Кіріспе

Кескелтірдің түрі
Speciesbox
| image = Philippine Sailfin Dragon. jpg
| image caption = Лейтедегі жабайы филиппин желкенді кескелтірі
| status = LC
| status system = IUCN3.1
| status ref = Басқа желкенді кескелтірлер сияқты, олардың ерекшелігі - құйрықтарындағы үлкен, желкен тәрізді арқалық тік қырқалары. Олардың ұзындығы шамамен 1,5 метрге дейін жетеді. Олар жақсы жүзеді, ал кішкентай жас кескелтірлер су бетінде қысқа уақытқа шаба алады. Олар көбінесе жағалауға және төменгі ағыстың өзендеріне жақын, әсіресе мангр ормандарындағы тығыз өсімдіктерде мекендейді. Олар жергілікті тілдерде тагалог тілінде «лаяган» немесе «балубид», ал висайя тілдерінде «ибид» деп аталады. H. pustulatus Филиппинде қорғалатын түр, себебі оның ерекше арқалық тік қырқалары мен жарқын түсі халықаралық экзотикалық жануарлар саудасының назарында. Бұл Hydrosaurus туысының, желкенді айдаһарлардың, қазіргі танылған бес түрінің бірі және Филиппинде ғана кездесетін түр (қалғандары Индонезия мен Папуа-Жаңа Гвинеяда таралған). Hydrosaurus pustulatus географиялық аймақтарға байланысты түсі мен қабықтарының өрнегі бойынша айқын айырмашылықтарды көрсетеді. 2014 жылы жүргізілген генетикалық зерттеу H. pustulatus алты анық генетикалық кластерге бөлінгенін көрсетті. Топтың ең ерекшеленгені - Аврора, Лусон және Полильо аралдарындағы популяциялар. Филиппин желкенді кескелтірі тропикалық орманды мекендерде, суға жақын жерлерде, мысалы өзендерде, өзен жағалауларында, күріш далаларында және мангрларда тіршілік етеді.

Әрекеті мен сыртқы келбеті

Филиппин желкенді кесірткелері ірі болып, әдетте екі-үш футқа дейін (құйрығын қоса) жетеді, бірақ еркектер әйелдерден ірілеу келеді және 3-4 футқа дейін (91-120 сантиметр) өсе алады. Бұл кесіртке түрінің ерекшелігі – құйрығының түбінен арқасының төменгі жағына дейін тік бойға созылатын денесінің бөлігі – желкені. Бұл желкен судың ішінде тиімді жүзуге көмектесумен қатар, кесірткенің аумақтық мінез-құлқы көрсетуіне және әртүрлі ортада жылуды сақтауға немесе салқындануға да көмектеседі деп саналады. Ересек Филиппин желкенді кесірткесі кішкентай дене салмағын ұзақ сақтамайды және су үстінде жүгіру қабілетін жоғалтады, бірақ осы жалпақ саусақтарын судың ішінде өте тиімді жүзу үшін пайдаланады. Жалпақ саусақтарында бұрын айтқандай, су үстінде жүзуге және жүгіруге мүмкіндік беретін қабық тәрізді шеттері де бар. Еркектердің арқасындағы желкені әйелдерге қарағанда үлкенірек болады. Еркектердің басы ірі, құйрықтарындағы желкендері биік, аяқтары қараңғырақ болады. Жұптасу маусымында Филиппин желкенді кесірткесінің басы қызғылт түске боялады, ал әйел кесірткесінің мойын аймағы ғана қызғылт түске енеді. Олардың тамақтануын қайта жасау оңай болғандықтан, экзотикалық жануарларды жинаушылардың назарында болады, бірақ олар басқа кесірткелерге қарағанда оңай үйретілмейді. Сондықтан, олардың тістері ет жеуге бейімделмегендіктен, толығымен етпен қоректіне алмайды.

Тұтқында

Филиппиндік желкенді жалтырақты тұтқында ұстау жағынан алғанда, олар көбінесе тропикалық стильдегі жылыту, жартылай ағаш өсімдіктерімен жабдықталған және табиғи ортасын имитациялап суға шому мүмкіндігі бар кең қоршауларда ұсталады. Тұтқында көбейтуге тек бірнеше рет қол жеткізілген, бірақ бұл мәліметтер филиппиндік желкенді жалтырақты олардың туған жерлерінен заңсыз шығарып, сату үшін де пайдаланылған. Филиппиннің көптеген аймақтарында олардың саны көп болғандықтан, үй жануарлары саудасы әлі де жалғасуда, ал кейбір жағдайларда бұл сауда үкімет тарапынан мойындалмайды. Сондай-ақ, филиппиндік желкенді жалтырақты тұтқында ұстағанда сақтық таныту қажет, себебі олар өте сезімтал және адамдарды сырғытып жарақаттауы мүмкін. Алайда, зерттеулер көрсеткендей, оларды қолмен тамақтандыру олардың сезімталдығын азайтуға және сенімін жеңіп алуға көмектеседі.