Кіріспе
Сингапурлық саясаткер Вонг Кан Сенг (s=黄根成; 1946 жылдың 8 қыркүйегінде туған) – Сингапурдың бұрынғы саясаткері, 2005-2011 жылдар аралығында Сингапурдың 5-ші вице-премьер-министрі қызметін атқарған. Сингапурдың басқарушы Халықтық әрекет партиясының (PAP) мүшесі ретінде Вонг 1987-1991 жылдар аралығында Қоғамдық даму министрі, 1987-2007 жылдар аралығында Палата басшысы, 1988-1994 жылдар аралығында Сыртқы істер министрі, 1994-2010 жылдар аралығында Ішкі істер министрі, 2005-2011 жылдар аралығында Премьер-министрдің орынбасары және 2010-2011 жылдар аралығында Ұлттық қауіпсіздік жөніндегі үйлестіруші министр қызметтерін атқарды. Ол 2015 жылға дейін парламент депутаты ретінде қызмет етті. Парламент мүшесі ретінде Вонг 1984-1988 жылдар аралығында Куо Чуан сайлау округін, 1991-1997 жылдар аралығында Томсон ГРК-нің Бишан Шығыс бөлігін, ал кейіннен 1997-2015 жылдар аралығында Бишан-Тоа Пайо ГРК-ін өкілдік етті. 2018 жылдан бері Вонг Біріккен теңізден тыс банк (UOB) төрағасы болып табылады.
Wong Kan Seng (s=黄根成; born 8 September 1946) is a Singaporean former politician who served as 5th Deputy Prime Minister of Singapore between 2005 and 2011. As a member of Singapore's governing People's Action Party (PAP), Wong served in the Cabinet as Minister for Community Development between 1987 and 1991, Leader of the House between 1987 and 2007, Minister for Foreign Affairs between 1988 and 1994, Minister for Home Affairs between 1994 and 2010, Deputy Prime Minister between 2005 and 2011, and Coordinating Minister for National Security between 2010 and 2011. He continued to serve as a Member of Parliament on the backbenches until 2015. As a Member of Parliament, Wong represented the constituency of Kuo Chuan between 1984 and 1988, the Bishan East division of Thomson GRC between 1991 and 1997, and later Bishan–Toa Payoh GRC between 1997 and 2015. Since 2018, Wong has been the Chairman of United Overseas Bank (UOB).
Білім
Вонг Рангун жолындағы бастауыш мектепте, Оутрам орта мектебінде және Ересектер білім беру кеңесінде (қазіргі Техникалық білім беру институты) оқыды. 1970 жылы Сингапур университетінен (қазіргі Сингапур ұлттық университеті) тарих және ағылшын тілі мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін қорғады. Кейіннен Вонг 1979 жылы Лондон бизнес мектебінде Сингапур үкіметінің стипендиясы бойынша бизнес зерттеулер саласында магистр дәрежесін аяқтады, ол мемлекеттік қызметкер болып жұмыс істеген кезде берілген болатын.
Саяси мансап
Саясатқа кірмес бұрын Вонг мемлекеттік қызметте де, жеке секторда да жұмыс істеген. Ол Еңбек және Қорғаныс министрлігінде жұмыс істеді, 1981 жылы Hewlett Packard компаниясына кадрлар менеджері болып орналасты және 1985 жылы саясатқа қадам басты. Вонг өзінің саяси дебютын 1984 жылғы жалпы сайлауда Куо Чуан сайлау округінде PAP партиясынан басталды және жеңіске жетті. 1991 жылғы жалпы сайлауда Томсон сайлау округінде бақ сынады, ал 1997 жылғы жалпы сайлауда Бишан-Тоа Пайо сайлау округіне ауысты. Вонг 1986 жылы Қоғамдық даму министрінің міндетін атқарушы болып тағайындалды. 1987 жылы премьер-министр Ли Куан Ю оны Қоғамдық даму министрі ретінде кабинет мүшесі етті. 1988 жылы Сыртқы істер министрі болып тағайындалды. 