұндай іргетасқа бекіту, сондай-ақ бөгеттің бетондық негізі мен тау жынысы арасындағы қуыстарға су өткізбейтін материалды құю (осылайша іргетастың қуыстарын толтыру үшін) карст аймағында бетон бөгеттің іргетасының үстінде, жанында және астында су өткізбейтін жабынды құруға көмектеседі. Алайда, Вольф-Крик бөгеті негізінен топырақтан жасалған бөгет. Бұл құрылыс түрінде бөгеттің көп бөлігі (өзен төсегі бойымен өлшенгенде) су өткізбейтін топырақтан тұрады, ал электр станциясы және (бар болса) бақыланатын су ағызу бөлімі ғана бетон монолиттерінде орналасқан. Wolf Creek бөгетінің ерекше жағдайында топырақ бөгет тікелей бұрынғы өзен төсегіне орналастырылған, тек жер бетіндегі топырақ пен балшық алынып тасталған. Топырақ бөлімінің іргесі мен ескі өзен төсегі арасындағы жоғары ағыстағы байланыс номиналды түрде су өткізбейтін болғанымен, топырақ бөгетінің астындағы карст ерітінді арналары бөгеттің топырақ бөлімінің су өткізбейтін іргетасына тікелей шабуыл жасай алады. Осы құбылыс орын алып, су сіңу проблемасына әкелді. Жедел шешім ретінде қазіргі су сіңу арналарын жабу жұмыстары бірден басталды; бөгеттің іргетасын жабу 1968 жылдан 1970 жылға дейін жүргізілді және бөгетті сақтап қалуға көмектесті. Сіңу суы бұрын салынған қабырғаның айналасында және мүмкін, оның ішінде жаңа жолдар тапқан болуы мүмкін. 2005 жылдың наурыз айынан бастап, су сіңу жылдамдығының жоғарылауы анықталған кезде, Камберленд көлі құрылымға және оның іргетасына түсетін стресті азайту үшін су деңгейі тұрақты деңгейде ұсталып келді. 2007 жылдың қаңтар айының соңында АҚШ Армиясының Инженерлер корпусы бөгетті Теннесси штатының Нэшвилл қаласынан жоғары орналасқан екі ірі бөгеттің бірі – Теннесси штатындағы Центр Хилл бөгетімен бірге "жоғары тәуекел" санатына енгізді. Қазіргі су сіңу проблемасын шешу немесе бақылау үшін жаңа, ұзақ мерзімді шешім ұсынылды. Жаңа технологияларды пайдалана отырып, үлкен өлшемді бетон диафрагмалық қабырға және жаңа бетон перделер салынады. Алайда, бұл 200 мыңға жуық азаматтың сумен қамтамасыз етілуіне әсер етуі мүмкін, сондай-ақ, теңіз айлақтарының иелерінен қарсылық күтілуде, сондықтан су деңгейі қалыпты деңгейден 12 метр төмен сақталып отыр. Бұл 40 фут төмендеген көл деңгейі белгісіз мерзімге сақталады және үнемі тексеріліп отырылады. Бірінші кезеңдегі жөндеу жұмыстары 2006 жылдың наурыз айында басталды. Екінші кезең, яғни бөгеттің іргетасын нығайту жұмыстары 2007 жылдың қаңтарында басталды. 2009 жылы басталған бөгеттік қабырға 2013 жылы аяқталды және көл деңгейі 2014 жылы қалыпқа келді.