Кіріспе

Крокодилдер тұқымдасы, аллигаторлар, каймандар және оларға жақын түрлер.

Alligatoridae крокодилдер тұқымдасына аллигаторлар, каймандар және олардың жойылған туыстары кіреді.

Филогения

Аллигатороидалар суперотбасы Нил крокодиліне немесе гариалға қарағанда американдық аллигаторға жақын барлық крокодилдерді (көне және қазіргі) қамтиды. Бұл аллигаторлардың тамырлық тобына негізделген анықтамасы және Alligatoridae тәж тобынан кеңірек. Тәж тобы ретінде Alligatoridae қазіргі (тірі) аллигаторлардың, каймандардың және олардың барлық ұрпақтарының (тірі немесе жойылған) соңғы ортақ ата-тегін ғана қамтиды, ал Alligatoroidea, тамырлық топ ретінде, тірі аллигаторларға жақын, крокодилдер мен гавиалидтерге қарағанда көнерек, жойылған аллигаторлардың да ата-тегін қамтиды. Тек қазіргі таксондарды (неонтология) қарастырғанда Alligatoroidea және Alligatoridae бірдей түрлерді қамтиды. Төмендегі қарапайым кладограммада Alligatoridae-дің басқа (тірі) крокодилдермен байланысы көрсетілген. Alligatoridae сегіз тірі түрді қамтиды: Alligatorinae-ден екі аллигатор және Caimaninae-ден алты кайман. Молекулалық ДНҚ қолданылатын филогенетикалық зерттеулер олардың байланысын тұрақты түрде былай анықтайды:

Төмендегі егжей-тегжейлі кладограмма морфологиялық талдау негізінде Alligatoridae ішіндегі байланыстардың бір ұсынысын көрсетеді (дегенмен аллигатороидтардың нақты филогенезі әлі де даулы).

Эволюция

Аллигатороидтар суперотбасы крокодилдердің гариалдық тармағынан шамамен 87 миллион жыл бұрын, Қайрозой дәуірінің соңында бөлініп шыққан деп саналады. (87 миллион жыл бұрыннан 65 миллион жыл бұрынға дейін) және соңғысы Панама мойынының неоген кезеңінде жабылуынан бұрын палеогенде Оңтүстік Америкаға жеткен. Қытай аллигаторы америкалық аллигатордан 33 миллион жыл бұрын бөлініп шықты. Аллигатордың толық митохондриялық геномы 1990 жылдары тізбектелді. 2014 жылы жарияланған толық геном аллигатордың сүтқоректілер мен құстарға қарағанда әлдеқайда баяу эволюцияға ұшырағанын көрсетеді.

Шынайы аллигаторлар

Аллигаторларды қоса алғандағы туыстық (Alligatorinae) Еуропадағы Жоғарғы бор дәуірінің өзендік шөгінділерінде кездеседі, онда олар плиоцен дәуіріне дейін жойылмады. Нағыз аллигаторлардың бүгінде екі түрі бар: АҚШ-тың оңтүстік-шығысында кездесетін A. mississippiensis, олардың ұзындығы 15,6 футқа (4,6 м) дейін жетеді, салмағы 1000 фунтқа (453 кг) жетеді, расталмаған өлшемдері 19,2 футқа (5,9 м) дейін барады. Ал Қытайдағы Янцзы өзеніндегі шағын A. sinensis орташа есеппен 1,5 метрге дейін өседі. Олардың аты испан тіліндегі "el lagarto" сөзінен шыққан, ол "кескел" дегенді білдіреді.

Қайындар

Орталық және Оңтүстік Америкада аллигаторлар тұқымдасына Caimaninae тұқымдасына жататын алты түр кездеседі. Олар аллигаторлардан мұрындары арасындағы сүйекті бөлігінің болмауымен және әрқайсысы тігіспен біріктірілген екі бөліктен тұратын, бір-біріне жабысатын сүйекті қалқаншалардан құралған қақпақпен ерекшеленеді. Каиманның үш түрінен басқа, Paleosuchus тұқымдасындағы тегіс маңдайлы каиман мен Melanosuchus тұқымдасындағы қара каиман сипатталған. Каиманның қимыл-қозғалысы епті және крокодилге ұқсас, ал тістері аллигаторларға қарағанда ұзын және өткір болады. C. crocodilus, көзді каиман, Мексиканың оңтүстігінен Аргентинаның солтүстік жартысына дейін кеңінен таралған және шамамен кішігірім өлшемге жетеді. Ең ірісі – Амазонка өзенінің алабында мекендейтін, құрылымы қауіпті Melanosuchus niger, jacaré açu немесе үлкен, қара каиман. Қара каиман 4 метрге дейін (14.5 фут) өседі, кейбір расталанбаған мәліметтер бойынша одан да ірілеу. Қара каиман мен американдық аллигатор – аллигаторлар тұқымдасының адамдарға крокодилдер тұқымдасының ірі түрлері сияқты қауіп төндіретін жалғыз өкілдері. Каиманды терең зерттеулер жүргізілмегенімен, ғалымдар олардың көбею циклінің (бұрын спонтанды немесе жыл бойы жүзеге асады деп есептелген) жауын-шашын мен өзен деңгейіне байланысты екенін анықтады, бұл олардың ұрпақтарының тірі қалу мүмкіндігін арттырады.