Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сингапурдың 4-ші президенті
4th President of Singapore
Уи Ким Уи (s=黄金辉; 4 қараша 1915 – 2 мамыр 2005) – 1985-1993 жылдар аралығында Сингапурдың төртінші президенті қызметін атқарған сингапурлық журналист және дипломат. Президенттік қызметке тағайындалғанға дейін, Уи 1973-1980 жылдары Малайзиядағы Сингапурдың жоғарғы комиссары, 1980-1984 жылдары Жапониядағы елшісі, ал 1981-1984 жылдары Оңтүстік Кореядағы елшісі болды, содан кейін парламент оны президенттікке сайлады. Сингапурда халықтың тікелей дауысымен алғаш рет шешілген кезекті президенттік сайлауда Уи екінші мерзімі аяқталғаннан кейін үміткерліктен бас тарды және зейнетке шықты. Ол сонымен қатар Сингапур тарихында конституциялық түзетулерге сәйкес қорғау құқықтарын жүзеге асырған алғашқы президент. 1993 жылдың 1 қыркүйегінде оның орнын Онг Тенг Чонг басты. Уи 2005 жылдың 2 мамырында Сингапурдың Сиглап жазығындағы үйінде 89 жасында простата рагынан қайтыс болды.
Wee Kim Wee (s=黄金辉; 4 November 1915 – 2 May 2005) was a Singaporean journalist and diplomat who served as the fourth president of Singapore between 1985 and 1993. Prior to his presidency, Wee served as Singapore's High Commissioner to Malaysia between 1973 and 1980, Ambassador to Japan between 1980 and 1984, and Ambassador to the South Korea between 1981 and 1984 before being elected by the Parliament. For the ensuing initial presidential election, the first in Singapore to be decided by popular vote, Wee decided not to contest and retired after his second term had ended. He is also the first president to exercise custodial powers pursuant to the constitutional amendments in the Singapore's history. He was succeeded by Ong Teng Cheong on 1 September 1993. Wee died of prostate cancer in his home at Siglap Plain in Singapore on 2 May 2005, at the age of 89.
Ерте өмір және білім
1915 жылы 4 қарашада Сингапурда туған Уи Ким Уи, Уи Чоң Лэй мен Чуа Хей Луанның ұлы болды. Әкесі кемеде қызметкер болған, бірақ Уи Ким Уи алты жасқа келгенде көзі көрмей қалды. Оның анасы Чуа Ким Тенгтің кіші қарындасы, Чуа Джим Неоның әкесі және Ли Куан Юдың анасының әкесі болды. Уидің әкесі оған 8 жасқа келгенде, ал анасы 19 жасқа келгенде қайтыс болды. Уи Перл Хилл мектебінде және Оутрам мектебінде оқыды, содан кейін Раффлс институтына түсті, бірақ 15 жасында оқуын тоқтатты.
Born in Singapore on 4 November 1915, Wee Kim Wee was the son of Wee Choong Lay and Chua Hay Luan. His father was a ship purser but went blind when Wee Kim Wee was six years old. His mother was the younger sister of Chua Kim Teng, the father of Chua Jim Neo and maternal grandfather of Lee Kuan Yew. Wee's father died when he was eight and his mother died when he was nineteen. Wee attended Pearl's Hill School and Outram School before enrolling into Raffles Institution but dropped out at the age of 15.
Журналистика (1930-1973)
1930 жылы Уи «The Straits Times» газетінде клерк болып жұмыс істеді, кейін саяси мәселелерге шолу жасайтын репортер болды. Бірте-бірте ол газеттің негізгі тілшілерінің біріне айналды. 1936 жылы 21 жасында журналист болып жұмыс істеген кезде Ко Сок Хёнға үйленді. 1941 жылы ол Біріккен баспасөз агенттігіне қосылды және 1950 жылдары оның бас тілшісі болды. 1959 жылы «The Straits Times» газетіне қайта оралып, Сингапурдағы бас редактордың орынбасары болып тағайындалды. 1963 жылы ол «Халыққа қызмет еткені үшін» медалімен марапатталды. 1966 жылы ол Индонезияның бұрынғы президенті Сухартомен сұхбаттасып, ол Малайзиямен үш жылдық қақтығысты тоқтатуға ниетті екенін хабарлады (Konfrontasi қараңыз). Ол жаңалықты Сухартоның сөздерін қолданып, газеттің бірінші бетіне шығарды: «Сухарто: "Бейбітшілік: неғұрлым ертерек, соғұрлым жақсы"». 1973 жылы «Straits Times» газетінің редакциялық директоры ретінде «Public Service Star» орденімен марапатталды.
In 1930, Wee started out as a clerk working for the newspaper The Straits Times, before becoming a reporter focusing on political issues. He eventually became one of the paper's main reporters. He married his wife, Koh Sok Hiong in 1936 when he was a 21 year old reporter. In 1941, he joined the United Press Associations, and was its chief correspondent in the 1950s. He returned to The Straits Times in 1959, and was appointed deputy editor in Singapore. In 1963, he was awarded the Public Service Medal. In 1966, he interviewed the former Indonesian president Suharto, reporting the latter's intention to end the three year confrontation with Malaysia (see Konfrontasi). He broke the news with a front page headline using Suharto's own words: "Suharto: 'Peace: The sooner the better'". In 1973, he was awarded the Public Service Star as the editorial manager of the Straits Times.
Дипломатия (1973-1984 жылдар)
1973 жылы Уи журналистиканы тастап, Малайзиядағы Сингапурдың жоғарғы комиссары болды және ол бұл қызметте жеті жыл бойы тұрды. Кейін 1980 жылдың қыркүйегінде Жапонияға, ал 1981 жылдың ақпан айында Оңтүстік Кореяға елші болып тағайындалды. Дипломатиялық қызметінің соңында 1984 жылы қазіргі Mediacorp-тың алдыңғысы – Сингапур радио хабар тарату корпорациясының төрағасы болып тағайындалды. Оның ұлы Билл Уи Хок Ки (1936–2015), алты қызы, 13 немересі және 14 шөбересі бар. 2006 жылы Наньянг технологиялық университеті коммуникациялық зерттеулер мектебін Уи Ким Уи атындағы коммуникация және ақпарат мектебі деп атады. Сингапур менеджмент университетінің мәдениеттер аралық зерттеулер орталығы да Уи Ким Уи орталығы деп қайта аталды. Сондай-ақ, Наньянг технологиялық университетінде Уи Ким Уи мұра қоры құрылып, оның есімімен аталады.
Wee left journalism in 1973 to become Singapore High Commissioner to Malaysia, a position he held for seven years. He was later appointed Ambassador to Japan in September 1980, and to South Korea in February 1981. At the end of his diplomatic career in 1984, he was appointed Chairman of the Singapore Broadcasting Corporation, the predecessor of the current Mediacorp. their son Bill Wee Hock Kee (1936–2015), six daughters, 13 grandchildren, and 14 great grandchildren. In 2006, Nanyang Technological University renamed its School of Communication Studies after Wee to the Wee Kim Wee School of Communication and Information. The Centre for Cross Cultural Studies at Singapore Management University, renamed after Wee as the Wee Kim Wee Centre. Wee Kim Wee Legacy Fund at Nanyang Technological University is named after him.