1994 жылы Ішкі істер министрі болды. Вонг 1991 мен 2007 жылдар аралығында Парламенттің көшбасшысы қызметін де атқарды. Вонг кабинет мүшесі ретінде PAP-ты авторитарлық деп айыптауларға немесе саяси жүйенің демократиялық емес екендігіне, үкіметтік партияға артықшылықтар берілгеніне қарсы қатты сөйлейтін. Ол оппозицияны ұйымсыз, әлсіз және жеке мүдделермен жетекшілік ететін деп жиі сипаттады. «Халық оларға қысым көрсетпейді. Мен де көрсетпеймін. Неге көрсетуім керек? Олар жағдайды нашарлатады», – деді ол. Оппозициялық саясатшы Дж. Б. Жейаретнамның тәуелсіз сайлау комиссиясын құру туралы ұсынысына Вонг: «Бұл абсурд. Менің ойымша, біз қазірден гөрі демократиялық бола алмаймыз. Біз тіпті парламентте жеңілген адамның үкіметке қарсы сөйлеуіне рұқсат береміз. Мұндай демократияны басқа елдерде қайдан табуға болады?» деді. 1993 жылы өткен Адам құқықтары жөніндегі әлемдік конференцияда Вонг Сингапурда демократияның басқаша түсіндірілетінін айтты. Ол азаматтарының «порнографияны бостандыққа өркендеудің қабылданатын формасы деп санамайтынын немесе гомосексуалдық қатынастарды өмір салтының таңдауы ретінде қарастырмайтынын» мәлімдеді. Вонг сондай-ақ жеке құқықтарды қоғамдық құқықтардан артық қою прогреске кедерес келтіретініне сенді. 1 қыркүйек 2005 жылы Вонг Тони Танның зейнеткерлікке шығуынан кейін премьер-министр Ли Сянь Лунг премьер-министрдің орынбасары болып тағайындалды. 1 қараша 2010 жылы Вонг Ұлттық қауіпсіздік жөніндегі үйлестіруші министр болып тағайындалды және Ішкі істер министрінің лауазымынан бас тартты. Вонг 2011 жылғы жалпы сайлаудан кейін кабинеттен зейнеткерлікке шықты. Ол Парламент мүшесі болып қала берді және 11 қыркүйек 2015 жылға дейін премьер-министр Ли Сянь Лунгтың экономикалық ынтымақтастық жөніндегі арнайы кеңесшісі болды, содан кейін ол 31 жылдық саяси қызметтен толығымен зейнеткерлікке шықты.
Сингапурдың ішкі қауіпсіздігіне қатысты рөлі
Ішкі істер министрі ретінде Вонг төтенше жағдайларға дайындық жоспарларын бақылаумен, секталар және террористер сияқты ішкі қауіп-қатерлермен күресумен, құқық тәртібін сақтаумен және қылмыскерлер мен заңсыз иммигранттарды тамырымен жоюмен айналысты.
Массариат құтылу
2008 жылдың 27 ақпанында «Джема Исламия» ұйымының көшбасшысы деп саналатын Мас Селамат бин Кастари Уитли жолындағы қамау орталығынан қашып кетті, бұл Сингапур тарихындағы ең ірі адамдарды іздеу операциясына әкеп соқты. Вонг оқиға болған күні парламентте өкініш білдірді. «Мұндай жағдай ешқашан орын алмауы керек еді. Осының орын алғанына өте кешірім сұраймын». Ол Мас Селаматтың қамау орталығының отбасылық кездесу бөлмесінде өтетін кездесуге барар алдында дәретханаға апарылғанда қашып кеткенін мәлімдеді. Вонг Мас Селаматтың қашып кеткені туралы ақпарат оқиға болғаннан кейін төрт сағат өткен соң ғана жұртшылыққа жеткізілмегені үшін сынға ілікті. Қауіпсіздіктің бұзылуының ауырлығына байланысты Вонгтың отставкаға кетуі талап етілді. Мас Селамат 2009 жылдың 1 сәуірінде Малайзия билігі тарапынан Малайзияның Жохор-Бахру қаласында, қашып кеткеннен бір жылдан астам уақыт өткен соң қайта ұсталды.
2003 жылғы SARS індеті
Сол кезде Вонг SARS эпидемиясына қарсы күрестің жалпыұлттық, министрліктер аралық координациясын жүзеге асыруға жауапты болды. 2017 жылы Вонг Юнайтед Оверсиз Банкінің (UOB) директорлар кеңесіне атқарушы емес және тәуелсіз директор болып тағайындалды, ал 2018 жылы төраға болып тағайындалды. Ол сонымен қатар UOB-де атқару комитетінің төрағасы, басқарманың тәуекелді басқару комитетінің, тағайындау комитетінің және еңбекақы және адам капиталы комитетінің мүшесі қызметін атқарады.
Жеке өмір
Вонг Рут Ли Хонг Гекке үйленген және екі балалары бар.