Кіріспе

Бұрын бұзған Род-Айленд штатындағы көпір
жаңадан салынған және қазір бұзылған Джеймстаун көпірі

Джеймстаун көпірі (жаңасымен шатасуды болдырмау үшін әдетте Ескі Джеймстаун көпірі деп аталады) – Конаникут аралын Род-Айленд штатының Солтүстік Кингстаун қаласына жалғастыратын, Наррагансет шығанағының батыс бөлігін қамтитын, контиливерлі торлы көпір. Көпір алғаш рет 1940 жылы қозғалысқа ашылды, ол Конаникут аралында орналасқан Джеймстаун қаласына негізгі байланыс ретінде паром қызметін алмастырды. Ол 1940 жылы 3 миллион доллардан астам құнымен салынды, ал 1969 жылдың 28 маусымына дейін жол ақысы төленді. Жалпы ұзындығы 6892 фут (2100 м) болатын Джеймстаун көпірі бұзылған кезде Род-Айленд штатындағы үшінші ең ұзын көпір болды, одан кейін жаңадан салынған, 7350 фут (2240 м) ұзындығы бар Джеймстаун Верраццано көпірі және Конаникут аралын Аквиднек аралы мен Ньюпорт қалаларымен байланыстыратын 11248 фут (3428 м) Клейборн Пелл Ньюпорт көпірі басымдық алды. Джеймстаун көпірі 1992 жылдың 8 қазанында көлік қозғалысы үшін жабылды, ал оның негізгі бөлігі 2006 жылдың 18 сәуірінде бақылаулы жарылыс арқылы бұзылды.

Тарих

Нарагансетт шығанағының айналасында жүзу отарлық дәуірден бері қиындық тудырып келді, алғашқы паром қызметі 1675 жылы басталды, ол Род-Айленд штатындағы Провиденс айналасындағы ұзақ жолға балама болды. Батыс өткеліндегі бумен жүзе тіну 1888 жылы басталды және саяхат уақытын қысқартты, бірақ ауа райына тәуелді болды. 1920 жылы Джеймстаун көпірінің алғашқы жоспарлары жасалды, оған Ньюпорт паром компаниясының қаржылық қиындықтары түрткіс болды. 1934 жылы Ұлы депрессия кезінде Род-Айленд штаты АҚШ федералды үкіметінен шығанақтың Батыс және Шығыс өткелдеріне көпірлер салу үшін қаржы сұрады. Жоспарлар жақсы қолдау тапты және Род-Айленд штатының Өкілдер палатасы 96:1 дауыспен мақұлдады, содан кейін президент Франклин Рузвельт бекітті. Көпір құрылысына қарсылық 1938 жылғы 21 қыркүйекте Жаңа Англияда болған дауылдан кейін басылды, ол паром доктерін және бір паромды қиратты, нәтижесінде паром қызметі тоқтатылды. 1940 жылғы 27 шілдеде көпір қозғалысқа ашылды және Солтүстік Кингстаун жағында 90 центтік жол төлемі алынды. Кейіннен жол төлемі 35 центке және 25 центке дейін төмендетілді, ал 1969 жылы Ньюпорт (Пелл) көпірінің құрылысы аяқталғаннан кейін алынып тасталды.

Құрылымы

Көпір 69 аралықтан тұрады, оның ортасында үлкен үздіксіз кантилеверлік Уоррен фермасы бар. 640 фут (200 м) негізгі аралық Наррагансетт шығанағының батыс бөлігінің үстінен 135 фут (41 м) биіктікте орналасқан. Көптеген жылдар бойы көпір автокөлік жүргізушілері үшін қауіпті деп есептелді, себебі ол тек екі бөлiнбеген қатардан тұрады. Жаз айларында шығысқа қарайғы қатар Ньюпортқа құрлықтан басты жолмен саяхаттайтын демалысшылардың көптігінен әдетте тоқтап қалатын. Оның тік көтерілуі кейбір көліктер үшін қиындық туғызды, ал қатарласу жолақтары мен жағалау жолақтары болмағандықтан, көпірде тоқтаған көліктер қауіпті жағдайға алып келді. Кантилеверлік аралықтағы жол төсемі Албань қаласының оңтүстігіндегі Кастлтон көпіріне немесе Коннектикут штатындағы Мерит паркіндегі бұрынғы Сикорский көпіріне ұқсас ашық болат торлы төсеммен жабдықталған. Төсем жаңбырдан соң өте сырғақты болатын. Көпірде жасымен байланысты құрылымдық мәселелер пайда бола бастағаннан кейін, RIDOT 1985 жылы Джеймстаун-Веразано көпірінің құрылысын бастады. 1992 жылдың 17 қазанында ашылған жаңа көпір төрт бөлінген қатардан және жағалау жолақтарынан тұрады. 22 фут (7 м) бөлiнбеген көпірде бетке-бет соқтығысу жиі болатыны хабарланды, ал болат торлы төсем ылғал болғанда "қауіпті" деп сипатталды.

Құру

АҚШ Жағалау күзеті Джеймстаун көпірін кеме жүруге қауіпті деп жариялап, Род-Айленд штатынан оның шығыс үштен екі бөлігін бұзуды сұрады. «Сьерра клубы» атты экологиялық ұйым көпірді велосипед және жаяу жолға айналдыруды ұсынды. Алайда, ескірген құрылыстың күйі күтілгеннен де нашар болғандықтан, шенеуніктер оның барлық бөлігін алып тастауға шешім қабылдады. 2006 жылдың 18 сәуірінде Транспорт департаментінің қызметкері Уилфред Эрнандес RDX жарылғыш заттары мен 350 формальды зарядтарды қолданып, Джеймстаун көпірінің басты жабынын құлатты. Кейін бетон тіректерін бұзу үшін TNT зарядтары қолданылды. 2006 жылдың 18 мамырында экипаж бір кезде қанатты бөліктерін ұстаған фермаларды жарып тастады. 2006 жылдың ортасында жұмысшылар басты арнаның батысындағы қалған тірек тіректерін және төменгі деңгейдегі кіреберіс жабдықтарын алып тастады. Көпірдің батыс бөлігі 2006 жылы көпірдің қалдықтарымен бірге бұзылмады, себебі шенеуніктер оны жөндеп, балық аулауға арналған теңіз айлағына айналдыруды жоспарлаған, бірақ 2010 жылы жөндеу және тазалау тым қымбатқа түскендіктен, ол да алынып тасталды. Соңғы бөлігі де сол жылы бұзылды. Джеймстаун көпірін алып тастаудың жалпы құны 22 миллион АҚШ долларына бағаланды. Бұзылған болат конструкциялар қайта өңдеу үшін теңізге сөгіліп жіберілді, ал көпір тіректерінен алынған бетон Наррагансет шығанағының төменгі жағында жасанды рифтер құруға пайдаланылды.